tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Μπέρτολντ Μπρεχτ: Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι…

Μπέρτολντ Μπρεχτ: Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι…

( 9 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Δευτέρα, 30.01.17 18:23
 

Μπέρτολντ Μπρεχτ: Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι…

Η παρακάτω αλληγορία του Μπέρτολντ Μπρεχτ είναι τόσο επίκαιρη που θα μπορούσε να έχει γραφτεί και σήμερα. Πρόκειται για ένα καταπληκτικό κείμενο, το οποίο υπονομεύει τους θεσμούς που συνθέτουν τον καπιταλιστικό κόσμο (εκπαίδευση, τέχνη, περίθαλψη, εκκλησία, στρατός, κοινωνική πρόνοια) και τις αξίες που αυτοί προάγουν (φιλανθρωπία, ηρωισμός, αυτοθυσία, εθνικισμός, κοινωνική αναρρίχηση, κ.ά.).

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, ρώτησε τον κ. Κ. η κορούλα της οικονόμας του, θα φέρονταν τότε πιο καλά στα μικρά ψαράκια;

Σίγουρα, αποκρίθηκε εκείνος.

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θά ‘χτιζαν για τα μικρά ψαράκια στη θάλασσα τεράστια κλουβιά και θά ‘βαζαν μέσα διάφορες τροφές, φυτά και ζωντανά. Θα φρόντιζαν τα κλουβιά να έχουν πάντα καθαρό νερό και θα τα εφοδίαζαν με διάφορες εγκαταστάσεις υγιεινής. Όταν λογου χάρη ένα ψαράκι τραυμάτιζε την ουρά του, οι καρχαρίες θα τού ‘βαζαν αμέσως έναν επίδεσμο μην τυχόν και ψοφήσει και το χάσουν πριν την ώρα του. Έπειτα, για να μη μελαγχολούν τα ψαράκια, θα οργάνωναν κατά διαστήματα στη θάλασσα μεγάλες γιορτές, γιατί τα κεφάτα ψαράκια είναι πιο νόστιμα από τα θλιμμένα.

Τούτα τα μεγάλα κλουβιά θα είχαν βέβαια και τα σχολειά τους. Εκεί τα ψαράκια θα μάθαιναν πώς να κολυμπάνε στο στόμα του καρχαρία. Θά ‘πρεπε λογου χάρη να μάθουν γεωγραφία για να μπορούν να βρίσκουν τους μεγάλους καρχαρίες, όταν αυτοί κάπου θα τεμπελιάζουν.

Βέβαια το σπουδαιότερο θα ήταν η ηθική διάπλαση των μικρών ψαριών. Θα τους μάθαιναν ότι για ένα ψαράκι δεν υπάρχει μεγαλύτερη και ωραιότερη αρετή από το να θυσιάζεται πρόθυμα και ότι όλα τα ψαράκια θά ‘πρεπε να πιστεύουν τυφλά στους καρχαρίες, προπαντός όταν αυτοί τούς λένε ότι θα φροντίσουν για ένα ωραίο μέλλον. Θα έδιναν στα ψαράκια να καταλάβουν πως αυτό το ωραίο μέλλον τότε μόνον θα είναι εξασφαλισμένο, όταν εκείνα θα μάθουν να υπακούνε.

Τα ψαράκια θά ‘πρεπε να φυλάγονται από κάθε λογής ταπεινές, εγωϊστικές διαθέσεις κι αν τύχαινε κανένα από δαύτα να φανερώσει τέτοιες αδυναμίες, τα άλλα ψαράκια θά ‘πρεπε να τ’ αναφέρουν αμέσως στους καρχαρίες.

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα έκαναν βέβαια αναμεταξύ τους και διάφορους πολέμους για να κυριέψουν ξένα κλουβιά και ξένα ψαράκια. Στους πολέμους αυτούς ο κάθε καρχαρίας θα πολεμούσε με τα δικά του ψαράκια. Θα μάθαιναν στα ψαράκια ότι ανάμεσα σ’ αυτά και τα ψαράκια των άλλων καρχαριών υπάρχει τεράστια διαφορά. Τα ψαράκια, θα τούς έλεγαν, είναι ως γνωστό βουβά, σωπαίνουν ωστόσο σε ολότελα διαφορετικές γλώσσες, γιαυτό και είναι αδύνατο να καταλάβει το ένα το άλλο. Σε κάθε ψαράκι που θα σκότωνε μερικά εχθρικά ψαράκια, που σωπαίνουν σε άλλη γλώσσα, θα καρφίτσωναν κι απόνα παράσημο από φύκι και θα τού ‘διναν τον τίτλο του ήρωα.

Αν βέβαια οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα είχαν και τη δική τους τέχνη. Θα είχαν ωραίους πίνακες που θα παράσταιναν τα δόντια των καρχαριών με θαυμάσια χρώματα, και τα στόματά τους θα ήταν σαν τους κήπους της Βαβυλώνας, όπου μπορεί να κάνει κανείς τρελό σεργιάνι.

Τα θέατρα στο βυθό θα έδειχναν πως ηρωϊκά ψαράκια με την μπάντα μπροστά θα ορμούσαν μαγεμένα και νανουρισμένα με τις πιο όμορφες σκέψεις στο στόμα των καρχαριών.

Δε θά ‘λειπε βέβαια και η θρησκεία, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι. Αυτή θα δίδασκε ότι τα ψαράκια μονάχα στην κοιλιά των καρχαριών θά ‘ρχιζαν να γεύονται την αληθινή ζωή.

Εξάλλου, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, όλα τα ψαράκια δεν θα ήταν πια ίσα κι όμοια, όπως συμβαίνει σήμερα. Μερικά από δαύτα θ’ αποχτούσαν αξιώματα και θα τα τοποθετούσαν πάνω από τ’ άλλα τα ψαράκια.

Όσα μάλιστα είναι λίγο πιο μεγάλα θα είχαν το ελεύθερο να τρώνε τα πιο μικρά. Αυτό άλλωστε θα ήταν ευχάριστο στους καρχαρίες, γιατί εκείνοι δεν θα χρειάζονταν πια παρά να καταπίνουν συχνότερα πιο μεγάλες μπουκιές.

Και τα πιο μεγάλα ψαράκια, αυτά που θα είχαν τις ψηλές θέσεις, θα φρόντιζαν για τάξη ανάμεσα στα ψαράκια και θα γίνονταν δάσκαλοι, αξιωματικοί και μηχανικοί στα ψαροκλουβιά.

Κοντολογίς, μόνο αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα είχαμε πολιτισμό στη Θάλασσα.

Η εν λόγω αλληγορία του Μπέρτολτ Μπρεχτ με τίτλο «Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι» είναι απόσπασμα από τις «Ιστορίες του κ. Κόινερ», τις οποίες έγραψε από το 1927 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1950. 

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η πρώτη μέρα της απελευθέρωσης

Όλοι μας αναζητούμε με αγωνία καθημερινά την απάντηση στην ερώτηση του εκατομμυρίου. Πότε θα δούμε φως στην άκρη του τούνελ; Πότε επιτέλους θα λήξει ο συναγερμός; Πότε τα μέτρα θα αρθούν; Αναρωτιέμαι λοιπόν πώς θα είναι εκείνη η μέρα που ο πρωθυπουργός με διάγγελμά του θα αναγγείλει το «νενικήκαμεν». Ότι κερδίσαμε τον πόλεμο στην τρίμηνη…

Μια προσωπική άποψη για τον πόνο

Τίτλος τραγουδιού: "A pena" (μετάφραση «ο πόνος») Μια προσωπική άποψη για τον πόνο με αφορμή αυτό το τραγούδι «Πολλά έχουν ειπωθεί για τον πόνο, γιατί πολλά είναι τα "πρόσωπά" του και τα θύματά του», διαπίστωσα με επαγωγικό συλλογισμό καθώς λιαζόμουν με περίσσια ραστώνη (μέχρι που κάηκα σαν αστακός και κατέληξα να πονώ και εγώ). Εκείνη…

Πώς νίκησα την κατάθλιψη!

Ζούσα ήδη στην αυτοεξορία μου σχεδόν τρία χρόνια, όταν άρχισα να βουλιάζω ανεξέλεγκτα. Πατούσα στη σαθρή κινούμενη άμμο του διαρρηκτά δομημένου εαυτού μου, ούσα υπερευάλωτη πια κι ενώ παράλληλα κουβαλούσα πάνω μου τα βάρη της εντεταλμένης δυνατής «μάνας», προστάτιδας των αδυνάτων, μα ματαιωμένης κι αναποτελεσματικής. Κάπου εκεί, η, μέχρι…

Covid-19: Μην κλείνεις τα μάτια...

Όταν ήμασταν παιδιά και πηγαίναμε με τους γονείς μου στο χωριό της μαμάς μου, μετρούσαμε τις φωλιές των πουλιών στα δέντρα. Άλλοτε τα αυτοκίνητα, άλλοτε τις πινακίδες. Ουρλιάζαμε: «Τρία, τέσσερα, εφτά…». Φτάναμε σε αριθμούς κοντά στο εκατό ή το ξεπερνούσαμε. Αυτό θυμήθηκα χθες το απόγευμα. Όντας όλη μέρα κλεισμένοι μέσα, αποφασίσαμε να…

Ευχαριστώ τους μαθητές και τους καθηγητές μου...

Μια μέρα έπεσε στα χέρια μου το «Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή. Δεν ήξερα καν ότι ήταν γραμμένο από εκείνη. Θυμόμουν μόνο ότι παλιά είχαμε κάνει στο σχολείο το τραγουδάκι «Αν όλα τα παιδιά της γης πιάναν γερά τα χέρια...». Το διάβασα μονοκοπανιά. Μιλούσε για τον κυρ-Νικόλα που φτάνοντας σε μεγάλη ηλικία συνειδητοποίησε ότι δεν είχε καταφέρει…

Αναστήλωσε τις σκέψεις σου και Αναστήσου!

Όταν ήμουν μικρή ένιωθα ότι ζω μέσα σε μια γιγαντιαία γυάλινη στρογγυλή μπάλα και ένας τεράστιος γίγαντας παρακολουθούσε τη ζωή μου σαν να ήταν ταινία. Έβλεπε όλα τα βιώματά μου, τη στεναχώρια μου, τη λύπη μου, τη χαρά μου, την ευτυχία μου. Τα πρώτα μου βήματα, τα πρώτα μου παιχνίδια, τις πρώτες μου ερωτικές περιπέτειες, τις σκανταλιές…

Ιστορίες εγκλεισμού

Ζούμε αλλά καλύτερα να μιλήσω για μένα. Ζω, αναπνέω και δρω κάτω από ένα καθεστώς αδιόρατου φόβου. Της καθημερινής έγνοιας πως θα αποφύγω τη συνάντηση με τον τρομοκράτη. Το μέτρο της κοινωνικής αποστασιοποίησης το καταλαβαίνω και το τηρώ γιατί είναι μετρήσιμο. Πώς όμως αντιμετωπίζεις την ασύμμετρη απειλή του αόρατου ιού που λαθροβιεί σε…

Η κρίση της έβδομης τέχνης και προτάσεις για την αναγέννησή της

Διευκρινίσεις για το πλαίσιο κειμένου: πρόκειται για μια απόπειρα προσέγγισης της υπάρχουσας -της τελευταίας δεκαετίας- κατάστασης της έβδομης τέχνης με προσωπικές διαπιστώσεις και εκτιμήσεις χωρίς καμία διάθεση αυθεντίας και δογματισμού. Επίσης σε αυτές τις διαπιστώσεις δεν προβαίνω με βάση τις λιγοστές σινεφίλ ταινίες που αντιστέκονται…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Μια προσωπική άποψη για τον πόνο

Τίτλος τραγουδιού: "A pena" (μετάφραση «ο πόνος») Μια προσωπική άποψη…

Ο Χίτσκοκ καθαιρείται

Τα οξυμμένα πνεύματα και η γενικότερη ανάφλεξη της αμερικανικής…

Οι αναμνήσεις των συναισθημάτων μου...

Η μνήμη είναι σαν μία λίμνη αναμνήσεων. Άλλες τις ψαρεύουμε -όταν…

Ο χρόνος αδέκαστος και αμείλικτος κριτής

Ο χρόνος άπαντα τοίσιν ύστερον φράσει. Λάλος γαρ ούτος ουκ ερωτώσιν…

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η…

Εμπειρίες ψυχικής δύναμης

Είναι βράδυ και κάθομαι στο παρκαρισμένο σβηστό αμάξι μου, στη θέση του…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης