Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

( 8 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τρίτη, 14.02.17 02:20
 

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Σέντραλ Παρκ, ζωολογικός κήπος. Μερικά παιδάκια παίζουν γύρω από τη λιμνούλα με τις πολικές αρκούδες. Ένα από αυτά προκαλεί τα υπόλοιπα να κολυμπήσουν μαζί με τις αρκούδες. Για να αναγκάσει τα άλλα να βουτήξουν, τους κρύβει τα ρούχα, τα παιδιά μπαίνουν στο νερό, πλατσουρίζουν γύρω από μια ήρεμη και νυσταλέα αρκούδα, την ενοχλούν, εκείνη τσαντίζεται, απλώνει το πόδι της και τρώει ή μάλλον χάφτει δυο από τα παιδάκια, αφήνοντας τα αποφάγια ολόγυρα. Τρέχει η αστυνομία, καταφθάνει και ο δήμαρχος, συζητούν αν θα πρέπει να σκοτώσουν την αρκούδα, καταλήγουν ότι δεν έφταιγε αυτή, γράφονται και μερικά σχετικά άρθρα.

Κοιτάξτε περίπτωση, τα παιδιά είχαν ισπανικά ονόματα: Πορτορικανοί, έγχρωμοι ίσως, νεοφερμένοι ίσως, εν πάση περιπτώσει μαθημένοι στις αποκοτιές, όπως όλα τα παιδιά που μαζεύονται σε συμμορίες στις φτωχογειτονιές.

Διάφορες ερμηνείες του γεγονότος, όλες μάλλον αυστηρές. Εξίσου διαδεδομένη και η κυνική αντίδραση, τουλάχιστον στα λόγια: φυσική επιλογή, αφού ήταν τόσο ανόητα ώστε να κολυμπήσουν κοντά σε μια αρκούδα, καλά να πάθουν, εγώ ούτε όταν ήμουν πέντε χρονών δεν θα έπεφτα μέσα στη λιμνούλα. Κοινωνική ερμηνεία: αποτέλεσμα της φτώχειας, ελλιπής μόρφωση, αλίμονο, ήταν υποπρολετάριοι ακόμα και στην ανεμελιά, στην έλλειψη σύνεσης. Μα ποια ελλιπής μόρφωση, αναρωτιέμαι, αφού ακόμα και το πιο φτωχό παιδί βλέπει τηλεόραση και διαβάζει τα σχολικά βιβλία, όπου οι αρκούδες καταβροχθίζουν τους ανθρώπους και οι κυνηγοί τις σκοτώνουν;

Τη στιγμή εκείνη αναρωτήθηκα μήπως τα παιδιά μπήκαν στη λιμνούλα, ακριβώς επειδή έβλεπαν τηλεόραση και πήγαιναν στο σχολείο. Τα παιδιά εκείνα υπήρξαν πιθανότατα θύματα της ένοχης συνείδησής μας, όπως ερμηνεύεται από τα σχολεία και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Οι άνθρωποι υπήρξαν ανέκαθεν ανελέητοι με τα ζώα και όταν συνειδητοποίησαν την κακία τους, άρχισαν, αν όχι να τα αγαπούν όλα (επειδή συνεχίζουν να τα τρώνε ατάραχοι), τουλάχιστον να μιλούν καλά γι’ αυτά. Αν στη συνέχεια σκεφτούμε ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα σχολεία, οι δημόσιοι οργανισμοί έχουν χρεωθεί με τόσα πολλά εναντίον των ανθρώπων, είναι εντέλει ψυχολογικά και ηθικά επωφελές να επιμείνουν στην καλοσύνη των ζώων. Αφήνουν τα παιδιά του Τρίτου Κόσμου να πεθαίνουν, αλλά καλούν τα παιδιά του Πρώτου να σέβονται όχι μόνον τις λιβελούλες και τα κουνελάκια αλλά και τις φάλαινες, τους κροκόδειλους και τα φίδια.

Ας σημειώσουμε ότι αυτή η εκπαιδευτική είναι καθ’ εαυτή σωστή. Αυτό που είναι υπερβολικό είναι η τεχνική που επιλέγεται για να πείσει: προκειμένου να καταστήσουν τα ζώα άξια επιβίωσης, τα εξανθρωπίζουν και τα κάνουν κούκλες. Δε λένε ότι δικαιούνται να επιβιώσουν ακόμα και όταν, σύμφωνα με τη φύση τους, είναι άγρια και σαρκοβόρα, αλλά διδάσκουν τα παιδιά να τα σέβονται κάνοντάς τα συμπαθητικά, αστεία, καλοκάγαθα, τρυφερά, σοφά και μυαλωμένα.

Κανένα ζώο δεν είναι πιο απερίσκεπτο από το λέμμο, κανένα πιο τεμπέλικο από τη γάτα, πιο σαλιάρικο από ένα σκυλί τον Αύγουστο, πιο βρόμικο από το γουρούνι, πιο υστερικό από το άλογο, πιο ηλίθιο από τη νυχτοπεταλούδα, πιο γλοιώδες από το σαλιγκάρι, πιο δηλητηριώδες από την οχιά, λιγότερο ευφάνταστο από το μυρμήγκι και λιγότερο μουσικά δημιουργικό από το αηδόνι. Απλώς θα πρέπει ν’ αγαπούμε -κι αν δεν μπορούμε, τουλάχιστον να σεβόμαστε- αυτά και τα άλλα ζώα γι’ αυτό που είναι. Τα παλιά παραμύθια το παράκαναν με τον κακό λύκο, τα σημερινά το παρακάνουν με τους καλούς λύκους.

Δεν χρειάζεται να σώσουμε τις φάλαινες επειδή είναι καλές, αλλά πρέπει να τις σώσουμε επειδή αποτελούν μέρος του φυσικού μας περιβάλλοντος και συντελούν στην οικολογική ισορροπία. Αντίθετα, τα παιδιά μας εκπαιδεύονται με φάλαινες που μιλούν, λύκους που κατατάσσονται στο τρίτο τάγμα των φραγκισκανών και κυρίως αναρίθμητα αρκουδάκια Teddy.

Οι διαφημίσεις, τα κινούμενα σχέδια, τα εικονογραφημένα βιβλία είναι γεμάτα με αρκούδες γλυκές σαν μέλι, υπάκουες στους νόμους, χαδιάρες και προστατευτικές. Και νομίζουμε ότι προσβάλλουμε την αρκούδα αν πούμε ότι έχει δικαίωμα να ζήσει επειδή είναι μεγάλη και χοντρή -ή όπως λέμε στα μέρη μου- μπατάλα και χοντρομπαλού. 

Έτσι, υποψιάζομαι ότι τα δύστυχα παιδάκια του Σέντραλ Παρκ σκοτώθηκαν όχι από ελλιπή αλλά από υπερβολική εκπαίδευση. Είναι θύματα της ένοχης συνείδησής μας. Για να τα κάνουν να ξεχάσουν πόσο κακοί είναι οι άνθρωποι, τα έπεισαν ότι οι αρκούδες είναι καλές. Αντί να τους πουν με κάθε ειλικρίνεια τι ακριβώς είναι οι άνθρωποι και τι οι αρκούδες.  

Το κείμενο αυτό του Ουμπέρτο Έκο προέρχεται από το βιβλίο «Πώς να ταξιδεύετε με έναν σολομό και άλλες ιστορίες», το οποίο περιλαμβάνει άρθρα του αγαπημένου συγγραφέα που δημοσιεύθηκαν τη δεκαετία του 1980 στο περιοδικό «Espresso» της Ιταλίας. Ο αυθεντικός τίτλος του κειμένου είναι «Πώς να μιλάτε για τα ζώα» και γράφτηκε το 1987 με αφορμή πραγματικό περιστατικό που έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη εκείνη την περίοδο.

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Αστείος διάλογος ζευγαριού

- Με αγαπάς; - Φυσικά! - Με έχεις απατήσει ποτέ; - Όχι βέβαια, αν είναι δυνατόν! - Θεωρείς τον εαυτό σου τυχερό που με γνώρισες; - Ναι, φυσικά! - Όσο ήσουν μαζί μου, κοίταξες ποτέ άλλη γυναίκα; - Όχι, μόνο εσένα! - Τι θα προτιμούσες να μην έχεις; Χρήματα, εμένα ή καλή δουλειά; - Θα προτιμούσα να μην απαντήσω. - Θα ήθελες να έχεις άλλη…

Παράξενες πληροφορίες για σπουδαίους επιστήμονες

Σε σπουδαίους ανθρώπους η αναγνώριση ήρθε εν ζωή, σε άλλους μετά θάνατον, πολλές προσωπικότητες δεν είχαν ωραίο τέλος ή αντίστοιχη πορεία σε άλλους τομείς της ζωής του. Αλλά παραμένουν τα φωτεινά πνεύματα που ώθησαν την ανθρωπότητα να κάνει ένα βήμα παραπέρα…

Μια γάτα θα ήθελε να ξέρεις

1. Το να γουργουρίζει η κοιλιά μου δε σημαίνει πάντα ότι είμαι χαρούμενη: Η γάτα μπορεί απλώς να νιαουρίζει επειδή μπορεί να έχει νευρικότητα ή επειδή εκείνη τη στιγμή σου στέλνει μήνυμα ότι πεινάει και πρέπει να την ταΐσεις. 2. Δεν πεινάω πάντα όσο δείχνω: Οι γάτες έχουν το μεγάλο ταλέντο να παριστάνουν ότι είναι περισσότερο πεινασμένες…

Παράξενα από τον κόσμο των ζώων

Και όμως, το ζωικό βασίλειο δε σταματάει να μας εκπλήσσει ποτέ! Μερικές από τις πιο παράξενες πληροφορίες που θα μπορούσαμε να μάθουμε ποτέ για τα ζώα: • Ο σκύλος ακούει 100 φορές καλύτερα από τον άνθρωπο. • Ο αρσενικός ιππόκαμπος είναι εκείνος που επωάζει τα αυγά της οικογένειας, χρησιμοποιώντας ένα είδος μάρσιπου που έχει στην κοιλιά…

Οπτικές ψευδαισθήσεις με body painting

Ο Johannes Stotter «παίζει» με το μυαλό μας μέσω της τέχνης του body painting, δημιουργώντας οφθαλμαπάτες που εντυπωσιάζουν με την ομορφιά και την ευρηματικότητά τους. Την έμπνευσή του λαμβάνει από τη φύση, την οποία συνδυάζει με το ανθρώπινο σώμα για να «φτιάξει» πολύχρωμα βατράχια, λύκους, παπαγάλους, ψάρια και διάφορα άλλα. Ο…

Το παραμυθένιο χωριό με τις ζωγραφιές

Το χωριό Ζαλίπιε, που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της Πολωνίας, είναι ξακουστό για μια παράδοση ενός περίπου αιώνα: τα ζωγραφισμένα σπίτια του. Όλα ξεκίνησαν όταν κάποιος, θέλοντας να καλύψει μια επιφάνεια στο ταβάνι που είχε μαυρίσει από τον καπνό της σόμπας, ζωγράφισε από πάνω ένα λουλούδι. Η ιδέα φαίνεται πως άρεσε στις νοικοκυρές κι…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent