tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Βρίσκεστε εδώ: ΑΡΧΙΚΗ MIXED ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
Ο Λιαντίνης για την καύση των νεκρών

Ο Λιαντίνης για την καύση των νεκρών

( 10 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Πέμπτη, 02.02.17 14:30
 

Ο Λιαντίνης για την καύση των νεκρών

Γνωρίζοντας τον τρόπο που ο Δημήτρης Λιαντίνης (1942-1998) επέλεξε να «φύγει» από τη ζωή, μπορεί αρκετοί να μην φαντάζονται τις απόψεις του για την καύση των νεκρών. Κι αυτό διότι, παρ’ ότι ο ίδιος επέλεξε την αποσύνθεση για το σώμα του, ήταν εντούτοις υπέρμαχος της αποτέφρωσης. Για του λόγου το αληθές, παραθέτουμε σχετικό άρθρο του, στο οποίο εξυμνεί την καύση των νεκρών -από κυριολεκτικής και συμβολικής σκοπιάς- εν αντιθέσει με την ταφή, την οποία, μεταξύ άλλων, θεωρεί εξευτελιστική για την ανθρώπινη σάρκα.

Εν αρχή ην η ομορφιά. Τούτη την πρόταση, που έχει λόγο Θεογονίας και Γένεσης, ο Ντοστογιέβσκι, καθώς είναι γνωστό, στον Ηλίθιό του την έντυσε μ' ένα χιτώνα αθανασίας: η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο, είπε.

Βέβαια εδώ, στη χώρα του Θανάτου δηλαδή, ο κόσμος δεν σώζεται αλλά χάνεται. Γιατί ο θάνατος είναι το τέλος και η κατάλυση. Ο Θάνατος είναι η επιστροφή «εις το μεγάλο Τίποτε», όπως λέει και κλαίει ο Καβάφης μαζί με «Τα Άλογα του Αχιλλέως».

Κατά ποία έννοια λοιπόν η καύση των νεκρών μπορεί να 'ναι φαινόμενο αισθητικό; Πώς μέσα σ' αυτή την πράξη μπορούμε να δούμε την ομορφιά, την εντιμότητα, την ανδρεία, και τη σοφία της απλής γνώσης; Η απόκριση στο ερώτημα είναι δύσκολη και σκοτεινή. Όσο σκοτεινός είναι και ο ίδιος ο Θάνατος. Ωστόσο η απόκριση είναι και απλή. Όσο απλός και βέβαιος είναι και ο ίδιος ο Θάνατος. Όλοι γνωρίζουμε πως σε κάποια στροφή ο θάνατος μάς έχει το αδυσώπητο στρατοκαρτέρι του στημένο.

Η απόκριση λοιπόν είναι απλή, γιατί η φλόγα είναι όμορφο πράγμα. Πρώτα είναι μια δράση δημιουργική. Και ύστερα είναι μια αντίδραση αγνιστική και καθαρτήρια.

Η φωτιά, λένε οι αστροφυσικοί, γέννησε το σύμπαν. Μέσα στο χάος σε μια έκρηξη πρώτη τινάχτηκε η πρώτη ενέργεια που είχε θερμοκρασία τρισεκατομμυρίων βαθμών Κελσίου. Η ενέργεια αυτή άρχισε να μικραίνει και να ψύχεται. Ταυτόχρονα όμως άρχισε να απλώνεται σχηματίζοντας τους γαλαξίες, τους νεφελοειδείς, τα συστήματα, τους αστέρες, τους πλανήτες, τα ψάρια, τα πετεινά και τα Πρωτεύοντα. Σήμερα η φλόγα εκείνη ξέπεσε στα δεκαοχτώ εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου στον πυρήνα του ήλιου μας.

Οι ίδιοι επιστήμονες μάς λένε ότι μέσα από μια ανάλογη κατακαμίνεψη θα περάσουν ένας ένας οι αστέρες καθώς θα καταρρέουν. Προτού ένας αστέρας ξεπέσει στη «μελανή οπή» ή στο «λευκό νάνο», προτού δηλαδή γίνει ένα αστρικό πτώμα, θα διαλυθεί μέσα στο κατάφλογο λιώσιμο μιας τρομερής έκρηξης. Οι υπερκαινοφανείς, καθώς λένε.

Και στις δύο περιπτώσεις, στην κοσμική δημιουργία και στον κοσμικό αφανισμό, από αισθητική άποψη έχουμε μια δήλωση του Υπέροχου. Και το Υπέροχο είναι η ανώτερη κατηγορία του ωραίου, όπως δίδαξε ο Καντ.

Το υπέροχο είναι η άλαλη ομορφιά του κεραυνού, της καταιγίδας, της τρικυμίας, του σεισμού, των ηφαιστείων, του έρωτα και του θανάτου. Καταστάσεις ορίων. Εδώ η ομορφιά σκοτώνει.

Η υπεροχή της φωτιάς απέναντι στο νερό και το χώμα. Η υπεροχή της διάλυσης του σώματος μέσα σ' ένα καταποτήρα αστραπής σε σύγκριση με το σάπισμα και την αποσύνθεση. Η υπεροχή ενός αιθέριου και ταχύτατου ατμισμού της ύλης απέναντι στην αργή δυσοσμία, στην κατακάκωση και στον εξευτελισμό της φτωχής μας σάρκας στις χώρες των σκουληκιών και των μικροβίων, είναι αυταπόδεικτη και ψηλαφητή. Αποστρέφεται κάθε συνηγορία.

Η θέσπιση και στη χώρα μας της προαιρετικής καύσης των νεκρών είναι πολλά άλλα. Κοντά σε τούτα είναι και αίτημα αισθητικό. Και επειδή τη θεωρία την κατακυρώνει το πείραμα μόνο, έχω να δώσω και την πειραματική μου απόδειξη.

Έχουμε δύο Έλληνες καλλιτέχνες πρώτου βαθμού. Είναι γνωστοί στις θάλασσες και στις ηπείρους της Γης περισσότερο και από τα δύο Νόμπελ της ποίησής μας. Είναι η Μαρία Κάλλας και ο Δημήτρης Μητρόπουλος. Και οι δύο ζητήσανε, περνώντας το αγνό καταλυτήριο της φλόγας, να γίνει το σώμα τους τέφρα. Σύμπτωση; Ίσως. Ωστόσο η τελευταία τους θέληση ήταν μια ομολογία θεωρίας και πράξης. Ήταν η μουσική Συμφωνία της ομορφιάς και του θανάτου.

Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» στις 22 Δεκεμβρίου του 1989 με τίτλο «Αισθητικό αίτημα η καύση των νεκρών».

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η άγνοιά μου για το «εκκρεμές» του Φουκώ!

Το «εκκρεμές» ήξερα τι είναι. Μας το είχε δείξει ο φυσικός στο σχολείο. Δε ντρέπομαι όμως να παραδεχθώ ότι μέχρι πρόσφατα δεν ήξερα τι είναι «το εκκρεμές του Φουκώ»… Και όχι μόνο αυτό… Πίστευα επί 18 ολόκληρα χρόνια ότι ο Φουκώ είναι συγγραφέας και ότι το «Εκκρεμές» είναι λογοτεχνικό έργο του. Όλα ξεκίνησαν το 1997, όταν (σαν πρωτοετής…

Κι όταν πατάς τα όρια...;

Όρια. Καταβάθος, εαυτέ μου, δεν ξέρω αν συμπάθησες ποτέ στ' αλήθεια αυτήν την λέξη. Στο άκουσμά της, συνδύαζες τα πάντα με περιορισμό. Αυτό αυτόματα σήμαινε για σένα, να μην έχεις την ελευθερία να είσαι ο εαυτός σου. Τώρα που το σκέφτομαι, από μικρή ακόμα σε ενοχλούσε. Όταν η μαμά σου, για παράδειγμα, σου έβαζε σαν όριο για το παιχνίδι…

Σκέψου, δεν είναι παράνομο ακόμα!

Γεννιόμαστε σε μία κοινωνία που από τη νηπιακή μας κιόλας ηλικία μας εντάσσει στα πλαίσια του κοινωνικού προγραμματισμού και της μίμησης της συμπεριφοράς. Το άτομο πρέπει να υπακούει σε κανόνες, επειδή του λένε οι άλλοι, όχι επειδή έχει αντιληφθεί τη σημασία της δικαιοσύνης και της ισορροπίας στις ανθρώπινες σχέσεις. Και εδώ ακριβώς η…

Ταξίδι είσαι

Ταξίδι είσαι. Ακόμα δεν το έχεις καταλάβει ότι ταξιδεύεις και ασχολείσαι με εγωισμούς και πείσματα; Η ζωή είναι ένα ταξίδι. Και ακόμα σκέφτεσαι τα τυπικά και πως θα επανορθώσεις, μα είναι απλό: Αν υπάρχει έστω ένας άνθρωπος που πλήγωσες, που δεν μπορείς να τον κοιτάξεις στα μάτια, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να σταθείς μπροστά…

Τσάρλι Τσάπλιν: Όλα εξαρτώνται από μένα!

Ο Τσαρλς Σπένσερ «Τσάρλι» Τσάπλιν (1889-1977) ήταν ηθοποιός και σκηνοθέτης του βωβού κινηματογράφου, που άφησε εποχή στις πρώτες δεκαετίες του Χόλυγουντ, ενσαρκώνοντας τον Σαρλό και σκορπώντας γέλιο στους φίλους της 7ης τέχνης όλων των ηλικιών. Πέρα από το σημαντικό καλλιτεχνικό έργο του, έχουμε να θυμόμαστε τα σοφά λόγια του για τη ζωή,…

Εκείνος που κακοποιεί ένα ζώο βρίσκεται ένα στάδιο πριν ξεκινήσει να κακοποιεί έναν άνθρωπο

Ακούμε πολλές φορές ανθρώπους να οργίζονται κάθε φορά που γίνεται νύξη της κακοποίησης των ζώων, με την κλασική ατάκα να βρίσκεται ακριβώς πίσω από αυτή την αγανάκτηση: «νοιάζεστε περισσότερο για τα ζώα από τους ανθρώπους». Το να κακοποιείς ένα ζώο δεν είναι μία πράξη η οποία αφορά μόνο το ζώο το οποίο κακοποιείται. Η κακοποίηση του…

«Είσαι υπέροχη αλλά με γνώρισες στην πιο ακατάλληλη στιγμή...»

Πόσες φορές άραγε άκουσες και εσύ, όπως και εγώ, αυτή τη ρημάδα φράση; Όσα χρόνια θυμάμαι τον εαυτό μου μέσα σε σχέσεις, δεν υπήρχε κάτι να με γεμίζει περισσότερο από το να προσφέρω! Ήθελα να μπορώ να δώσω στον άλλον ό,τι μπορείς να φανταστείς. Πέθαινα να δημιουργώ το χαμόγελο στο πρόσωπό του. Και ίσως αυτό, κάποιες φορές, να είχε σαν…

Οι βροχεροί άνθρωποι

Έχεις βρεθεί στην εξοχή πριν αρχίσει να βρέχει; Έχεις μυρίσει το χώμα όταν τα σύννεφα έχουν μαζευτεί και ετοιμάζονται να ανοίξουν; Έχεις γευτεί ποτέ βρόχινο νερό; Η βροχή αρέσει στους λιγοστούς ρομαντικούς και στους μελαγχολικούς. Σε αυτούς που κανένας δεν ξέρει για την μελαγχολία τους, και κανένας δεν θα μάθει το μέσα τους. Είναι οι…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Οι βροχεροί άνθρωποι

Έχεις βρεθεί στην εξοχή πριν αρχίσει να βρέχει; Έχεις μυρίσει το χώμα…

Η υπεράσπιση του εαυτού σου ξεκινάει μονάχα από σένα

Σπατάλησα πολύ χρόνο για να δω τι θέλουν οι άλλοι, τώρα έχω χρόνο μόνο…

Αντέχεις να αγαπήσεις έναν λύκο;

Λύκος. Στο άκουσμα και μόνο του ονόματός του σκεφτόμαστε αυτόματα κάτι…

Ταξιδεύοντας…

(για τον Λευτέρη… που πάντα θα αξίζει το όνομά του) Κλείνοντας την…

Το αντίο που δεν ειπώθηκε ποτέ!

Αποχαιρετίστηκαν. Κοιτάχτηκαν βαθιά μέσα στα μάτια, διαπερνώντας ο ένας…

Να χαλάς χατίρια και να λες «όχι» στην εκμετάλλευση!

Χτυπάει το τηλέφωνο μετά από καιρό, κοιτάς τον αριθμό και είναι ένας…

Back in Time

Θεόφιλος Καΐρης, ο φιλόσοφος της νεότερης Ελλάδας που ξεπέρασε τα εσκαμμένα

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ακολούθησε την μοίρα όλων των μεγάλων διανοητών,…

Γεώργιος Παπανικολάου, ένας σπουδαίος Έλληνας

Πώς μπορείς να μείνεις αδιάφορη απέναντι σε έναν άνθρωπο που…

Εφιάλτης, η σπουδαιότερη ελληνική ταινία τρόμου

Και όμως, ο ελληνικός κινηματογράφος μπορεί να καυχηθεί ότι για μία…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Όταν ο «βασιλιάς» Έλβις Πρίσλεϊ βίωνε την αποτυχία

Λένε πως η αποτυχία είναι απαραίτητη για την ίδια την επιτυχία και…

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης