tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

( 0 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Πέμπτη, 17.03.11 14:32
 

Η ανυπακοή χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Ο αγώνας των εργαζομένων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), το κίνημα ανυπακοής των πολιτών στα διόδια και τις αυξήσεις των εισιτηρίων και η αντίσταση των κατοίκων της Κερατέας, έχουν σήμερα πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντίσταση κατά της κυβέρνησης και της τρόικας.

Κινήματα φαινομενικά ετερόκλητα, αφού σύμφωνα με τις κλασικές θεωρητικές σχηματοποιήσεις, το πρώτο βρίσκεται στον πυρήνα της «βασικής» αντίθεσης, ενώ τα άλλα τοποθετούνται μάλλον στην περιφέρεια των μεγάλων αντιθέσεων, συγκλίνουν πολιτικά και βαδίζουν μαζί, όπως στη μεγάλη πορεία της 23ης Φεβρουαρίου. Ειδικότερα, η ανυπακοή στις αυξήσεις των εισιτηρίων και ο αγώνας των εργαζομένων στα ΜΜΜ, θα αποτελέσουν ένα ενιαίο κίνημα αντίστασης στην επιχειρούμενη ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται τόσο στις σχέσεις μεταξύ των δύο κινημάτων, όσο και σε κοινές μορφές δράσης.

Θορυβημένοι οι κυβερνητικοί εισπράκτορες επιτίθενται στην ογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο πολιτικός αυταρχισμός εκφράζεται με τις συνήθεις μορφές: Κατασταλτικά μέτρα για το σωφρονισμό όσων συμμετέχουν σε πράξεις ανυπακοής και απροσχημάτιστες απειλές και κομματικές παρεμβάσεις στο συνδικαλιστικό χώρο των ΜΜΜ. Επιπλέον, επιχειρείται η απαξίωση του κινήματος ανυπακοής. Η κυβέρνηση και ο εσμός των «ενσωματωμένων» επικαλούνται το νόμο, αναφέρονται σε παράνομες πράξεις και επιδιώκουν την ηθική απαξίωση όσων συμμετέχουν με ανοίκειους χαρακτηρισμούς.

Ας παραμείνουμε λίγο στην προσπάθεια ηθικής απαξίωσης των ανυπάκουων. Η επίκληση των ηθικών αξιών από τους κυβερνώντες στοχεύει οε συγκεκριμένα πολιτικά αποτελέσματα: την αποδοχή και τη συντήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Η εμπέδωση ενός συστήματος κοινά αποδεκτών αξιών είναι ουσιώδης παράμετρος του πολιτικού συστήματος, αφού προσβλέπει στην υιοθέτηση των αναγκαίων κανονιστικών ρυθμίσεων και ορίζει κριτήρια αξιολόγησης της συμπεριφοράς των πολιτών.

Γι' αυτό και οι εκάστοτε ηγεμονικές ελίτ τις επικαλούνται -άλλοτε για να προσδώσουν κύρος στις ενέργειες τους και άλλοτε για να απαξιώσουν «παρεκκλίνουσες» συμπεριφορές. Ο Μαξ Βέμπερ στην κλασική μελέτη για την ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Γερμανία, διακρίνει έντονες συσχετίσεις μεταξύ της προτεσταντικής ηθικής και του πνεύματος πειθαρχίας που απαιτούσε η ανάπτυξη του καπιταλισμού. Γενικά, η χριστιανο-ιουδαϊκή παράδοση διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην πειθάρχηση των πολιτών στον Άλλο, που στις κοινωνίες μας εκφράζεται με την πρωτοκαθεδρία της έννομης τάξης (Α. Μπαντιού/«Η ηθική»). Οι προηγούμενες επιδράσεις αποτυπώνονται στη συγκρότηση του ψυχολογικού υποκειμένου και είναι έκδηλες στα πιστεύω και τις στάσεις που διαμορφώνουν οι πολίτες.

Οι πρόσφατες πράξεις ανυπακοής στοχεύουν ακριβώς στον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής και διαβρώνουν τα κυρίαρχα πρότυπα. Το κοινωνικό «συμβόλαιο», αποτέλεσμα του κοινωνικού κράτους των αρχών του εικοστού αιώνα, έχει διαρραγεί. Ζούμε την εξέλιξη ενός μαφιόζικου καπιταλισμού που για να προωθήσει τα συμφέροντα του δεν διστάζει να εξαπολύει πολέμους, να καταστρέφει ολόκληρα κράτη και να οδηγεί κοινωνικές ομάδες στην οικονομική εξαθλίωση, ακόμη και στις μητροπόλεις του καπιταλισμού.

Η βίαιη εισβολή του «καπιταλισμού της καταστροφής» στη χώρα μας στερείται κάθε νομιμοποιητικής βάσης. Ακολουθεί μια ανεξέλεγκτη πορεία ξεπουλήματος της παραγωγικής δομής και του πλούτου της χώρας, που εκτείνεται ακόμη και σε συμβολικές συλλογικές μορφές που εντάσσονται στο χώρο του πολιτιστικού. Οι ιδιώτες αφού αλώσουν τα εμπορεύσιμα τμήματα (φιλέτα) του δημόσιου τομέα, αφήνουν ό,τι απομείνει να λειτουργεί ως κατάλοιπο μιας υποβαθμισμένης ποιότητας. Από την άλλη, οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ προκρίνουν ατομικές λύσεις στα συλλογικά προβλήματα. Οι ίδιοι φροντίζουν για τους εαυτούς τους με ειδικά προγράμματα ασφάλισης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, στέλνουν τα παιδιά τους σε επιλεγμένα ιδιωτικά σχολεία, δημιουργούν αποστειρωμένες υγειονομικές ζώνες όπου κινούνται και ζουν, απομακρυσμένοι από τους κοινούς ανθρώπους και τις ανάγκες τους. Συνεπώς, δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να πληρώνουν δημόσιες υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιούν.

Ο αχαλίνωτος καπιταλισμός των ημερών μας προσπαθεί να επιβάλει μια «κουλτούρα επιβιωτισμού» (Κρίστοφερ Λας/«0 ελάχιστος εαυτός»). Την υιοθέτηση, δηλαδή, καθημερινών πρακτικών που μοιάζουν με τις στρατηγικές επιβίωσης που απαντώνται σε ακραίες συνθήκες. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο άνθρωπος χάνει την ικανότητα να δεσμεύει το χρόνο, να έχει αναφορές στο παρελθόν και να σχεδιάζει το μέλλον και η συμπεριφορά του αποδεσμεύεται συναισθηματικά από τους άλλους.

Σήμερα, λοιπόν, που ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, αποτινάσσουν τις ηθικές αξίες ενός συστήματος που προβάλλει γυμνό, χωρίς το αναγκαίο μασκάρεμα που το έκανε ελκυστικό, πράξεις ανυπακοής, σαν αυτές που περιγράφονται εδώ, αποτελούν απελευθερωτικές ενέργειες. Το κυριολεκτικό γκρέμισμα της μπάρας στις εθνικές οδούς, συνοδευόμενο από σημαντικές νοητικές διεργασίες, αποδεσμεύει πρωτόγνωρες συγκινήσεις, όπως πολύ εύστοχα σημείωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής Ενάντια στα Διόδια, σε πρόσφατη εκδήλωση για τα θέματα ανυπακοής στην Καλλιθέα. Πράγματι, η καθημερινή έκφραση ανυπακοής σε μια καταστροφική και αδιέξοδη πορεία που υποθηκεύει το μέλλον του λαού μας σε τραπεζίτες και δανειστές που ξεδιάντροπα τα θέλουν όλα, είναι απελευθερωτική και προβάλλει ψήγματα ενός άλλου συστήματος αξιών. Στοχεύει στην ανάκτηση από το λαό της αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας που του στερούν. Είναι εκφράσεις ύψιστης κοινωνικής αλληλεγγύης, αναγκαίες παράμετροι μιας πολιτικής και πολιτιστικής ανάτασης.

Η κοινωνική δυναμική που αναπτύσσεται στο πρωτογενές επίπεδο των κινημάτων, προσφέρει το αναγκαίο υπόβαθρο που οφείλει να μετασχηματιστεί σε αιτήματα και συγκεκριμένες πολιτικές. Στις οριακές καταστάσεις που απαντώνται στις πρακτικές των κινημάτων, μπορούμε συχνά να ανιχνεύσουμε αναδυόμενες κοινωνικές τάσεις ή το περίγραμμα επιθυμητών πολιτικών σχεδίων. Ένα παράδειγμα αντλείται από τη σύγκλιση συνδικάτων, κινημάτων ανυπακοής και συνοικιακών ομάδων σε πολιτικά αιτήματα, καθώς και σε κοινούς τόπους: στις πορείες και εκεί, στο Σύνταγμα, μπροστά στη Βουλή! Ένα άλλο, προέρχεται από την αμηχανία μας να υπερασπιστούμε πολιτικά επιμέρους κοινοβουλευτικές εκπροσωπήσεις, μπροστά στο συνεχώς ογκούμενο πλήθος συμπολιτών μας που, χειραφετημένο από πολιτικές δουλείες δεκαετιών, διερωτάται για το ρόλο των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, μιας κατ' επίφαση κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Δεν είναι, άραγε, αυτό δηλωτικό των επιθυμητών πολιτικών ιεραρχήσεων που αρμόζουν στην περίοδο; Και δεν είναι όλα αυτά ηχηρά μηνύματα και προτροπές να αποτινάξουμε τις «μπάρες» της πολιτικής ορθότητας, του καθεστωτικού καθωσπρεπισμού ή μιας ναρκισσιστικής αυτοαναφορικότητας, με τις αναγκαίες ευρείες κοινωνικές και πολιτικές συσσωματώσεις που αρμόζουν στα επίδικα των καιρών;

Γράφει ο Επίκουρος Καθηγητής Κώστας Ζαχάρος  - Εφημερίδα «Δρόμος της Αριστεράς»

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Orson Welles, η ιδιοφυΐα της μεγάλης οθόνης

Έπεισε όλο το έθνος της Αμερικής πως έχουν καταλάβει τη χώρα εξωγήινοι και παρέμεινε μία αστείρευτη ευφυΐα μέχρι το τέλος της ζωής του. Ο Orson Welles παραμένει μία ιδιοφυΐα της μεγάλης οθόνης, ένας καλλιτέχνης με αστείρευτη έμπνευση που κατάφερε να συνδυάσει τη ριζοσπαστική σκηνοθεσία και την πρωτότυπη πλοκή. Η αστείρευτη…

Οι 5 κορυφαίοι χαρακτήρες ελληνικών σειρών όλων των εποχών

Οι ελληνικές σειρές μας χάρισαν μερικούς αξεπέραστους πρωταγωνιστές, οι οποίοι με τις ατάκες, την τρέλα και τον χαρακτήρα τους, έμειναν άφθαρτοι και διαχρονικοί. Ας δούμε τους πέντε από τους πιο διαχρονικούς ήρωες της μικρής οθόνης. Λάζαρος (Είσαι το ταίρι μου): Ο Λάζαρος είναι ο «φευγάτος» τύπος της διπλανής πόρτας, εκείνος που ζει…

Η Ρένα του θεάτρου, του κινηματογράφου, της τηλεόρασης

Η Ρένα του θεάτρου, του κινηματογράφου, της τηλεόρασης. Η Ρένα με το πηγαίο της χιούμορ, την έξυπνη ατάκα και την ατολμία της, πόσες φορές άραγε να μας χάρισε το γέλιο όταν όλα γύρω μας ήθελαν να μας κάνουν να κλαίμε; Η Ρένα που δε δίσταζε σε τίποτα, που εξέφραζε ακριβώς αυτό που αισθανόταν, δίχως να υποκύπτει στις παγίδες του κοινωνικού…

Παρατηρώντας την «Κραυγή» του Έντβαρντ Μουνκ

Η τέχνη είναι το σπουδαιότερο μέσο που έχει ένας άνθρωπος προκειμένου να εκφράσει όλα αυτά που κρύβει στον εσωτερικό του κόσμο. Η τέχνη μας χάρισε μερικούς ανεπανάληπτους πίνακες οι οποίοι συγκίνησαν και θα συγκινούν εσαεί τους φιλότεχνους. Η Κραυγή, ο υπέροχος πίνακας του Νορβηγού Έντβαρντ Μουνκ, ανήκει στα σπουδαιότερα έργα τέχνης όλων…

«Η ψυχή του ανθρώπου δεν γερνάει, μένει πάντα παιδική…» - Συνέντευξη με τις συγγραφείς του βιβλίου «Το Κάστρο των Παραμυθιών»

Μια νότα αισιοδοξίας και χαράς έρχεται να σκορπίσει στη μουντή καθημερινότητά μας «Το Κάστρο των Παραμυθιών», ένας συλλογικός τόμος με δέκα εικονογραφημένες ιστορίες, οι οποίες είναι εμπνευσμένες από θρύλους διαφόρων περιοχών της Ελλάδας. Το ιδιαιτέρως πρωτότυπο βιβλίο απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και αποτελεί προϊόν της συνεργασίας…

Ομαδική έκθεση: «Έργα που αναδεικνύουν το ύφασμα του καναπέ»

Μια ξεχωριστή έκθεση, με «έργα που αναδεικνύουν το ύφασμα του καναπέ», θα εγκαινιάσει την Πέμπτη 28 Μαρτίου και ώρα 20:00 ο χώρος τέχνης «9 ΕΝΝΕΑ». Σύμφωνα με το βιβλίο «Η Ελληνική Τέχνη από το Α έως το Ω», οι σκληροπυρηνικοί του εικαστικού κόσμου δεν εγκρίνουν τα «έργα τα οποία, αντί να προβληματίζουν τον θεατή, αναδεικνύουν το ύφασμα…

Έρχεται στην Αθήνα η Συμφωνική Ορχήστρα Τσαϊκόφσκι

Δύο μαγικές βραδιές στο Christmas Theater θα μας χαρίσει η σπουδαία Συμφωνική Ορχήστρα Τσαϊκόφσκι, που θα έρθει στην Αθήνα σε πλήρη σύνθεση, με 100 εξαίρετους μουσικούς, έχοντας στο πόντιουμ έναν ζωντανό μύθο της Ρωσικής μουσικής σχολής, τον Βλαντίμιρ Φεντοσέγιεφ. Θα παρουσιαστούν από τη μεγάλη Συμφωνική Ορχήστρα της Μόσχας οι διάσημες…

Παρουσίαση βιβλίου: «Το κάστρο των παραμυθιών» - Παρουσιάζει η Μ. Πονηράκη

Τον συλλογικό τόμο με τίτλο «Το κάστρο των παραμυθιών» θα παρουσιάσει η συγγραφέας Μαριλένα Πονηράκη την Κυριακή 10 Μαρτίου και ώρα 12:00 στην Έπαυλη Δροσίνη στην Κηφισιά, στο πλαίσιο του θεσμού «Άνοιξη Τεχνών» του ΝΠΔΔ Πολιτισμού & Αθλητισμού «Δημήτριος Βικέλας». Στην εκδήλωση θα παρουσιαστεί επίσης με δραματοποίηση και ένα από τα…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Αγορά και Εκπαίδευση

Στην εποχή της μετανεωτερικότητας που διανύουμε δεν είναι λίγοι αυτοί…

Βιβλίο vs “youtube” και “Power of Love”

Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ξυπνώντας την ημέρα της γιορτής μου ήταν…

Ο χαμένος χρόνος

Πολλές φορές, η ρουτίνα της καθημερινότητας και οι υποχρεώσεις,…

Όταν ένα κοντινό μας πρόσωπο πιστεύουμε ότι πάσχει από αλκοολισμό

Τα πρόσωπα που έχουν πρόβλημα με το αλκοόλ συχνά πιστεύουν ότι δεν…

Timing και άλλα τέτοια στολίδια

Ο τέλειος χρόνος.. Η σωστή ώρα.. Το καλό timing ρε παιδί μου. Μάθαμε…

Οι δρόμοι των κυπαρισσιών

Θα έπρεπε να ξεκινάμε το ταξίδι μας στον κόσμο, ξεκινώντας απ’ το δρόμο…

Back in Time

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…

Οι 10 ταινίες με το πιο ανατρεπτικό φινάλε

Δέκα αξέχαστες κινηματογραφικές ταινίες, που το τέλος τους έχει…

Η «ψυχή» των Queen, Φρέντι Μέρκιουρι

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1946, γεννήθηκε ο πιο χαρισματικός ροκ…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Όταν ο «βασιλιάς» Έλβις Πρίσλεϊ βίωνε την αποτυχία

Λένε πως η αποτυχία είναι απαραίτητη για την ίδια την επιτυχία και…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή

Όταν έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να κάνουμε ένα αφιέρωμα για τις…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Κοινωφελής Εκμετάλλευση

Είμαι 1 χρόνο άνεργη, πτυχιούχος άνεργη. Έτσι, θεώρησα ότι η…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

Οι Ιρανές δεν ντύνονται όπως νομίζεις

Το στερεότυπο που αρκετοί έχουν στο μυαλό τους για τις γυναίκες από…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης