tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ MIXED ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

( 18 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: Νατάσα Δανιήλ | Δευτέρα, 03.06.19 05:57
 

Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

Το «εκκρεμές» ήξερα τι είναι. Μας το είχε δείξει ο φυσικός στο σχολείο. Δε ντρέπομαι όμως να παραδεχθώ ότι μέχρι πρόσφατα δεν ήξερα τι είναι «το εκκρεμές του Φουκώ»… Και όχι μόνο αυτό… Πίστευα επί 18 ολόκληρα χρόνια ότι ο Φουκώ είναι συγγραφέας και ότι το «Εκκρεμές» είναι λογοτεχνικό έργο του.

Όλα ξεκίνησαν το 1997, όταν (σαν πρωτοετής φοιτήτρια) βγήκα με συμφοιτητές μου για καφέ σε μια μικρή καφετέρια στον πεζόδρομο της Ναυαρίνου -από εκείνους τους καφέδες που βγαίνουν οι πρωτοετείς μπουλούκι. Σε μια γωνιά λοιπόν είχαν στήσει κουβέντα ο Άλεξ με την Εύα για τα αγαπημένα τους μυθιστορήματα.

- Κούντερα; Έχεις διαβάσει; Ρώτησε ο Άλεξ.
- Κούντερα; Πλάκα κάνεις; Ο αγαπημένος μου!

Εκείνη τη στιγμή ένιωσα σαν εξωγήινη και ότι βρισκόμουν εν μέσω μιας συζήτησης που δεν μου ταίριαζε. «Ποιος είναι πάλι αυτός ο Κούντερα; Τόσα βιβλία έχω διαβάσει… Πώς δεν τον έχω ακούσει ποτέ»; σκεφτόμουν. «Ή αυτοί είναι διάνοιες ή εγώ είμαι χαζή…» Και τότε μου έκαναν την ερώτηση που φοβόμουν:

- Εσύ; Έχεις διαβάσει;
- Ε, ναι… Κι εγώ έχω διαβάσει.

Ευτυχώς δε ρώτησαν τίποτε άλλο, γιατί σαφώς ήταν ψέμα. Ήμουν μια ολίγον τι κομπλεξική δεκαοχτάχρονη, έτοιμη να βουλιάξει από την ντροπή της σε μια πολυθρόνα καφετέριας με φλοράλ ταπετσαρία και τώρα που το σκέφτομαι αναρωτιέμαι γιατί δεν είπα την αλήθεια: «Όχι, δεν έχω διαβάσει Κούντερα!»

Ή μάλλον ξέρω… Γιατί φοβόμουν ότι θα με θεωρούσαν χαζή… Αν δε έλεγα ότι ούτε καν ξέρω ποιος είναι ο κύριος Κούντερα… η πολυθρόνα θα με είχε καταπιεί… Ξανά-ευτυχώς τόσο πολύ τους είχε συνεπάρει η συζήτηση περί Κούντερα που ούτε ασχολήθηκαν πάλι με μένα…

Καθόμουν και άκουγα μια ανούσια για μένα συζήτηση που έληξε ένα τέταρτο αργότερα, για να αρχίσει μια άλλη αντίστοιχη και εξίσου ανούσια για μένα λόγω άγνοιας και πάλι:

- Σοβαρά μιλάς; Τον λατρεύω τον Ουμπέρτο Έκο!
- Το εκκρεμές του Φουκώ το έχεις διαβάσει;
- Ααααα…. Είναι από τα αγαπημένα μου…

Αυτή τη φορά εκστασιασμένοι και οι δύο συνέχισαν τη συζήτηση χωρίς καν να με ρωτήσουν, καθώς μάλλον αντιλήφθηκαν τη βαρεμάρα μου ή απλά με αγνόησαν… Και καλά έκαναν, γιατί επρόκειτο για χάσμα. Αναφέρονταν με απόλυτο ενθουσιασμό σε κάτι το οποίο αγνοούσα παντελώς! Είχα διαβάσει άπειρα βιβλία στη ζωή μου, αλλά αισθανόμουν ότι αυτοί οι δύο όλα όσα είχα διαβάσει θα τα θεωρούσαν παραμύθια για νήπια. «Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά», το «Χωρίς οικογένεια» ή τα μυθιστορήματα της Πηνελόπης Δέλτα και της Ζωρζ Σαρή, ακόμη και το «Τζέιν Έιρ» θα ωχριούσαν μπροστά στο «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι»! Ήταν από τις λίγες φορές που ήθελα να βουλιάξω στην πολυθρόνα, να με καταπιεί το πάτωμα και να διακτινιστώ στο σπιτάκι μου, όπου δε θα ένιωθα χαζή και άσχετη! ΄Ηθελα να πάψω να νιώθω εξωγήινη!

Και τελικά βρέθηκα ζαλισμένη στο σπίτι, μα μη έχοντας κινητό ή υπολογιστή δε μπορούσα ούτε μια λογοτεχνική περίληψη να βρω για τα έργα αυτά… ή κάτι για τον Φουκώ που νόμισα πως ήταν συγγραφέας. Απώθησα ασυναίσθητα αυτή την ανάμνηση και ούτε καν ενδιαφέρθηκα να διαβάσω κάτι από όλα αυτά μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν.

Λίγες μέρες πριν συνέβη ένα περιστατικό που στάθηκε αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου. Δε θυμάμαι πώς, αλλά ήρθε στο μυαλό μου η ανάμνηση της καφετέριας με τη φλοράλ ταπετσαρία, του αγχωτικού εκείνου καφέ, του Κούντερα και του Ουμπέρτο Έκο και είπα την ιστορία στη Νανά μια μέρα που πίναμε καφέ στο σπίτι μου. Τόσα χρόνια έχουν περάσει, είναι πια μια αστεία, ξεθωριασμένη ανάμνηση μιας αμήχανης στιγμής…

- Ούτε καν ήξερα ποιος είναι ο Φουκώ ή ποια βιβλία έχει γράψει!

Και τότε η Νανά είπε κάτι τόσο φυσικό και απλό, αλλά για μένα συγκλονιστικό:

- Μα, ο Φουκώ δεν είναι συγγραφέας! «Το Εκκρεμές του Φουκώ» είναι έργο του Ουμπέρτο Έκο…
-Τι; Σοβαρά;
-Σίγουρα…
- Είσαι 100% σίγουρη…;
- Σίγουρη…
- Τόσα χρόνια… πίστευα…

Απίστευτο… Τόσα χρόνια είχα στο υποσυνείδητό μου απωθημένες αγχωτικές αναμνήσεις, επειδή ποτέ δεν είχα διαβάσει έναν συγγραφέα που δεν υπήρχε… Καλό πάλι και τούτο. Οι τρεις συγγραφείς που απέφευγα όπως ο διάολος το λιβάνι (Έκο, Φουκώ και Κούντερα) έμεναν δύο, γιατί ο Φουκώ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ…

Και χθές λοιπόν ξεπέρασα νομίζω την «αβάστατη ελαφρότητα» της αγχωτικής μου ανάμνησης μπαίνοντας στο διαδίκτυο και μαθαίνοντας επιτέλους τι είναι το εκκρεμές του Φουκώ. Είναι ένα βιβλίο (του Ουμπέρτο Έκο -το ξεκαθαρίσαμε αυτό) 920 σελίδων του οποίου ομολογώ με προβλημάτισε η υπόθεση, αλλά και οι αντικρουόμενες κριτικές (!!) που διάβασα. Άλλοι το θεωρούν αριστούργημα, άλλοι απίστευτα βαρετό και άλλοι δυσνόητο και βαρύ!

Ωστόσο, έμαθα και κάτι που δεν ήξερα. Ότι το εκκρεμές του Φουκώ και ο Φουκώ υπήρξαν στην πραγματικότητα! Δεν είναι δημιουργήματα της φαντασίας του Έκο… Καμία σχέση! Ο Φουκώ (γεννημένος το 1819) ήταν κάποιος ασθενικός, κοντός κτλ, κτλ νέος που, αφού παράτησε την Ιατρική, σπούδασε Οπτική και έκανε πολλές κατασκευές και πειράματα με σπουδαιότερο, το 1851, το περίφημο εκκρεμές του.

Ήταν ένα πείραμα που αποδείκνυε την κίνηση της Γης γύρω από τον άξονά της. Μία μεταλλική σφαίρα κρεμόταν από ένα σκοινί πολλών μέτρων. Εάν η Γη δεν περιστρεφόταν, η σφαίρα θα κινούταν πάντα στην ίδια θέση. Η μπάλα όμως σε κίνηση περιστρεφόταν γύρω από τη θέση ηρεμίας της σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Με αυτό τον τρόπο ο Φουκώ απέδειξε στην πράξη ότι η Γη κινείται.

Το σίγουρο είναι ότι για άλλη μία φορά επιβεβαιώνεται αυτό που πιστεύω ούτως ή άλλως, το «Ποτέ μη λες ποτέ», αφού, ενώ δεν υπήρχε (νόμιζα) για κανένα λόγο περίπτωση να διαβάσω το «Εκκρεμές» του Φουκώ, ίσως κάποτε τελικά διαβάσω το «Εκκρεμές του Φουκώ» του Ουμπέρτο Έκο!

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Ύμνος της ελευθερίας

Η αγάπη πέφτει στο χώμα, ριζώνει όταν βρίσκει πρόσφορο έδαφος, ήλιο και βροχή. Η αγάπη δεν χάνεται, δόθηκε. Έχω φυτέψει πολλά λουλούδια, μα δεν άνθησαν όλα. Όμως δεν σταμάτησα να φυτεύω. Κάποια μαράθηκαν από την ξηρασία, αλλά σάπισαν από τις βροχές. Βλέπω αυτά που άνθησαν και χαμογελάω. Θυμάμαι. Και ξεχνάω. Δεν επιδιώκω πια την άνθηση…

Το πουλί και το σχοινί του

Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μικρό και ξακουστό βασίλειο γεννήθηκε ένα πουλί με το όνομα Δικαιομένης. Μόλις γεννήθηκε, έδεσαν το ποδαράκι του με ένα μικρό σχοινάκι. Με το πέρας των χρόνων αυτό το σχοινί παρέμενε στο πόδι του, μεγάλωνε και δεν τον άφηνε να πετάξει (βέβαια μαζί με αυτό, μεγάλωνε η θέληση και η επιθυμία του να πετάξει).…

Το «φρικιό» που κρύβουμε μέσα μας...

Τελικά όλοι είμαστε «φρικιά» κι όποιος πει ότι είναι «φυσιολογικός» κάτι θα του έχει διαφύγει ή είναι φρικιό και νομίζει ότι δεν είναι... Είμαστε όλοι ξεχωριστοί με έναν μοναδικό τρόπο και γι’ αυτό με κανέναν δε μπορούμε «να τα βρούμε» 100% ή έστω 90... Ούτε καν με τη μάνα και τον πατέρα μας... Ούτε καν με τον αδερφό ή την αδερφή μας...…

Μπορεί να είναι λάθος κάτι που νιώθουμε σωστό;

Μη μου ξυπνάς αυτά που άφησα να κοιμούνται μέσα μου. Δεν το έβαλα ποτέ κάτω για εμάς, ξέρεις γιατί; Γιατί ξέρω ότι με αγαπάς, δυνατά, παράξενα και τρομαχτικά. Σε ξέρω καλύτερα από τους πάντες. Ξέρω ότι με θες, ότι είμαι το πάθος σου, η χαρά σου, τα νεύρα σου, η θλίψη σου. Με αγαπάς όσο σε αγαπώ, για αυτό και δεν τα παρατούσα. Ούτε…

Η κρίση της έβδομης τέχνης και προτάσεις για την αναγέννησή της

Διευκρινίσεις για το πλαίσιο κειμένου: πρόκειται για μια απόπειρα προσέγγισης της υπάρχουσας -της τελευταίας δεκαετίας- κατάστασης της έβδομης τέχνης με προσωπικές διαπιστώσεις και εκτιμήσεις χωρίς καμία διάθεση αυθεντίας και δογματισμού. Επίσης σε αυτές τις διαπιστώσεις δεν προβαίνω με βάση τις λιγοστές σινεφίλ ταινίες που αντιστέκονται…

Covid-19: Κλείνω τα μάτια...

Δε θέλω να ωραιοποιήσω την καραντίνα, γιατί κάποιοι υποφέρουν και άνθρωποι πεθαίνουν. Για μένα όμως όλο αυτό το διάστημα υπήρξε μια ευκαιρία για εσωτερική και «εξωτερική» αναζήτηση. Πρώτα αντιλήφθηκα πόσο ρόλο παίζει ο διαφορετικός τρόπος που το αντιμετώπισε η κάθε χώρα. Κάποια ήθελε να εφαρμόσει την «ανοσία της αγέλης» και επέτρεπε…

Μπορεί η αγάπη να γίνει μίσος;

Η αγάπη μπορεί να αλλάξει και να γίνει κάτι άλλο;  Η αγάπη μπορεί να περάσει στην απέναντι πλευρά που είναι το μίσος;  Ποτέ δεν μετάνιωσες για όσα έδωσες και όσα ένιωσες, για λόγια και πράξεις που ανεχόσουν ενώ δεν σου άξιζαν, για τα λάθη που συγχωρούσες με ένα χαμόγελο, γιατί πίστευες ότι το άτομο που αγαπούσες όλα αυτά τα άξιζε! Μέχρι…

Για ένα γλάρο…

Κάθε χρόνο στο παλιό μας σπίτι ένα χελιδόνι έφτανε από νωρίς στη φωλιά του. Πάντα αναρωτιόμουν αν ήταν το ίδιο. Στηνόμουν με τις ώρες και παραμόνευα να το δω να πλησιάζει, προσπαθούσα  να βρω ένα σημάδι, κάτι που θα μου έδειχνε ότι ήταν εκείνο όπως και πέρυσι. Ωστόσο, κάθε που κινούσα την κουρτίνα, σταματούσε ακαριαία μπροστά στο τζάμι…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Covid-19: Μην κλείνεις τα μάτια...

Όταν ήμασταν παιδιά και πηγαίναμε με τους γονείς μου στο χωριό της…

Η σωτηρία από τον ιό είναι στο χέρι μας

Πρωτόγνωρες οι στιγμές που βιώνουμε. Στιγμές που ο αόρατος εχθρός…

Η κρίση της έβδομης τέχνης και προτάσεις για την αναγέννησή της

Διευκρινίσεις για το πλαίσιο κειμένου: πρόκειται για μια απόπειρα…

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις…

Ο φόβος και οι άνθρωποι

Οι συλλογικοί φόβοι διατρέχουν την ιστορία της ανθρωπότητας. Οι αιτίες…

Ο εαυτός μου μέσα από τα μάτια ενός χωρισμού

Ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα του ανθρώπινου είδους είναι η βαθειά…

Back in Time

«Ο γέρος και η θάλασσα» του Χέμινγουεϊ σε ένα εντυπωσιακό animation φιλμ

Βασισμένη στη πασίγνωστη νουβέλα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Ο γέρος και η…

Τα video games που μας μεγάλωσαν

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που αγαπήθηκαν στο παρελθόν είναι πάρα πολλά…

Η γλυκιά ανάμνηση της Μαλβίνας

Και ποιός δεν είχε παρακολουθήσει την Μαλβίνα Κάραλη στις μοναδικές…

Kind of blue, η επιτομή της jazz μουσικής

Η jazz ανήκει στα είδη της μουσικής που επιθυμώ να ακούσω το βράδυ,…

Οι 10 ταινίες με το πιο ανατρεπτικό φινάλε

Δέκα αξέχαστες κινηματογραφικές ταινίες, που το τέλος τους έχει…

Εφιάλτης, η σπουδαιότερη ελληνική ταινία τρόμου

Και όμως, ο ελληνικός κινηματογράφος μπορεί να καυχηθεί ότι για μία…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης