tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ MIXED ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

( 25 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: Χάρης Περτέσης | Τρίτη, 31.01.17 21:49
 

Η άποψη του Ρουσσώ για τον πολιτισμό

Ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ (1712-1778) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους ριζοσπάστες φιλοσόφους της εποχής του και αποτέλεσε τον εμβληματικό θεωρητικό της Γαλλικής Επανάστασης. Η άποψη που κυριαρχεί στο έργο του είναι η χαμένη ενότητα του ανθρώπου με τη φύση και οι αρνητικές επιπτώσεις του πολιτισμού στην ανθρώπινη ζωή. 

Όλα τα δεινά που βρήκαν τον άνθρωπο, σύμφωνα με τον Ρουσσώ, οφείλονται στην απομάκρυνσή του από τη φύση, όπου ζούσε αθώος, ανεξάρτητος, ελεύθερος, υγιής και ευτυχισμένος. Αιτία για τη διατάραξη της σχέσης του ανθρώπου με τη φύση δεν ήταν άλλη από την εισαγωγή του θεσμού της ιδιοκτησίας.

Παράλληλα, όπως υποστηρίζει, οι επιστήμες και οι τέχνες που αναπτύχθηκαν συνέθλιψαν τις ελευθερίες του ατόμου και ισχυροποίησαν τους κρατικούς μηχανισμούς. Ως εκ τούτου, όχι μόνο δεν συνέβαλαν στη βελτίωση της ζωή του ανθρώπου, αλλά καλλιέργησαν τη ματαιότητά του, την αλαζονεία του, τη διαφθορά και τον όλεθρο, αυξάνοντας τη δυστυχία του.

Στο πρώτο του φιλοσοφικό έργο «Πραγματεία περί των επιστημών και των Τεχνών» (1950), αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Ενώ η κυβέρνηση και οι νόμοι προνοούν για την ασφάλεια και την ευημερία των ανθρώπων στην κοινωνία, οι επιστήμες, τα γράμματα και οι τέχνες, λιγότερο δεσποτικές αλλά ενδεχομένως περισσότερο ισχυρές, απλώνουν γιρλάντες με άνθη στις σιδερένιες αλυσίδες που συνθλίβουν τους ανθρώπους, πνίγουν μέσα τους το αίσθημα της αρχέγονης ελευθερίας για την οποία φαίνονταν να έχουν γεννηθεί, τους κάνουν να αγαπήσουν τη σκλαβιά και τους μετατρέπουν σε ό,τι ονομάζουμε πολιτισμένους λαούς. 

Η ανάγκη έστησε τους θρόνους, οι επιστήμες και οι τέχνες τους εδραίωσαν. Επίγειες εξουσίες, αγαπήστε τα ταλέντα και προστατέψτε εκείνους που τα καλλιεργούν. Πολιτισμένοι λαοί, καλλιεργήστε τα: ευτυχείς σκλάβοι, σ’ αυτά οφείλετε την ευαίσθητη και λεπτή καλαισθησία για την οποία επαίρεστε, τον προσηνή χαρακτήρα και τη λεπτότητα των ηθών που καθιστούν τις συναναστροφές σας τόσο ευπροσήγορες και τόσο εύκολες. Με μία λέξη, την επίφαση όλων των αρετών δίχως να διαθέτετε καμία».

Στο ίδιο έργο του, ο Ρουσσώ επίσης σημειώνει: «Οι ηγεμόνες βλέπουν πάντα με ευχαρίστηση τις ψυχαγωγικές τέχνες και τις περιττές ασχολίες που δεν συνεπάγονται δαπάνη χρημάτων να διαδίδονται μεταξύ των υπηκόων τους. Διότι, πέραν του ότι έτσι τους εθίζουν στη μικροψυχία που τόσο ταιριάζει στη σκλαβιά, γνωρίζουν πολύ καλά ότι όλες οι ανάγκες που δημιουργούνται στο λαό αποτελούν και αλυσίδες που τον βαραίνουν

Όταν ο Μέγας Αλέξανδρος θέλησε να κρατήσει υποτελείς του τους Ιχθυοφάγους, τους υποχρέωσε να εγκαταλείψουν το ψάρεμα και να τρέφονται με ό,τι τρώνε οι άλλοι λαοί. Ενώ οι άγριοι της Αμερικής, που κυκλοφορούν γυμνοί και ζουν μόνο από το κυνήγι, δεν υποτάχθηκαν ποτέ σε κανέναν. Πράγματι, τι είδους ζυγό θα μπορούσαν να επιβάλουν σε ανθρώπους που δεν έχουν ανάγκη τίποτε;».

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Εμπειρίες ψυχικής δύναμης

Είναι βράδυ και κάθομαι στο παρκαρισμένο σβηστό αμάξι μου, στη θέση του οδηγού. Το παράθυρο μισάνοιχτο, η μουσική στο ραδιόφωνο σχεδόν απαλά ακούγεται στα αφτιά μου.  Ανάβω το τσιγάρο μου και χάνομαι μέσα στο δυνατό φως που βγαίνει ζωηρά από τη λάμπα στο απέναντι πεζοδρόμιο και ο ήχος από τα αυτοκίνητα που περνούν μου θυμίζουν τον ήχο…

Σταμάτα να φοβάσαι!

Φοβάσαι. Ένας φόβος πλημμυρίζει την ψυχή σου κάθε φορά που πας να κάνεις κάτι καινούργιο. Φόβος ότι αν εκφράσεις τα συναισθήματά σου το πρόσωπο που αγαπάς θα σε απορρίψει, φόβος του ότι αν προσπαθήσεις να δώσεις ξανά Πανελλήνιες δε θα καταφέρεις να εισαχθείς στη σχολή που θέλεις. Φόβος ότι δεν είσαι επαρκής και δε θα σε προσλάβουν στη…

Πραγματικοί και φανταστικοί αριθμοί

Η αριθμολαγνεία που εκδηλώνεται το τελευταίο διάστημα στα ΜΜΕ παγκοσμίως, δεν έχει προηγούμενο. Δεν υπάρχει είδηση που να μην συνοδεύεται από μια ταμπέλα με νούμερα, επικεφαλίδα δίχως μια αριθμητική επισήμανση. Στατιστικολόγοι και θιασώτες της θεωρίας των πιθανοτήτων, βγαίνουν στο προσκήνιο αναλύοντας τις εκτιμήσεις τους για τα ακρότατα…

Ημερολόγια Καραντίνας, ένας μήνας και βάλε...

Από την αρχή της εφαρμογής των μέτρων για την πρόληψη και προστασία κατά του κορονοϊού, η καραντίνα δεν μου έκατσε καλά. Λέξη ιταλικής προέλευσης quarantina, quaranta giorni, δηλώνει ένα διάστημα σαράντα ημερών και, αν και πολλοί από εμάς τη γνωρίζουμε από την απομόνωση των ιών στον υπολογιστή, πρωτοχρησιμοποιήθηκε στην Ιταλία τον 19ο…

Η πρώτη μέρα της απελευθέρωσης

Όλοι μας αναζητούμε με αγωνία καθημερινά την απάντηση στην ερώτηση του εκατομμυρίου. Πότε θα δούμε φως στην άκρη του τούνελ; Πότε επιτέλους θα λήξει ο συναγερμός; Πότε τα μέτρα θα αρθούν; Αναρωτιέμαι λοιπόν πώς θα είναι εκείνη η μέρα που ο πρωθυπουργός με διάγγελμά του θα αναγγείλει το «νενικήκαμεν». Ότι κερδίσαμε τον πόλεμο στην τρίμηνη…

Η σωτηρία από τον ιό είναι στο χέρι μας

Πρωτόγνωρες οι στιγμές που βιώνουμε. Στιγμές που ο αόρατος εχθρός αδηφάγα και αδυσώπητα με το δρεπάνι του αφαιρεί τις ανθρώπινες ζωές και συγχρόνως τις ψυχές των αγαπημένων τους. Στιγμές που ανακαλύψαμε ότι υπάρχουν και άγγελοι στην κόλαση -γιατροί, νοσηλευτές, ερευνητές και όσοι άλλοι μάχονται τη δαμόκλειο σπάθη του ιού. Στιγμές που η…

Μπορεί η αγάπη να γίνει μίσος;

Η αγάπη μπορεί να αλλάξει και να γίνει κάτι άλλο;  Η αγάπη μπορεί να περάσει στην απέναντι πλευρά που είναι το μίσος;  Ποτέ δεν μετάνιωσες για όσα έδωσες και όσα ένιωσες, για λόγια και πράξεις που ανεχόσουν ενώ δεν σου άξιζαν, για τα λάθη που συγχωρούσες με ένα χαμόγελο, γιατί πίστευες ότι το άτομο που αγαπούσες όλα αυτά τα άξιζε! Μέχρι…

Ιστορίες εγκλεισμού

Ζούμε αλλά καλύτερα να μιλήσω για μένα. Ζω, αναπνέω και δρω κάτω από ένα καθεστώς αδιόρατου φόβου. Της καθημερινής έγνοιας πως θα αποφύγω τη συνάντηση με τον τρομοκράτη. Το μέτρο της κοινωνικής αποστασιοποίησης το καταλαβαίνω και το τηρώ γιατί είναι μετρήσιμο. Πώς όμως αντιμετωπίζεις την ασύμμετρη απειλή του αόρατου ιού που λαθροβιεί σε…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η…

Μουρόχαυλες επαναστάτριες...

Από πολύ μικρή πίστευα ότι τα «πρέπει» και τα «δεν πρέπει» είναι κάτι…

Σταμάτα να φοβάσαι!

Φοβάσαι. Ένας φόβος πλημμυρίζει την ψυχή σου κάθε φορά που πας να…

Ράγισες και πόνεσα, έσπασες και πέθανα

Δυσκολεύομαι να αποτυπώσω αυτά τα συναισθήματα. Δυσκολεύομαι να…

Άλλο σύντροφοι και άλλο συγκάτοικοι!

Πόσοι πιστεύετε ότι έχετε ξεχωρίσει αυτούς τους δύο όρους; Και αν το…

Κορονοϊός και Περιβάλλον

Για άλλη μια φόρα γινόμαστε μάρτυρες μιας πανδημίας, αλλά ενώ…

Back in Time

Αντρέι Ταρκόφσκι, ο ποιητής της εικόνας που «μιλούσε» με τη σιωπή

Ο Αντρέι Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι (1932-1986) αποτελεί έναν από τους…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Γράφει η Δήμητρα Σμυρνή Για το Θόδωρο Αγγελόπουλο, το…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…

Οι 10 ταινίες με το πιο ανατρεπτικό φινάλε

Δέκα αξέχαστες κινηματογραφικές ταινίες, που το τέλος τους έχει…

Η «ψυχή» των Queen, Φρέντι Μέρκιουρι

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1946, γεννήθηκε ο πιο χαρισματικός ροκ…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης