tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

( 8 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τρίτη, 14.02.17 02:20
 

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Σέντραλ Παρκ, ζωολογικός κήπος. Μερικά παιδάκια παίζουν γύρω από τη λιμνούλα με τις πολικές αρκούδες. Ένα από αυτά προκαλεί τα υπόλοιπα να κολυμπήσουν μαζί με τις αρκούδες. Για να αναγκάσει τα άλλα να βουτήξουν, τους κρύβει τα ρούχα, τα παιδιά μπαίνουν στο νερό, πλατσουρίζουν γύρω από μια ήρεμη και νυσταλέα αρκούδα, την ενοχλούν, εκείνη τσαντίζεται, απλώνει το πόδι της και τρώει ή μάλλον χάφτει δυο από τα παιδάκια, αφήνοντας τα αποφάγια ολόγυρα. Τρέχει η αστυνομία, καταφθάνει και ο δήμαρχος, συζητούν αν θα πρέπει να σκοτώσουν την αρκούδα, καταλήγουν ότι δεν έφταιγε αυτή, γράφονται και μερικά σχετικά άρθρα.

Κοιτάξτε περίπτωση, τα παιδιά είχαν ισπανικά ονόματα: Πορτορικανοί, έγχρωμοι ίσως, νεοφερμένοι ίσως, εν πάση περιπτώσει μαθημένοι στις αποκοτιές, όπως όλα τα παιδιά που μαζεύονται σε συμμορίες στις φτωχογειτονιές.

Διάφορες ερμηνείες του γεγονότος, όλες μάλλον αυστηρές. Εξίσου διαδεδομένη και η κυνική αντίδραση, τουλάχιστον στα λόγια: φυσική επιλογή, αφού ήταν τόσο ανόητα ώστε να κολυμπήσουν κοντά σε μια αρκούδα, καλά να πάθουν, εγώ ούτε όταν ήμουν πέντε χρονών δεν θα έπεφτα μέσα στη λιμνούλα. Κοινωνική ερμηνεία: αποτέλεσμα της φτώχειας, ελλιπής μόρφωση, αλίμονο, ήταν υποπρολετάριοι ακόμα και στην ανεμελιά, στην έλλειψη σύνεσης. Μα ποια ελλιπής μόρφωση, αναρωτιέμαι, αφού ακόμα και το πιο φτωχό παιδί βλέπει τηλεόραση και διαβάζει τα σχολικά βιβλία, όπου οι αρκούδες καταβροχθίζουν τους ανθρώπους και οι κυνηγοί τις σκοτώνουν;

Τη στιγμή εκείνη αναρωτήθηκα μήπως τα παιδιά μπήκαν στη λιμνούλα, ακριβώς επειδή έβλεπαν τηλεόραση και πήγαιναν στο σχολείο. Τα παιδιά εκείνα υπήρξαν πιθανότατα θύματα της ένοχης συνείδησής μας, όπως ερμηνεύεται από τα σχολεία και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Οι άνθρωποι υπήρξαν ανέκαθεν ανελέητοι με τα ζώα και όταν συνειδητοποίησαν την κακία τους, άρχισαν, αν όχι να τα αγαπούν όλα (επειδή συνεχίζουν να τα τρώνε ατάραχοι), τουλάχιστον να μιλούν καλά γι’ αυτά. Αν στη συνέχεια σκεφτούμε ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα σχολεία, οι δημόσιοι οργανισμοί έχουν χρεωθεί με τόσα πολλά εναντίον των ανθρώπων, είναι εντέλει ψυχολογικά και ηθικά επωφελές να επιμείνουν στην καλοσύνη των ζώων. Αφήνουν τα παιδιά του Τρίτου Κόσμου να πεθαίνουν, αλλά καλούν τα παιδιά του Πρώτου να σέβονται όχι μόνον τις λιβελούλες και τα κουνελάκια αλλά και τις φάλαινες, τους κροκόδειλους και τα φίδια.

Ας σημειώσουμε ότι αυτή η εκπαιδευτική είναι καθ’ εαυτή σωστή. Αυτό που είναι υπερβολικό είναι η τεχνική που επιλέγεται για να πείσει: προκειμένου να καταστήσουν τα ζώα άξια επιβίωσης, τα εξανθρωπίζουν και τα κάνουν κούκλες. Δε λένε ότι δικαιούνται να επιβιώσουν ακόμα και όταν, σύμφωνα με τη φύση τους, είναι άγρια και σαρκοβόρα, αλλά διδάσκουν τα παιδιά να τα σέβονται κάνοντάς τα συμπαθητικά, αστεία, καλοκάγαθα, τρυφερά, σοφά και μυαλωμένα.

Κανένα ζώο δεν είναι πιο απερίσκεπτο από το λέμμο, κανένα πιο τεμπέλικο από τη γάτα, πιο σαλιάρικο από ένα σκυλί τον Αύγουστο, πιο βρόμικο από το γουρούνι, πιο υστερικό από το άλογο, πιο ηλίθιο από τη νυχτοπεταλούδα, πιο γλοιώδες από το σαλιγκάρι, πιο δηλητηριώδες από την οχιά, λιγότερο ευφάνταστο από το μυρμήγκι και λιγότερο μουσικά δημιουργικό από το αηδόνι. Απλώς θα πρέπει ν’ αγαπούμε -κι αν δεν μπορούμε, τουλάχιστον να σεβόμαστε- αυτά και τα άλλα ζώα γι’ αυτό που είναι. Τα παλιά παραμύθια το παράκαναν με τον κακό λύκο, τα σημερινά το παρακάνουν με τους καλούς λύκους.

Δεν χρειάζεται να σώσουμε τις φάλαινες επειδή είναι καλές, αλλά πρέπει να τις σώσουμε επειδή αποτελούν μέρος του φυσικού μας περιβάλλοντος και συντελούν στην οικολογική ισορροπία. Αντίθετα, τα παιδιά μας εκπαιδεύονται με φάλαινες που μιλούν, λύκους που κατατάσσονται στο τρίτο τάγμα των φραγκισκανών και κυρίως αναρίθμητα αρκουδάκια Teddy.

Οι διαφημίσεις, τα κινούμενα σχέδια, τα εικονογραφημένα βιβλία είναι γεμάτα με αρκούδες γλυκές σαν μέλι, υπάκουες στους νόμους, χαδιάρες και προστατευτικές. Και νομίζουμε ότι προσβάλλουμε την αρκούδα αν πούμε ότι έχει δικαίωμα να ζήσει επειδή είναι μεγάλη και χοντρή -ή όπως λέμε στα μέρη μου- μπατάλα και χοντρομπαλού. 

Έτσι, υποψιάζομαι ότι τα δύστυχα παιδάκια του Σέντραλ Παρκ σκοτώθηκαν όχι από ελλιπή αλλά από υπερβολική εκπαίδευση. Είναι θύματα της ένοχης συνείδησής μας. Για να τα κάνουν να ξεχάσουν πόσο κακοί είναι οι άνθρωποι, τα έπεισαν ότι οι αρκούδες είναι καλές. Αντί να τους πουν με κάθε ειλικρίνεια τι ακριβώς είναι οι άνθρωποι και τι οι αρκούδες.  

Το κείμενο αυτό του Ουμπέρτο Έκο προέρχεται από το βιβλίο «Πώς να ταξιδεύετε με έναν σολομό και άλλες ιστορίες», το οποίο περιλαμβάνει άρθρα του αγαπημένου συγγραφέα που δημοσιεύθηκαν τη δεκαετία του 1980 στο περιοδικό «Espresso» της Ιταλίας. Ο αυθεντικός τίτλος του κειμένου είναι «Πώς να μιλάτε για τα ζώα» και γράφτηκε το 1987 με αφορμή πραγματικό περιστατικό που έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη εκείνη την περίοδο.

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

«Είσαι υπέροχη αλλά με γνώρισες στην πιο ακατάλληλη στιγμή...»

Πόσες φορές άραγε άκουσες και εσύ, όπως και εγώ, αυτή τη ρημάδα φράση; Όσα χρόνια θυμάμαι τον εαυτό μου μέσα σε σχέσεις, δεν υπήρχε κάτι να με γεμίζει περισσότερο από το να προσφέρω! Ήθελα να μπορώ να δώσω στον άλλον ό,τι μπορείς να φανταστείς. Πέθαινα να δημιουργώ το χαμόγελο στο πρόσωπό του. Και ίσως αυτό, κάποιες φορές, να είχε σαν…

Αν τα ταξίδια ήταν δωρεάν, θα με βλέπατε παντού

Αν τα ταξίδια ήταν δωρεάν, θα με βλέπατε παντού. Η απόλυτη φράση για τους πολύ ταξιδευτές. Κάθε φορά που ετοιμάζεις την βαλίτσα σου, αυτή την φράση ψιθυρίζεις χαμογελώντας. Είσαι από τους ανθρώπους που αγκαλιάζεις την αλλαγή, σπας την ρουτίνα γιατί σε αρρωσταίνει, και ζητάς την ελευθερία. Ναι, την ελευθερία, γιατί όταν ταξιδεύεις είσαι…

Φόβος... Ο χειρότερός σου εχθρός!

Άτιμο συναίσθημα φίλε μου. Ο πιο κακός σύμβουλός σου. Ο μεγαλύτερος ανασταλτικός παράγοντας της ζωής σου. Η αιτία στις περισσότερες αποτυχίες σου. Έλα, πάμε αρκετά χρόνια πίσω. Θυμήσου τον εαυτό σου, όντας μικρό παιδί, κουκουλωμένο κάτω από τα σκεπάσματα. Τότε που το πορτατίφ σου, σε συνδυασμό με την ζακέτα που είχες κρεμάσει στην πόρτα,…

Η επόμενη μέρα

Η επόμενη μέρα που θα σημάνει και τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων αχνοφαίνεται στον ορίζοντα. Δεν θα είναι όμως επιστροφή στην κανονικότητα γιατί ο αστάθμητος παράγοντας, ο κορονοϊός, παραμονεύει και θα εξακολουθήσει να καθορίζει το πλαίσιο των κινήσεων. Ο φόβος που έχει ενσταλαχτεί στις ψυχές μας δεν θα διαλυθεί και η…

Πάντα κάτι σε μαθαίνει ο άνθρωπος που περνάει από τη ζωή σου

Ψιτ! Eσύ που ήρθες, έχτισες, διέλυσες και έφυγες… Εσένα φίλε μου, αγαπητέ μου συγγενή, αγαπητή μου φίλη, που σε αγαπούσα τόσο πολύ και σε εμπιστευόμουν ακόμα πιο πολύ, σε ευχαριστώ που με ισοπέδωσες και με έμαθες να στέκομαι ξανά όρθια. Εσένα που όταν σε έβλεπα χαιρόμουν, γιατί κάναμε καλή παρέα, που σου έλεγα τον πόνο μου κλαίγοντας και…

COVID-19: Οι συνέπειες ενός φόβου

Ο Σπινόζα είχε πει: «Ο φόβος είναι ασταθής θλίψη προερχόμενη από την ιδέα ενός μελλοντικού πράγματος για την έλευση του οποίου αμφιβάλλουμε». Η έλευση του ιού Covid-19 έχει προκαλέσει τρόμο σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα που θα παρεμποδίσουν την εξάπλωσή του, ενώ τα ΜΜΕ, στην προσπάθεια…

Βγήκαν οι βαθμοί… όλα τελείωσαν ή όλα τώρα αρχίζουν;

Πέρασαν 22 ολόκληρα χρόνια κι ακόμα με πιάνει ανατριχίλα όταν βγαίνουν οι βαθμοί. Το 1997 μια φωνή σε ένα ακουστικό τηλεφώνου μου ανακοίνωνε τις βαθμολογίες μου στις Πανελλήνιες. Μια φωνή που έμοιαζε να έρχεται από το υπερπέραν και μου φαινόταν σα να επιβραδύνεται και να γίνεται πιο μπάσα… σαν ένας δίσκος σε παλιό πικ απ που χάλασε. Η…

Ο τρόμος των παραμυθιών: Ζήσαν αυτοί καλά;

Ξεχάστε το ευτυχισμένο τέλος! Η αρχική ιστορία απέχει πολύ από αυτό! Ακόμη έχω μια δυσάρεστη αίσθηση από την παιδική μου ηλικία για κάποια παραμύθια... Καταρχήν, με κατέθλιβε το παραμύθι «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» (του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν) που μια μικρή παρακολουθεί στο κρύο χαρούμενες οικογένειες στα σπίτια τους να γελούν, να τρώνε…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Covid-19: Μην κλείνεις τα μάτια...

Όταν ήμασταν παιδιά και πηγαίναμε με τους γονείς μου στο χωριό της…

Για ένα γλάρο…

Κάθε χρόνο στο παλιό μας σπίτι ένα χελιδόνι έφτανε από νωρίς στη φωλιά…

Τι κερδίζουμε όταν αγαπάμε τον εαυτό μας

Το να αγαπάμε τον εαυτό μας είναι τόσο ωφέλιμο και σημαντικό, που…

Ευχαριστώ τους μαθητές και τους καθηγητές μου...

Μια μέρα έπεσε στα χέρια μου το «Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή. Δεν ήξερα…

Η σωτηρία από τον ιό είναι στο χέρι μας

Πρωτόγνωρες οι στιγμές που βιώνουμε. Στιγμές που ο αόρατος εχθρός…

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης