tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

( 8 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τρίτη, 14.02.17 02:20
 

Ουμπέρτο Έκο: Γιατί είναι λάθος να εξανθρωπίζουμε τα ζώα

Σέντραλ Παρκ, ζωολογικός κήπος. Μερικά παιδάκια παίζουν γύρω από τη λιμνούλα με τις πολικές αρκούδες. Ένα από αυτά προκαλεί τα υπόλοιπα να κολυμπήσουν μαζί με τις αρκούδες. Για να αναγκάσει τα άλλα να βουτήξουν, τους κρύβει τα ρούχα, τα παιδιά μπαίνουν στο νερό, πλατσουρίζουν γύρω από μια ήρεμη και νυσταλέα αρκούδα, την ενοχλούν, εκείνη τσαντίζεται, απλώνει το πόδι της και τρώει ή μάλλον χάφτει δυο από τα παιδάκια, αφήνοντας τα αποφάγια ολόγυρα. Τρέχει η αστυνομία, καταφθάνει και ο δήμαρχος, συζητούν αν θα πρέπει να σκοτώσουν την αρκούδα, καταλήγουν ότι δεν έφταιγε αυτή, γράφονται και μερικά σχετικά άρθρα.

Κοιτάξτε περίπτωση, τα παιδιά είχαν ισπανικά ονόματα: Πορτορικανοί, έγχρωμοι ίσως, νεοφερμένοι ίσως, εν πάση περιπτώσει μαθημένοι στις αποκοτιές, όπως όλα τα παιδιά που μαζεύονται σε συμμορίες στις φτωχογειτονιές.

Διάφορες ερμηνείες του γεγονότος, όλες μάλλον αυστηρές. Εξίσου διαδεδομένη και η κυνική αντίδραση, τουλάχιστον στα λόγια: φυσική επιλογή, αφού ήταν τόσο ανόητα ώστε να κολυμπήσουν κοντά σε μια αρκούδα, καλά να πάθουν, εγώ ούτε όταν ήμουν πέντε χρονών δεν θα έπεφτα μέσα στη λιμνούλα. Κοινωνική ερμηνεία: αποτέλεσμα της φτώχειας, ελλιπής μόρφωση, αλίμονο, ήταν υποπρολετάριοι ακόμα και στην ανεμελιά, στην έλλειψη σύνεσης. Μα ποια ελλιπής μόρφωση, αναρωτιέμαι, αφού ακόμα και το πιο φτωχό παιδί βλέπει τηλεόραση και διαβάζει τα σχολικά βιβλία, όπου οι αρκούδες καταβροχθίζουν τους ανθρώπους και οι κυνηγοί τις σκοτώνουν;

Τη στιγμή εκείνη αναρωτήθηκα μήπως τα παιδιά μπήκαν στη λιμνούλα, ακριβώς επειδή έβλεπαν τηλεόραση και πήγαιναν στο σχολείο. Τα παιδιά εκείνα υπήρξαν πιθανότατα θύματα της ένοχης συνείδησής μας, όπως ερμηνεύεται από τα σχολεία και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Οι άνθρωποι υπήρξαν ανέκαθεν ανελέητοι με τα ζώα και όταν συνειδητοποίησαν την κακία τους, άρχισαν, αν όχι να τα αγαπούν όλα (επειδή συνεχίζουν να τα τρώνε ατάραχοι), τουλάχιστον να μιλούν καλά γι’ αυτά. Αν στη συνέχεια σκεφτούμε ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα σχολεία, οι δημόσιοι οργανισμοί έχουν χρεωθεί με τόσα πολλά εναντίον των ανθρώπων, είναι εντέλει ψυχολογικά και ηθικά επωφελές να επιμείνουν στην καλοσύνη των ζώων. Αφήνουν τα παιδιά του Τρίτου Κόσμου να πεθαίνουν, αλλά καλούν τα παιδιά του Πρώτου να σέβονται όχι μόνον τις λιβελούλες και τα κουνελάκια αλλά και τις φάλαινες, τους κροκόδειλους και τα φίδια.

Ας σημειώσουμε ότι αυτή η εκπαιδευτική είναι καθ’ εαυτή σωστή. Αυτό που είναι υπερβολικό είναι η τεχνική που επιλέγεται για να πείσει: προκειμένου να καταστήσουν τα ζώα άξια επιβίωσης, τα εξανθρωπίζουν και τα κάνουν κούκλες. Δε λένε ότι δικαιούνται να επιβιώσουν ακόμα και όταν, σύμφωνα με τη φύση τους, είναι άγρια και σαρκοβόρα, αλλά διδάσκουν τα παιδιά να τα σέβονται κάνοντάς τα συμπαθητικά, αστεία, καλοκάγαθα, τρυφερά, σοφά και μυαλωμένα.

Κανένα ζώο δεν είναι πιο απερίσκεπτο από το λέμμο, κανένα πιο τεμπέλικο από τη γάτα, πιο σαλιάρικο από ένα σκυλί τον Αύγουστο, πιο βρόμικο από το γουρούνι, πιο υστερικό από το άλογο, πιο ηλίθιο από τη νυχτοπεταλούδα, πιο γλοιώδες από το σαλιγκάρι, πιο δηλητηριώδες από την οχιά, λιγότερο ευφάνταστο από το μυρμήγκι και λιγότερο μουσικά δημιουργικό από το αηδόνι. Απλώς θα πρέπει ν’ αγαπούμε -κι αν δεν μπορούμε, τουλάχιστον να σεβόμαστε- αυτά και τα άλλα ζώα γι’ αυτό που είναι. Τα παλιά παραμύθια το παράκαναν με τον κακό λύκο, τα σημερινά το παρακάνουν με τους καλούς λύκους.

Δεν χρειάζεται να σώσουμε τις φάλαινες επειδή είναι καλές, αλλά πρέπει να τις σώσουμε επειδή αποτελούν μέρος του φυσικού μας περιβάλλοντος και συντελούν στην οικολογική ισορροπία. Αντίθετα, τα παιδιά μας εκπαιδεύονται με φάλαινες που μιλούν, λύκους που κατατάσσονται στο τρίτο τάγμα των φραγκισκανών και κυρίως αναρίθμητα αρκουδάκια Teddy.

Οι διαφημίσεις, τα κινούμενα σχέδια, τα εικονογραφημένα βιβλία είναι γεμάτα με αρκούδες γλυκές σαν μέλι, υπάκουες στους νόμους, χαδιάρες και προστατευτικές. Και νομίζουμε ότι προσβάλλουμε την αρκούδα αν πούμε ότι έχει δικαίωμα να ζήσει επειδή είναι μεγάλη και χοντρή -ή όπως λέμε στα μέρη μου- μπατάλα και χοντρομπαλού. 

Έτσι, υποψιάζομαι ότι τα δύστυχα παιδάκια του Σέντραλ Παρκ σκοτώθηκαν όχι από ελλιπή αλλά από υπερβολική εκπαίδευση. Είναι θύματα της ένοχης συνείδησής μας. Για να τα κάνουν να ξεχάσουν πόσο κακοί είναι οι άνθρωποι, τα έπεισαν ότι οι αρκούδες είναι καλές. Αντί να τους πουν με κάθε ειλικρίνεια τι ακριβώς είναι οι άνθρωποι και τι οι αρκούδες.  

Το κείμενο αυτό του Ουμπέρτο Έκο προέρχεται από το βιβλίο «Πώς να ταξιδεύετε με έναν σολομό και άλλες ιστορίες», το οποίο περιλαμβάνει άρθρα του αγαπημένου συγγραφέα που δημοσιεύθηκαν τη δεκαετία του 1980 στο περιοδικό «Espresso» της Ιταλίας. Ο αυθεντικός τίτλος του κειμένου είναι «Πώς να μιλάτε για τα ζώα» και γράφτηκε το 1987 με αφορμή πραγματικό περιστατικό που έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη εκείνη την περίοδο.

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Φόβος... Ο χειρότερός σου εχθρός!

Άτιμο συναίσθημα φίλε μου. Ο πιο κακός σύμβουλός σου. Ο μεγαλύτερος ανασταλτικός παράγοντας της ζωής σου. Η αιτία στις περισσότερες αποτυχίες σου. Έλα, πάμε αρκετά χρόνια πίσω. Θυμήσου τον εαυτό σου, όντας μικρό παιδί, κουκουλωμένο κάτω από τα σκεπάσματα. Τότε που το πορτατίφ σου, σε συνδυασμό με την ζακέτα που είχες κρεμάσει στην πόρτα,…

Για ένα γλάρο…

Κάθε χρόνο στο παλιό μας σπίτι ένα χελιδόνι έφτανε από νωρίς στη φωλιά του. Πάντα αναρωτιόμουν αν ήταν το ίδιο. Στηνόμουν με τις ώρες και παραμόνευα να το δω να πλησιάζει, προσπαθούσα  να βρω ένα σημάδι, κάτι που θα μου έδειχνε ότι ήταν εκείνο όπως και πέρυσι. Ωστόσο, κάθε που κινούσα την κουρτίνα, σταματούσε ακαριαία μπροστά στο τζάμι…

Covid-19: Κλείνω τα μάτια...

Δε θέλω να ωραιοποιήσω την καραντίνα, γιατί κάποιοι υποφέρουν και άνθρωποι πεθαίνουν. Για μένα όμως όλο αυτό το διάστημα υπήρξε μια ευκαιρία για εσωτερική και «εξωτερική» αναζήτηση. Πρώτα αντιλήφθηκα πόσο ρόλο παίζει ο διαφορετικός τρόπος που το αντιμετώπισε η κάθε χώρα. Κάποια ήθελε να εφαρμόσει την «ανοσία της αγέλης» και επέτρεπε…

Πώς νίκησα την κατάθλιψη!

Ζούσα ήδη στην αυτοεξορία μου σχεδόν τρία χρόνια, όταν άρχισα να βουλιάζω ανεξέλεγκτα. Πατούσα στη σαθρή κινούμενη άμμο του διαρρηκτά δομημένου εαυτού μου, ούσα υπερευάλωτη πια κι ενώ παράλληλα κουβαλούσα πάνω μου τα βάρη της εντεταλμένης δυνατής «μάνας», προστάτιδας των αδυνάτων, μα ματαιωμένης κι αναποτελεσματικής. Κάπου εκεί, η, μέχρι…

Ευχαριστώ τους μαθητές και τους καθηγητές μου...

Μια μέρα έπεσε στα χέρια μου το «Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή. Δεν ήξερα καν ότι ήταν γραμμένο από εκείνη. Θυμόμουν μόνο ότι παλιά είχαμε κάνει στο σχολείο το τραγουδάκι «Αν όλα τα παιδιά της γης πιάναν γερά τα χέρια...». Το διάβασα μονοκοπανιά. Μιλούσε για τον κυρ-Νικόλα που φτάνοντας σε μεγάλη ηλικία συνειδητοποίησε ότι δεν είχε καταφέρει…

Ο Χίτσκοκ καθαιρείται

Τα οξυμμένα πνεύματα και η γενικότερη ανάφλεξη της αμερικανικής κοινωνίας, όπως παρατηρείται τις τελευταίες μέρες, μπορεί να πυροδοτήθηκαν από ένα ειδεχθές ρατσιστικό έγκλημα, ωστόσο πρόκειται για την κορυφή ενός παγόβουνου προβλημάτων που άρχισε να λιώνει και απειλεί να πλημμυρίσει την «ονειρούπολη» του Νέου Κόσμου. Η στάθμη είχε ήδη…

Ο έρωτας που κατοικεί στο μυαλό σου

Υπάρχει μια πόρτα μέσα στο μυαλό σου η οποία συνδέεται με την πόρτα ενός άλλου μυαλού. Εκεί γίνεται η έκρηξη ορμονών και με την σειρά της η έκρηξη συναισθημάτων. Αυτομάτως συνδέεσαι με τον άλλον και μοιράζεσαι καθημερινές στιγμές, μπορεί να νιώθεις αν σε σκέφτεται, αν θυμώνει, αν του λείπεις, το οτιδήποτε. Νιώθεις το χέρι του που…

Η επόμενη μέρα

Η επόμενη μέρα που θα σημάνει και τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων αχνοφαίνεται στον ορίζοντα. Δεν θα είναι όμως επιστροφή στην κανονικότητα γιατί ο αστάθμητος παράγοντας, ο κορονοϊός, παραμονεύει και θα εξακολουθήσει να καθορίζει το πλαίσιο των κινήσεων. Ο φόβος που έχει ενσταλαχτεί στις ψυχές μας δεν θα διαλυθεί και η…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Οι αναμνήσεις των συναισθημάτων μου...

Η μνήμη είναι σαν μία λίμνη αναμνήσεων. Άλλες τις ψαρεύουμε -όταν…

Ο χρόνος αδέκαστος και αμείλικτος κριτής

Ο χρόνος άπαντα τοίσιν ύστερον φράσει. Λάλος γαρ ούτος ουκ ερωτώσιν…

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η…

Εμπειρίες ψυχικής δύναμης

Είναι βράδυ και κάθομαι στο παρκαρισμένο σβηστό αμάξι μου, στη θέση του…

Μουρόχαυλες επαναστάτριες...

Από πολύ μικρή πίστευα ότι τα «πρέπει» και τα «δεν πρέπει» είναι κάτι…

Σταμάτα να φοβάσαι!

Φοβάσαι. Ένας φόβος πλημμυρίζει την ψυχή σου κάθε φορά που πας να…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης