tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ MIXED ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

( 24 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: Χάρης Περτέσης | Τρίτη, 31.01.17 21:49
 

Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

Ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ (1712-1778) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους ριζοσπάστες φιλοσόφους της εποχής του και αποτέλεσε τον εμβληματικό θεωρητικό της Γαλλικής Επανάστασης. Η άποψη που κυριαρχεί στο έργο του είναι η χαμένη ενότητα του ανθρώπου με τη φύση και οι αρνητικές επιπτώσεις του πολιτισμού στην ανθρώπινη ζωή. 

Όλα τα δεινά που βρήκαν τον άνθρωπο, σύμφωνα με τον Ρουσσώ, οφείλονται στην απομάκρυνσή του από τη φύση, όπου ζούσε αθώος, ανεξάρτητος, ελεύθερος, υγιής και ευτυχισμένος. Αιτία για τη διατάραξη της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση δεν ήταν άλλη από την εισαγωγή του θεσμού της ιδιοκτησίας.

Παράλληλα, όπως υποστηρίζει, οι επιστήμες και οι τέχνες που αναπτύχθηκαν συνέθλιψαν τις ελευθερίες του ατόμου και ισχυροποίησαν τους κρατικούς μηχανισμούς. Ως εκ τούτου, όχι μόνο δεν συνέβαλαν στη βελτίωση της ζωή του ανθρώπου, αλλά καλλιέργησαν τη ματαιότητά του, την αλαζονεία του, τη διαφθορά και τον όλεθρο, αυξάνοντας τη δυστυχία του.

Στο πρώτο του φιλοσοφικό έργο «Πραγματεία περί των επιστημών και των Τεχνών» (1950), αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Ενώ η κυβέρνηση και οι νόμοι προνοούν για την ασφάλεια και την ευημερία των ανθρώπων στην κοινωνία, οι επιστήμες, τα γράμματα και οι τέχνες, λιγότερο δεσποτικές αλλά ενδεχομένως περισσότερο ισχυρές, απλώνουν γιρλάντες με άνθη στις σιδερένιες αλυσίδες που συνθλίβουν τους ανθρώπους, πνίγουν μέσα τους το αίσθημα της αρχέγονης ελευθερίας για την οποία φαίνονταν να έχουν γεννηθεί, τους κάνουν να αγαπήσουν τη σκλαβιά και τους μετατρέπουν σε ό,τι ονομάζουμε πολιτισμένους λαούς. 

Η ανάγκη έστησε τους θρόνους, οι επιστήμες και οι τέχνες τους εδραίωσαν. Επίγειες εξουσίες, αγαπήστε τα ταλέντα και προστατέψτε εκείνους που τα καλλιεργούν. Πολιτισμένοι λαοί, καλλιεργήστε τα: ευτυχείς σκλάβοι, σ’ αυτά οφείλετε την ευαίσθητη και λεπτή καλαισθησία για την οποία επαίρεστε, τον προσηνή χαρακτήρα και τη λεπτότητα των ηθών που καθιστούν τις συναναστροφές σας τόσο ευπροσήγορες και τόσο εύκολες. Με μία λέξη, την επίφαση όλων των αρετών δίχως να διαθέτετε καμία».

Στο ίδιο έργο του, ο Ρουσσώ επίσης σημειώνει: «Οι ηγεμόνες βλέπουν πάντα με ευχαρίστηση τις ψυχαγωγικές τέχνες και τις περιττές ασχολίες που δεν συνεπάγονται δαπάνη χρημάτων να διαδίδονται μεταξύ των υπηκόων τους. Διότι, πέραν του ότι έτσι τους εθίζουν στη μικροψυχία που τόσο ταιριάζει στη σκλαβιά, γνωρίζουν πολύ καλά ότι όλες οι ανάγκες που δημιουργούνται στο λαό αποτελούν και αλυσίδες που τον βαραίνουν

Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος θέλησε να κρατήσει υποτελείς του τους Ιχθυοφάγους, τους υποχρέωσε να εγκαταλείψουν το ψάρεμα και να τρέφονται με ό,τι τρώνε οι άλλοι λαοί. Ενώ οι άγριοι της Αμερικής, που κυκλοφορούν γυμνοί και ζουν μόνο από το κυνήγι, δεν υποτάχθηκαν ποτέ σε κανέναν. Πράγματι, τι είδους ζυγό θα μπορούσαν να επιβάλουν σε ανθρώπους που δεν έχουν ανάγκη τίποτε;».

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η δική μου αλήθεια και των άλλων

Πάντα θα θυμάμαι μια υπέροχη συζήτηση που είχα κάνει επανειλημμένα με τον πατέρα μου. Δεν γίνεται να μη χαμογελάω όταν το σκέφτομαι. Η συζήτηση είχε προκύψει την πρώτη φορά λόγω μιας διαφωνίας ή μιας διαφορετικής γνώμης μια μέρα. Λοιπόν, για την αλήθεια. Τι είναι η αλήθεια και πόσες αλήθειες υπάρχουν; Η αλήθεια είναι αντικειμενική όταν…

Η δύναμή σου

Ευτυχισμένος είσαι όταν δεν σε αγγίζει τίποτα από αυτά που κάποτε έλιωνες στα πατώματα. Ναι, θυμάσαι στα πατώματα όχι το κορμί σου, αλλά την ψυχή σου. Την έβλεπες πεσμένη και την πάταγες από πάνω ώσπου την έλιωνες. Τόσοι σε ποδοδοπάτησαν  και εσύ τους έκανες τα χατίρια να αυτοτιμωρείσαι και να δίνεις το τελειωτικό χτύπημα στον εαυτό σου.…

Φόβος... Ο χειρότερός σου εχθρός!

Άτιμο συναίσθημα φίλε μου. Ο πιο κακός σύμβουλός σου. Ο μεγαλύτερος ανασταλτικός παράγοντας της ζωής σου. Η αιτία στις περισσότερες αποτυχίες σου. Έλα, πάμε αρκετά χρόνια πίσω. Θυμήσου τον εαυτό σου, όντας μικρό παιδί, κουκουλωμένο κάτω από τα σκεπάσματα. Τότε που το πορτατίφ σου, σε συνδυασμό με την ζακέτα που είχες κρεμάσει στην πόρτα,…

«Είσαι υπέροχη αλλά με γνώρισες στην πιο ακατάλληλη στιγμή...»

Πόσες φορές άραγε άκουσες και εσύ, όπως και εγώ, αυτή τη ρημάδα φράση; Όσα χρόνια θυμάμαι τον εαυτό μου μέσα σε σχέσεις, δεν υπήρχε κάτι να με γεμίζει περισσότερο από το να προσφέρω! Ήθελα να μπορώ να δώσω στον άλλον ό,τι μπορείς να φανταστείς. Πέθαινα να δημιουργώ το χαμόγελο στο πρόσωπό του. Και ίσως αυτό, κάποιες φορές, να είχε σαν…

Covid-19: Κλείνω τα μάτια...

Δε θέλω να ωραιοποιήσω την καραντίνα, γιατί κάποιοι υποφέρουν και άνθρωποι πεθαίνουν. Για μένα όμως όλο αυτό το διάστημα υπήρξε μια ευκαιρία για εσωτερική και «εξωτερική» αναζήτηση. Πρώτα αντιλήφθηκα πόσο ρόλο παίζει ο διαφορετικός τρόπος που το αντιμετώπισε η κάθε χώρα. Κάποια ήθελε να εφαρμόσει την «ανοσία της αγέλης» και επέτρεπε…

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις μακριά από τα αγαπημένα σου πρόσωπα. Οι άνθρωποι, πεπεισμένοι ότι η μοίρα θα επιφυλάσσει γι’αυτούς κυρίως μόνο ευχάριστα πράγματα, δυσκολεύονται εν τέλει να αποδεχτούν (και να εφαρμόσουν) τη σπουδαιότητα της αμοιβαίας ευτυχίας, της ενσυναίσθησης και της ευθύνης. Η πικρή…

COVID-19: Οι συνέπειες ενός φόβου

Ο Σπινόζα είχε πει: «Ο φόβος είναι ασταθής θλίψη προερχόμενη από την ιδέα ενός μελλοντικού πράγματος για την έλευση του οποίου αμφιβάλλουμε». Η έλευση του ιού Covid-19 έχει προκαλέσει τρόμο σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα που θα παρεμποδίσουν την εξάπλωσή του, ενώ τα ΜΜΕ, στην προσπάθεια…

Πραγματικοί και φανταστικοί αριθμοί

Η αριθμολαγνεία που εκδηλώνεται το τελευταίο διάστημα στα ΜΜΕ παγκοσμίως, δεν έχει προηγούμενο. Δεν υπάρχει είδηση που να μην συνοδεύεται από μια ταμπέλα με νούμερα, επικεφαλίδα δίχως μια αριθμητική επισήμανση. Στατιστικολόγοι και θιασώτες της θεωρίας των πιθανοτήτων, βγαίνουν στο προσκήνιο αναλύοντας τις εκτιμήσεις τους για τα ακρότατα…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Covid-19: Μην κλείνεις τα μάτια...

Όταν ήμασταν παιδιά και πηγαίναμε με τους γονείς μου στο χωριό της…

Για ένα γλάρο…

Κάθε χρόνο στο παλιό μας σπίτι ένα χελιδόνι έφτανε από νωρίς στη φωλιά…

Τι κερδίζουμε όταν αγαπάμε τον εαυτό μας

Το να αγαπάμε τον εαυτό μας είναι τόσο ωφέλιμο και σημαντικό, που…

Ευχαριστώ τους μαθητές και τους καθηγητές μου...

Μια μέρα έπεσε στα χέρια μου το «Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή. Δεν ήξερα…

Η σωτηρία από τον ιό είναι στο χέρι μας

Πρωτόγνωρες οι στιγμές που βιώνουμε. Στιγμές που ο αόρατος εχθρός…

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις…

Back in Time

«Ο γέρος και η θάλασσα» του Χέμινγουεϊ σε ένα εντυπωσιακό animation φιλμ

Βασισμένη στη πασίγνωστη νουβέλα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Ο γέρος και η…

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…

Οι χειρότερες ταινίες όλων των εποχών

Αν έχετε σαδομαζοχιστικές τάσεις και θέλετε για κάποιον ακατανόητο…

Θεόφιλος Καΐρης, ο φιλόσοφος της νεότερης Ελλάδας που ξεπέρασε τα εσκαμμένα

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ακολούθησε την μοίρα όλων των μεγάλων διανοητών,…

Όταν ο «βασιλιάς» Έλβις Πρίσλεϊ βίωνε την αποτυχία

Λένε πως η αποτυχία είναι απαραίτητη για την ίδια την επιτυχία και…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή

Όταν έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να κάνουμε ένα αφιέρωμα για τις…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης