«Χλιδάτος» μισογυνισμός…
Κυκλοφορούν πολλές φωτογραφίες και αναρτήσεις στο facebook, όπως και πολλά άρθρα στις εφημερίδες για την Μαρία Καρυστιανού και την επιλογή της να δημιουργήσει κόμμα. Με αφορμή λοιπόν μια τέτοια ανάρτηση που δείχνει την Μαρία Καρυστιανού να φορά ένα ακριβό παλτό χιλιάδων ευρώ και να σχολιάζεται ανάλογα (π.χ. πονεμένη μάνα, καιροσκόπος, κτλ.), σκέφτομαι τα μηνύματα που περνάνε φανερά και λιγότερο φανερά μέσα από τέτοιου είδους αναρτήσεις και άρθρα.
Γενικά θα έλεγα ότι τα μηνύματα αυτά είναι ηθικά αποκρουστικά, εκφράζουν μισογυνισμό και στοχεύουν στην ‘εξαφάνιση΄ όχι ενός ανθρώπου απαραίτητα (δηλαδή της Καρυστιανού) αλλά στην εξαφάνιση μιας ιδιωτικότητας που θα έπρεπε να επιτρέπει σε όλους μας την ελευθερία και την πολιτική συμμετοχή.
Είναι ηθικά αποκρουστικό να βλέπουμε τι επιτρέπεται και τι όχι σε μια γυναίκα. Ταιριάζει η ‘χλιδή’ και το ‘ακριβό’ σε μια πονεμένη γυναίκα; Είναι πρέπον σε μια πονεμένη μάνα να κινητοποιήσει και πολιτικά μια κοινωνία με δική της πρωτοβουλία; Χρειάζεται έγκριση από κάποιο ‘καθεστώς’ για να προχωρήσει στην δημιουργία κόμματος; Υπάρχει μέτρο και εγχειρίδιο για το ‘σωστό’ πένθος; Ένα ακριβό παλτό σημαίνει ότι θρηνεί λιγότερο από κάποιον άλλο που φορά ένα φθηνό παλτό; Τέτοια καλούπια και προδιαγραφές δεν ταιριάζουν ούτε σε προοδευτικές ούτε και σε συντηρητικές ακόμη κοινωνίες. Ο σεβασμός στον τρόπο που επιθυμεί ο καθένας να εκφράσει την χαρά, την λύπη, τον ενθουσιασμό, την απογοήτευση και ούτω καθεξής δεν είναι ούτε συνταγή ούτε εξίσωση με συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να κάνουμε. Οφείλουμε να αναγνωρίζουμε στον άλλον το δικαίωμα σε μια διαφορετικότητα που ξεπερνά ηλικία, φύλο, κοινωνική τάξη, εθνικότητα στα πλαίσια της οργανωμένης κοινωνίας που έχουμε.
Στην περίπτωση της Καρυστιανού βλέπουμε ένα τέτοιο ‘καλούπι΄ με κύριο χαρακτηριστικό το μισογυνισμό. Ένα τέτοιο ‘καλούπι’ θέλει την Καρυστιανού – ίσως και κάθε γυναίκα – να ανταποκρίνεται μόνο στον ρόλο που της έλαχε. Για την συγκεκριμένη ο ρόλος αυτός είναι της πονεμένης μάνας. Κάθε παρέκκλιση από αυτόν τον ρόλο δεν ‘χωνεύεται’, γι’ αυτό και η επίθεση στο τι φορά, στο πώς μιλά, στο τι λέει, στο πώς διεκδικεί δικαιοσύνη για το θάνατο του παιδιού της.
Και ο μισογυνισμός αυτός συνεχίζεται και στο πολιτικό πεδίο. Ακούσαμε και ακούμε συνέχεια από άντρες και γυναίκες πολιτικούς ότι δεν χρειαζόμαστε κόμματα διαμαρτυρίας. Σωστά. Ποιος ξέρει και προεξοφλεί όμως ότι το κόμμα με πρωτοβουλία της Καρυστιανού θα είναι κόμμα διαμαρτυρίας; Τι καθιστά ένα κόμμα ‘κυβερνητικό’ και τι ‘διαμαρτυρίας’; Ποια είναι η διαχωριστική γραμμή και τα διακριτά χαρακτηριστικά που ορίζουν αυτό το όριο ανάμεσα στα δύο; Είναι η ΄ηλικία’ του κόμματος; Όσο πιο παλιό, τόσο πιο καλό; Είναι η ιδεολογία του; Με βάση αυτά που ακούγονται από τους επαγγελματίες της πολιτικής, η ύπαρξη προγράμματος είναι ένα κάποιο διακριτό χαρακτηριστικό. Ακούγεται λογικό. Ας αναλογιστούμε όμως πόσες φορές ακούσαμε για προγράμματα κομμάτων που χαρακτηρίζονται από αντίπαλα κόμματα, ενίοτε και από την πραγματικότητα ως ουτοπικά, ανεφάρμοστα και βασισμένα σε ‘λεφτό-δεντρα’. Πόσα προγράμματα διαψεύσθηκαν κατά αυτόν τον τρόπο; Μέχρι στιγμής πάντως η ίδια η Καρυστιανού έχει δηλώσει ότι θα κάνει σχετικές ανακοινώσεις για κόμμα όταν οριστεί το ανθρώπινο δυναμικό και όταν έχουν καταρτίσει πρόγραμμα. Και οι δυο αυτές προϋποθέσεις ακούγονται λογικές.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλοί που δεν της αναγνωρίζουν αυτό το δικαίωμα. Υπάρχουν κάποιοι άλλοι που θεωρούν ότι θα πρέπει να θρηνεί και μόνο. Εγώ πάλι φέρνω στο μυαλό μου ένα ερώτημα που έθεσε ο Ομάρ Ελ Ακάντ: «τίνος η ανυπαρξία είναι απαραίτητη για την αυτό-αντίληψη του κάθε τόπου και πόσο ανεξέλεγκτη είναι η οργή κάθε φορά που αυτή η ανυπαρξία παραβιάζεται;». Είναι από το βιβλίο του ‘Μια μέρα, όταν θα ‘ναι ασφαλές, όταν δεν θα ‘χει προσωπικό κόστος να πούμε τα πράγματα με τ’ όνομα τους, όταν θα ‘ναι πια πολύ αργά για να λογοδοτήσει κανείς, θα ‘χουν όλοι υπάρξει ανέκαθεν ενάντια σ’ αυτό’. Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί για πολλούς λόγους.
