tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Ο «κουκουλονόμος» της Κατοχής

Ο «κουκουλονόμος» της Κατοχής

( 0 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Δευτέρα, 10.01.11 10:59
 

Ο «κουκουλονόμος» της Κατοχής

Πώς η ποινικοποίηση της «αλλοίωσης χαρακτηριστικών» εκ μέρους των διαδηλωτών συνδέεται με τα μαύρα χρόνια της δωσιλογικής κυβέρνησης του Ιωάννη Ράλλη το '43

Μια από τις αυταρχικές διατάξεις της κυβέρνησης Καραμανλή που το ΠΑΣΟΚ είχε υποσχεθεί να καταργήσει είναι και ο διαβόητος «κουκουλονόμος» (Ν.3772/09). Η αυτόματη δηλαδή μετατροπή της απλής συμμετοχής σε κάποια επεισοδιακή διαδήλωση («διατάραξη κοινής ειρήνης» στη νομική ορολογία) σε βαρύ πλημμέλημα ή κακούργημα που οδηγεί στη φυλακή χωρίς αναστολή ή εξαγορά της ποινής, εφόσον ο συλληφθείς είχε «καλυμμένα ή αλλοιωμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου» του.

Στους δεκαπέντε μήνες της κυβέρνησης Παπανδρέου, ο νόμος αυτός έχει άλλωστε επιστρατευτεί εναντίον κάθε λογής αντιφρονούντων - από τους συλληφθέντες διαδηλωτές της πορείας του Πολυτεχνείου και των πανεργατικών συλλαλητηρίων μέχρι τους ακροδεξιούς «αυτόνομους εθνικιστές» που τον περασμένο Γενάρη οργάνωσαν ρατσιστική «αντιδιαδήλωση» στους Αμπελόκηπους. Το πιο πρόσφατο κρούσμα ενεργοποίησής του αφορούσε κατοίκους της Κερατέας που αντιστέκονται στην περιβαλλοντική καταστροφή της περιοχής τους από τον υπό ανέγερση ΧΥΤΑ.

Οπως θυμούνται όλοι, ένα από τα πιο δημοφιλή στερεότυπα της επικοινωνιακής καμπάνιας που οδήγησε στην ψήφιση του νόμου, ήταν η σύγκριση των διαδηλωτών που καλύπτουν τα πρόσωπά τους με τους κουκουλοφόρους καταδότες της Κατοχής.

Από τις στήλες του «Ιού» είχαμε, τότε, εξηγήσει αναλυτικά πόσο παραπλανητικός ήταν αυτός ο συσχετισμός εντελώς ανόμοιων πραγμάτων. Ταυτόχρονα, υπενθυμίζαμε πως τα μαντίλια ή τα κασκόλ στο πρόσωπο συνιστούν διαχρονικό τρόπο προφύλαξης των διαδηλωτών, στα μεταπολεμικά τουλάχιστον χρόνια, τόσο από τα χημικά όπλα της αστυνομίας όσο και από τις προσπάθειες «ταυτοποίησης» και ποινικής δίωξής τους («Ποιοι είναι οι κουκλουλοφόροι;», «Κ.Ε.» 1/3/2009).

Σήμερα αποκαλύπτουμε πως η ποινικοποίηση της «αλλοίωσης χαρακτηριστικών» εκ μέρους των διαδηλωτών συνδέεται, όντως, με τα μαύρα χρόνια της Κατοχής. Ούτε λίγο ούτε πολύ, ο πρώτος «κουκουλονόμος» θεσπίστηκε το 1943 στη χώρα μας από τη δωσιλογική κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη. Οχι φυσικά για την προστασία των καταδοτών συνεργατών του, αλλά για την καταστολή του αντιστασιακού κινήματος!

Ως γνωστόν, η κυβέρνηση Ράλλη ανέλαβε τα καθήκοντά της στις 7 Απριλίου 1943, έχοντας ως πρόγραμμα τη συστράτευση της εγχώριας εθνικοφροσύνης με τους ναζί που διεξήγαγαν «σκληρόν αγώνα κατά του επαπειλούντος τον πολιτισμόν φοβερού κομμουνιστικού κινδύνου». Αναδιοργάνωσε τα σώματα ασφαλείας σύμφωνα με τις εντολές των διοικητών των SS, συγκρότησε τα Τάγματα Ασφαλείας ως ντόπιους ένοπλους σχηματισμούς στην υπηρεσία της Βέρμαχτ κι «εκσυγχρόνισε» την ποινική νομοθεσία, θεσπίζοντας δέσμη ειδικών νόμων για την καταστολή του «εσωτερικού εχθρού». Ενα από τα πρώτα νομοθετικά μέτρα της ήταν και ο Ν. 62 της 7.5.1943, «περί συστάσεως εκτάκτων Στρατοδικείων Ασφαλείας» (ΦΕΚ 1943/Α/120) που μας ενδιαφέρει εδώ.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του νόμου, στην αρμοδιότητα των έκτακτων στρατοδικείων υπάγονταν όλα τα προγενέστερα νομοθετήματα «περί μέτρων προστασίας του Κοινωνικού Καθεστώτος», οι απεργίες των δημοσίων υπαλλήλων και «άπαντα τα αδικήματα τα στρεφόμενα κατά των μελών της Κυβερνήσεως ή κατά των Κρατικών οργάνων εν τη εκτελέσει των καθηκόντων των». Εκτός από τις προβλεπόμενες ποινές το δικαστήριο μπορούσε να επιβάλλει κατά βούληση ακόμη και τη θανατική, εφόσον εκτιμούσε ότι «συντρέχουσι ιδιαίτεραι επιβαρυντικαί περιπτώσεις».

Το άρθρο 3 αναγόρευσε σε ιδιαίτερα κακουργήματα -τιμωρούμενα με θάνατο- τις καταλήψεις δημόσιων κτιρίων και τις επιθέσεις κατά αστυνομικών, εφόσον πραγματοποιούνταν από διαδηλωτές «επιδιώκοντες αναρχικούς ή κομμουνιστικούς σκοπούς». Οριζε, μάλιστα, ως ιδιαίτερη επιβαρυντική περίπτωση τη διάπραξη αυτών των αδικημάτων από «προσωπιδοφόρους» -προγόνους, με άλλα λόγια, των σημερινών «κουκουλοφόρων»! Το πλήρες κείμενο έχει ως εξής:

«1. Οταν πολλοί ηνωμένοι επιδιώκοντες αναρχικούς ή κομμουνιστικούς σκοπούς ή την επιβολήν αναρχικών ή κομμουνιστικών συστημάτων, εισβάλουσι παρανόμως εις δημόσια κτίρια ή εις ξένας οικίας, κατοικίας ή άλλα ακίνητα διαρπάζοντες, πυρπολούντες ή άλλως καταστρέφοντες ξένην κινητήν ή ακίνητον περιουσίαν ή δημόσια έγγραφα ή απειλούντες την ζωήν ή σωματικήν ακαιρεότητα των ενοίκων, ή επιτιθέμενοι ή ανθιστάμενοι κατά των φρουρούντων δημοσίων οργάνων ή υπηρετών, τιμωρούνται με θάνατον.

2. Ως ιδιαιτέρα επιβαρυντική περίπτωσις θεωρείται αν οι ένοχοι έφερον όπλα, στρατιωτικάς ή αστυνομικάς στολάς ή αν ενήργησαν νύκτα ή έφερον προσωπίδας».

Προσπερνώντας κάποιες διατυπώσεις που θυμίζουν έντονα την τρομολαγνία του σύγχρονου αστυνομικού λόγου, ας σταθούμε στις επιμέρους ρυθμίσεις και όσα αυτές αποκαλύπτουν.

Η «επιδίωξη αναρχικών ή κομμουνιστικών σκοπών», οι καταλήψεις δημόσιων κτιρίων κ.λπ. αφορούν φυσικά το αντιστασιακό κίνημα του ΕΑΜ, που τους προηγούμενους μήνες είχε καθοδηγήσει μια σειρά μαζικές απεργίες και δυναμικές διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα. Η δράση τμημάτων του ΕΛΑΣ της Αθήνας ντυμένων με αστυνομικές ή στρατιωτικές στολές, για λόγους παραπλάνησης των κατακτητών, είναι επίσης μια πρακτική που καταγράφεται σε διάφορες μαρτυρίες.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στη χρήση «προσωπίδων» στις διαδηλώσεις, τις καταλήψεις και τις συγκρούσεις με την αστυνομία. Καθώς κάθε νέα ποινική ρύθμιση αποσκοπεί στον κολασμό πρακτικών που ήδη υιοθετούνται σε μικρή ή μεγάλη κλίμακα, συμπεραίνουμε ότι αρκετοί αγωνιστές που πήραν μέρος στις δυναμικές κινητοποιήσεις του θερμού χειμώνα του 1942-43 φρόντιζαν να κρύβουν τα πρόσωπά τους όταν βρισκόταν αντιμέτωποι με τους φύλακες της (ναζιστικής) τάξης. Οι λιγοστές φωτογραφίες που διαθέτουμε απ' αυτές τις κινητοποιήσεις, τραβηγμένες από πολύ μακριά και σε συνθήκες παρανομίας, δεν καταγράφουν φυσικά τέτοιες λεπτομέρειες. Είναι όμως σίγουρο πως ο Ιωάννης Ράλλης ήξερε καλά για ποιο πράγμα νομοθετούσε.

Πηγή: Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Αυτή τη μόνη λέξη

Με τον Μάνο γνωρίζονταν από παιδιά. Στην ίδια στενή γειτονιά, σπίτια διπλανά. Όταν πέθανε ο κυρ Απόστολος και άδειασε το χαμηλό σπίτι στα δεξιά, είχε ευχηθεί η Μυρτώ να ερχόταν μια μεγάλη οικογένεια. Σαν πέρασε ο χειμώνας και πήρε ο ήλιος τον ανήφορο, τα παράθυρα στη Μενάνδρου 14 άνοιξαν διάπλατα. Το τραπεζάκι της βεράντας στόλιζε πλέον…

Ταξιδεύοντας…

(για τον Λευτέρη… που πάντα θα αξίζει το όνομά του) Κλείνοντας την πόρτα πίσω εκείνο το βράδυ, ένιωσε το κάθε βήμα του να σκάβει σαν γηραιός τυφλοπόντικας μια στοά μέχρι το υπόγειο. Χαμογέλασε στη σκέψη. Δεν είχε υπόγειο. Κακοτεχνίες. Αυτά πλήρωνε τώρα. Γιατί  έρχονται στιγμές που θέλεις να πετάξεις μέσα ένα χαλί, μια κουζίνα με καμένο…

Καλό συναπάντημα...

Στον προθάλαμο του ανακαινισμένου κτιρίου δίπλα στον παλιό ηλεκτρικό είχε στηθεί από μέρες ένα πρόχειρο γραφείο. Δύο πλάκες μπετόν, μια λωρίδα μοκέτας κι ένα ξύλινο ράφι κάπου πιο πίσω. Μια εταιρεία σχεδίου με έδρα το Μόναχο αναζητούσε προσωπικό. Η αγγελία είχε κυκλοφορήσει σε μια τοπική εφημερίδα και οι αιτήσεις είχαν ήδη ξεπεράσει τις…

Μια ζαριά καλή…

Κάθε Τρίτη και άλλο παιχνίδι. Αυτή ήταν η συμφωνία και οι κανόνες σαφείς. Αν έχανες, πλήρωνες την άλλη φορά. Κέρδιζες; Υπομονή μέχρι την  επόμενη παρτίδα. Δεν ήταν και πολύς καιρός που έπαιζε ο Μενέλαος. Βράδυ πάνω στο ποτό τον τραβολόγησε ένας φίλος να συμπληρωθεί η ομάδα. Ο φίλος έφυγε, έμεινε εκείνος με τρία χαρτιά να ποντάρει για το…

Οι πολλές «έξυπνες» συσκευές καθιστούν τους ανθρώπους λιγότερο ευτυχισμένους

Μπορεί η τεχνολογία να διευκολύνει τη ζωή μας, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι μας κάνει περισσότερο ευτυχισμένους. Ακριβώς το αντίθετο μάλλον, όπως προέκυψε από έρευνα Ελλήνων ερευνητών της διασποράς για τα νέα «γκάτζετ» των «έξυπνων» σπιτιών (smart homes). Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι όσες περισσότερες «έξυπνες» ηλεκτρονικές συσκευές…

Υπόκλιση…

Στο υπόγειο της οδού Βαλσάμη η λάμπα έκαιγε εδώ και μέρες. Κάπου κάπου ακουγόταν ένας θόρυβος πνιχτός σαν σουβλιά σε λαμαρίνα κι έπειτα πηχτή σιωπή. Στο διπλανό δωμάτιο η κυρά Ευθαλία στριφογύριζε στα χέρια της ένα παλιό μπατζάκι για κόντεμα. Κι έσπαγε το κεφάλι της… Εκείνο το απόγευμα ο μικρός της γιος λέει θα έπαιζε στο θέατρο. Τον…

Ελληνοφρένεια: Ο τσολιάς επιστρέφει στα ερτζιανά!

Από τη συχνότητα του ραδιοφωνικού σταθμού ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90,1 θα εκπέμπει στο εξής η «Ελληνοφρένεια», όπως ανακοινώθηκε. Οι εκπομπές θα ξεκινήσουν στις 9 του Σεπτέμβρη και θα μεταδίδονται Δευτέρα έως Παρασκευή 13:00 με 14:00 το μεσημέρι. Ακολουθεί η ανακοίνωση του σταθμού, αναλυτικά: «Τα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90,1 καλωσορίζουν την «Ελληνοφρένεια»…

Ο Πεταλωτής για τους μισθούς των 40.000 ευρώ στην ΕΡΤ

Με αφορμή τις ανακατατάξεις σε πρόσωπα της ΕΡΤ μετά την αλλαγή κυβέρνησης και την έλευση προσεχώς νέων μεγάλων ονομάτων στο Ραδιομέγαρο, άναψε η συζήτηση για τα συμβόλαιά τους και το κατά πόσο η δημόσια τηλεόραση μπορεί να καλύψει τις υψηλές οικονομικές τους απαιτήσεις.  Ο πρώην υπουργός της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Πεταλωτής, έσπευσε…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Αεροπλανάκι…

Εκείνη την Παρασκευή του Οκτώβρη η κυρία Μερόπη ξεκίνησε πάλι για το…

Οι μεγαλύτεροι τζογαδόροι στην ιστορία

Πολλοί τζογαδόροι που ασχολήθηκαν με τα τυχερά παιχνίδια έγιναν…

Κι όταν πατάς τα όρια...;

Όρια. Καταβάθος, εαυτέ μου, δεν ξέρω αν συμπάθησες ποτέ στ' αλήθεια…

Το ξεπούλημα της ΔΕΗ και το τέλος των ψευδαισθήσεων

Το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας που λαμβάνει χώρα στον τόπο μας τα…

Ζήσε τη στιγμή!

Ζήσε τη στιγμή γιατί το επόμενο λεπτό θα είναι ανάμνηση. Η κάθε στιγμή…

Ταξίδι είσαι

Ταξίδι είσαι. Ακόμα δεν το έχεις καταλάβει ότι ταξιδεύεις και…

Back in Time

Kind of blue, η επιτομή της jazz μουσικής

Η jazz ανήκει στα είδη της μουσικής που επιθυμώ να ακούσω το βράδυ,…

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…

Οι χειρότερες ταινίες όλων των εποχών

Αν έχετε σαδομαζοχιστικές τάσεις και θέλετε για κάποιον ακατανόητο…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή

Όταν έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να κάνουμε ένα αφιέρωμα για τις…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Διάσημοι άνθρωποι που οδηγήθηκαν από την αποτυχία στην επιτυχία

Αν δεν αποτύχεις στη ζωή, δεν θα μπορέσεις ποτέ να γευτείς την…

Κοινωφελής Εκμετάλλευση

Είμαι 1 χρόνο άνεργη, πτυχιούχος άνεργη. Έτσι, θεώρησα ότι η…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Οι Ιρανές δεν ντύνονται όπως νομίζεις

Το στερεότυπο που αρκετοί έχουν στο μυαλό τους για τις γυναίκες από…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης