tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ MIXED ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

( 18 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: Νατάσα Δανιήλ | Δευτέρα, 03.06.19 05:57
 

Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

Το «εκκρεμές» ήξερα τι είναι. Μας το είχε δείξει ο φυσικός στο σχολείο. Δε ντρέπομαι όμως να παραδεχθώ ότι μέχρι πρόσφατα δεν ήξερα τι είναι «το εκκρεμές του Φουκώ»… Και όχι μόνο αυτό… Πίστευα επί 18 ολόκληρα χρόνια ότι ο Φουκώ είναι συγγραφέας και ότι το «Εκκρεμές» είναι λογοτεχνικό έργο του.

Όλα ξεκίνησαν το 1997, όταν (σαν πρωτοετής φοιτήτρια) βγήκα με συμφοιτητές μου για καφέ σε μια μικρή καφετέρια στον πεζόδρομο της Ναυαρίνου -από εκείνους τους καφέδες που βγαίνουν οι πρωτοετείς μπουλούκι. Σε μια γωνιά λοιπόν είχαν στήσει κουβέντα ο Άλεξ με την Εύα για τα αγαπημένα τους μυθιστορήματα.

- Κούντερα; Έχεις διαβάσει; Ρώτησε ο Άλεξ.
- Κούντερα; Πλάκα κάνεις; Ο αγαπημένος μου!

Εκείνη τη στιγμή ένιωσα σαν εξωγήινη και ότι βρισκόμουν εν μέσω μιας συζήτησης που δεν μου ταίριαζε. «Ποιος είναι πάλι αυτός ο Κούντερα; Τόσα βιβλία έχω διαβάσει… Πώς δεν τον έχω ακούσει ποτέ»; σκεφτόμουν. «Ή αυτοί είναι διάνοιες ή εγώ είμαι χαζή…» Και τότε μου έκαναν την ερώτηση που φοβόμουν:

- Εσύ; Έχεις διαβάσει;
- Ε, ναι… Κι εγώ έχω διαβάσει.

Ευτυχώς δε ρώτησαν τίποτε άλλο, γιατί σαφώς ήταν ψέμα. Ήμουν μια ολίγον τι κομπλεξική δεκαοχτάχρονη, έτοιμη να βουλιάξει από την ντροπή της σε μια πολυθρόνα καφετέριας με φλοράλ ταπετσαρία και τώρα που το σκέφτομαι αναρωτιέμαι γιατί δεν είπα την αλήθεια: «Όχι, δεν έχω διαβάσει Κούντερα!»

Ή μάλλον ξέρω… Γιατί φοβόμουν ότι θα με θεωρούσαν χαζή… Αν δε έλεγα ότι ούτε καν ξέρω ποιος είναι ο κύριος Κούντερα… η πολυθρόνα θα με είχε καταπιεί… Ξανά-ευτυχώς τόσο πολύ τους είχε συνεπάρει η συζήτηση περί Κούντερα που ούτε ασχολήθηκαν πάλι με μένα…

Καθόμουν και άκουγα μια ανούσια για μένα συζήτηση που έληξε ένα τέταρτο αργότερα, για να αρχίσει μια άλλη αντίστοιχη και εξίσου ανούσια για μένα λόγω άγνοιας και πάλι:

- Σοβαρά μιλάς; Τον λατρεύω τον Ουμπέρτο Έκο!
- Το εκκρεμές του Φουκώ το έχεις διαβάσει;
- Ααααα…. Είναι από τα αγαπημένα μου…

Αυτή τη φορά εκστασιασμένοι και οι δύο συνέχισαν τη συζήτηση χωρίς καν να με ρωτήσουν, καθώς μάλλον αντιλήφθηκαν τη βαρεμάρα μου ή απλά με αγνόησαν… Και καλά έκαναν, γιατί επρόκειτο για χάσμα. Αναφέρονταν με απόλυτο ενθουσιασμό σε κάτι το οποίο αγνοούσα παντελώς! Είχα διαβάσει άπειρα βιβλία στη ζωή μου, αλλά αισθανόμουν ότι αυτοί οι δύο όλα όσα είχα διαβάσει θα τα θεωρούσαν παραμύθια για νήπια. «Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά», το «Χωρίς οικογένεια» ή τα μυθιστορήματα της Πηνελόπης Δέλτα και της Ζωρζ Σαρή, ακόμη και το «Τζέιν Έιρ» θα ωχριούσαν μπροστά στο «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι»! Ήταν από τις λίγες φορές που ήθελα να βουλιάξω στην πολυθρόνα, να με καταπιεί το πάτωμα και να διακτινιστώ στο σπιτάκι μου, όπου δε θα ένιωθα χαζή και άσχετη! ΄Ηθελα να πάψω να νιώθω εξωγήινη!

Και τελικά βρέθηκα ζαλισμένη στο σπίτι, μα μη έχοντας κινητό ή υπολογιστή δε μπορούσα ούτε μια λογοτεχνική περίληψη να βρω για τα έργα αυτά… ή κάτι για τον Φουκώ που νόμισα πως ήταν συγγραφέας. Απώθησα ασυναίσθητα αυτή την ανάμνηση και ούτε καν ενδιαφέρθηκα να διαβάσω κάτι από όλα αυτά μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν.

Λίγες μέρες πριν συνέβη ένα περιστατικό που στάθηκε αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου. Δε θυμάμαι πώς, αλλά ήρθε στο μυαλό μου η ανάμνηση της καφετέριας με τη φλοράλ ταπετσαρία, του αγχωτικού εκείνου καφέ, του Κούντερα και του Ουμπέρτο Έκο και είπα την ιστορία στη Νανά μια μέρα που πίναμε καφέ στο σπίτι μου. Τόσα χρόνια έχουν περάσει, είναι πια μια αστεία, ξεθωριασμένη ανάμνηση μιας αμήχανης στιγμής…

- Ούτε καν ήξερα ποιος είναι ο Φουκώ ή ποια βιβλία έχει γράψει!

Και τότε η Νανά είπε κάτι τόσο φυσικό και απλό, αλλά για μένα συγκλονιστικό:

- Μα, ο Φουκώ δεν είναι συγγραφέας! «Το Εκκρεμές του Φουκώ» είναι έργο του Ουμπέρτο Έκο…
-Τι; Σοβαρά;
-Σίγουρα…
- Είσαι 100% σίγουρη…;
- Σίγουρη…
- Τόσα χρόνια… πίστευα…

Απίστευτο… Τόσα χρόνια είχα στο υποσυνείδητό μου απωθημένες αγχωτικές αναμνήσεις, επειδή ποτέ δεν είχα διαβάσει έναν συγγραφέα που δεν υπήρχε… Καλό πάλι και τούτο. Οι τρεις συγγραφείς που απέφευγα όπως ο διάολος το λιβάνι (Έκο, Φουκώ και Κούντερα) έμεναν δύο, γιατί ο Φουκώ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ…

Και χθές λοιπόν ξεπέρασα νομίζω την «αβάστατη ελαφρότητα» της αγχωτικής μου ανάμνησης μπαίνοντας στο διαδίκτυο και μαθαίνοντας επιτέλους τι είναι το εκκρεμές του Φουκώ. Είναι ένα βιβλίο (του Ουμπέρτο Έκο -το ξεκαθαρίσαμε αυτό) 920 σελίδων του οποίου ομολογώ με προβλημάτισε η υπόθεση, αλλά και οι αντικρουόμενες κριτικές (!!) που διάβασα. Άλλοι το θεωρούν αριστούργημα, άλλοι απίστευτα βαρετό και άλλοι δυσνόητο και βαρύ!

Ωστόσο, έμαθα και κάτι που δεν ήξερα. Ότι το εκκρεμές του Φουκώ και ο Φουκώ υπήρξαν στην πραγματικότητα! Δεν είναι δημιουργήματα της φαντασίας του Έκο… Καμία σχέση! Ο Φουκώ (γεννημένος το 1819) ήταν κάποιος ασθενικός, κοντός κτλ, κτλ νέος που, αφού παράτησε την Ιατρική, σπούδασε Οπτική και έκανε πολλές κατασκευές και πειράματα με σπουδαιότερο, το 1851, το περίφημο εκκρεμές του.

Ήταν ένα πείραμα που αποδείκνυε την κίνηση της Γης γύρω από τον άξονά της. Μία μεταλλική σφαίρα κρεμόταν από ένα σκοινί πολλών μέτρων. Εάν η Γη δεν περιστρεφόταν, η σφαίρα θα κινούταν πάντα στην ίδια θέση. Η μπάλα όμως σε κίνηση περιστρεφόταν γύρω από τη θέση ηρεμίας της σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Με αυτό τον τρόπο ο Φουκώ απέδειξε στην πράξη ότι η Γη κινείται.

Το σίγουρο είναι ότι για άλλη μία φορά επιβεβαιώνεται αυτό που πιστεύω ούτως ή άλλως, το «Ποτέ μη λες ποτέ», αφού, ενώ δεν υπήρχε (νόμιζα) για κανένα λόγο περίπτωση να διαβάσω το «Εκκρεμές» του Φουκώ, ίσως κάποτε τελικά διαβάσω το «Εκκρεμές του Φουκώ» του Ουμπέρτο Έκο!

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Οι αναμνήσεις των συναισθημάτων μου...

Η μνήμη είναι σαν μία λίμνη αναμνήσεων. Άλλες τις ψαρεύουμε -όταν θέλουμε- άλλες βγαίνουν στην επιφάνεια από μόνες τους με κάποια αφορμή και κάποιες άλλες είναι πάντα στην επιφάνεια σα φυσαλίδες που δε σπάνε ποτέ. Τέτοιες φυσαλίδες είναι οι αναμνήσεις συναισθημάτων μου. Αναμνήσεις που δεν εστιάζουν στα πρόσωπα, στα χρώματα, στους ήχους ή…

Η σωτηρία από τον ιό είναι στο χέρι μας

Πρωτόγνωρες οι στιγμές που βιώνουμε. Στιγμές που ο αόρατος εχθρός αδηφάγα και αδυσώπητα με το δρεπάνι του αφαιρεί τις ανθρώπινες ζωές και συγχρόνως τις ψυχές των αγαπημένων τους. Στιγμές που ανακαλύψαμε ότι υπάρχουν και άγγελοι στην κόλαση -γιατροί, νοσηλευτές, ερευνητές και όσοι άλλοι μάχονται τη δαμόκλειο σπάθη του ιού. Στιγμές που η…

Περί της προκαταβολής φόρου

Αυτή η ελληνική πατέντα είναι ένα από τα στοιχεία που κατέστρεψαν την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα και κυρίως την νεοφυή. Η επίσημη δικαιολογία για την επιβολή αυτής της παγκόσμιας πρωτοτυπίας είναι ότι επειδή η φορολογική σου δήλωση εκκαθαρίζεται τον Ιούλιο του επόμενου έτους, ενώ ο μισθωτός έχει κρατήσεις για τον φόρο κάθε μήνα οπότε…

Μια προσωπική άποψη για τον πόνο

Τίτλος τραγουδιού: "A pena" (μετάφραση «ο πόνος») Μια προσωπική άποψη για τον πόνο με αφορμή αυτό το τραγούδι «Πολλά έχουν ειπωθεί για τον πόνο, γιατί πολλά είναι τα "πρόσωπά" του και τα θύματά του», διαπίστωσα με επαγωγικό συλλογισμό καθώς λιαζόμουν με περίσσια ραστώνη (μέχρι που κάηκα σαν αστακός και κατέληξα να πονώ και εγώ). Εκείνη…

Αφέθηκα στον κόσμο των συναισθημάτων μου

Αφέσου μου είπε μια φίλη, αφέσου σε όλα τα συναισθήματά σου και ζήσε με αυτά. Αυτά σε ξεχωρίζουν από ένα κουφάρι. Και αφέθηκα... Και γνώρισα εσένα!  Και ξεκίνησε κάτι όμορφο! Μαζί σου μεγάλωσα κι έζησα τα ομορφότερά μου χρόνια και κάποιες στιγμές πόνεσα αρκετά. Έζησα γιατί βίωσα στο έπακρο όλο το φάσμα και είδα όλα τα χρώματα  των…

Μπορεί να είναι λάθος κάτι που νιώθουμε σωστό;

Μη μου ξυπνάς αυτά που άφησα να κοιμούνται μέσα μου. Δεν το έβαλα ποτέ κάτω για εμάς, ξέρεις γιατί; Γιατί ξέρω ότι με αγαπάς, δυνατά, παράξενα και τρομαχτικά. Σε ξέρω καλύτερα από τους πάντες. Ξέρω ότι με θες, ότι είμαι το πάθος σου, η χαρά σου, τα νεύρα σου, η θλίψη σου. Με αγαπάς όσο σε αγαπώ, για αυτό και δεν τα παρατούσα. Ούτε…

Μπορεί η αγάπη να γίνει μίσος;

Η αγάπη μπορεί να αλλάξει και να γίνει κάτι άλλο;  Η αγάπη μπορεί να περάσει στην απέναντι πλευρά που είναι το μίσος;  Ποτέ δεν μετάνιωσες για όσα έδωσες και όσα ένιωσες, για λόγια και πράξεις που ανεχόσουν ενώ δεν σου άξιζαν, για τα λάθη που συγχωρούσες με ένα χαμόγελο, γιατί πίστευες ότι το άτομο που αγαπούσες όλα αυτά τα άξιζε! Μέχρι…

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις μακριά από τα αγαπημένα σου πρόσωπα. Οι άνθρωποι, πεπεισμένοι ότι η μοίρα θα επιφυλάσσει γι’αυτούς κυρίως μόνο ευχάριστα πράγματα, δυσκολεύονται εν τέλει να αποδεχτούν (και να εφαρμόσουν) τη σπουδαιότητα της αμοιβαίας ευτυχίας, της ενσυναίσθησης και της ευθύνης. Η πικρή…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η…

Μουρόχαυλες επαναστάτριες...

Από πολύ μικρή πίστευα ότι τα «πρέπει» και τα «δεν πρέπει» είναι κάτι…

Σταμάτα να φοβάσαι!

Φοβάσαι. Ένας φόβος πλημμυρίζει την ψυχή σου κάθε φορά που πας να…

Ράγισες και πόνεσα, έσπασες και πέθανα

Δυσκολεύομαι να αποτυπώσω αυτά τα συναισθήματα. Δυσκολεύομαι να…

Άλλο σύντροφοι και άλλο συγκάτοικοι!

Πόσοι πιστεύετε ότι έχετε ξεχωρίσει αυτούς τους δύο όρους; Και αν το…

Κορονοϊός και Περιβάλλον

Για άλλη μια φόρα γινόμαστε μάρτυρες μιας πανδημίας, αλλά ενώ…

Back in Time

Kind of blue, η επιτομή της jazz μουσικής

Η jazz ανήκει στα είδη της μουσικής που επιθυμώ να ακούσω το βράδυ,…

Όταν ο «βασιλιάς» Έλβις Πρίσλεϊ βίωνε την αποτυχία

Λένε πως η αποτυχία είναι απαραίτητη για την ίδια την επιτυχία και…

Γεώργιος Παπανικολάου, ένας σπουδαίος Έλληνας

Πώς μπορείς να μείνεις αδιάφορη απέναντι σε έναν άνθρωπο που…

Τα video games που μας μεγάλωσαν

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που αγαπήθηκαν στο παρελθόν είναι πάρα πολλά…

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…

Οι κορυφαίες ατάκες του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου (ΒΙΝΤΕΟ)

Όταν φέρνουμε στο μυαλό μας ταινίες του παλιού καλού κινηματογράφου,…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

Οι Ιρανές δεν ντύνονται όπως νομίζεις

Το στερεότυπο που αρκετοί έχουν στο μυαλό τους για τις γυναίκες από…

Διάσημοι άνθρωποι που οδηγήθηκαν από την αποτυχία στην επιτυχία

Αν δεν αποτύχεις στη ζωή, δεν θα μπορέσεις ποτέ να γευτείς την…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης