tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

( 0 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Πέμπτη, 17.03.11 14:32
 

Η ανυπακοή χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Ο αγώνας των εργαζομένων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), το κίνημα ανυπακοής των πολιτών στα διόδια και τις αυξήσεις των εισιτηρίων και η αντίσταση των κατοίκων της Κερατέας, έχουν σήμερα πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντίσταση κατά της κυβέρνησης και της τρόικας.

Κινήματα φαινομενικά ετερόκλητα, αφού σύμφωνα με τις κλασικές θεωρητικές σχηματοποιήσεις, το πρώτο βρίσκεται στον πυρήνα της «βασικής» αντίθεσης, ενώ τα άλλα τοποθετούνται μάλλον στην περιφέρεια των μεγάλων αντιθέσεων, συγκλίνουν πολιτικά και βαδίζουν μαζί, όπως στη μεγάλη πορεία της 23ης Φεβρουαρίου. Ειδικότερα, η ανυπακοή στις αυξήσεις των εισιτηρίων και ο αγώνας των εργαζομένων στα ΜΜΜ, θα αποτελέσουν ένα ενιαίο κίνημα αντίστασης στην επιχειρούμενη ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται τόσο στις σχέσεις μεταξύ των δύο κινημάτων, όσο και σε κοινές μορφές δράσης.

Θορυβημένοι οι κυβερνητικοί εισπράκτορες επιτίθενται στην ογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο πολιτικός αυταρχισμός εκφράζεται με τις συνήθεις μορφές: Κατασταλτικά μέτρα για το σωφρονισμό όσων συμμετέχουν σε πράξεις ανυπακοής και απροσχημάτιστες απειλές και κομματικές παρεμβάσεις στο συνδικαλιστικό χώρο των ΜΜΜ. Επιπλέον, επιχειρείται η απαξίωση του κινήματος ανυπακοής. Η κυβέρνηση και ο εσμός των «ενσωματωμένων» επικαλούνται το νόμο, αναφέρονται σε παράνομες πράξεις και επιδιώκουν την ηθική απαξίωση όσων συμμετέχουν με ανοίκειους χαρακτηρισμούς.

Ας παραμείνουμε λίγο στην προσπάθεια ηθικής απαξίωσης των ανυπάκουων. Η επίκληση των ηθικών αξιών από τους κυβερνώντες στοχεύει οε συγκεκριμένα πολιτικά αποτελέσματα: την αποδοχή και τη συντήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Η εμπέδωση ενός συστήματος κοινά αποδεκτών αξιών είναι ουσιώδης παράμετρος του πολιτικού συστήματος, αφού προσβλέπει στην υιοθέτηση των αναγκαίων κανονιστικών ρυθμίσεων και ορίζει κριτήρια αξιολόγησης της συμπεριφοράς των πολιτών.

Γι' αυτό και οι εκάστοτε ηγεμονικές ελίτ τις επικαλούνται -άλλοτε για να προσδώσουν κύρος στις ενέργειες τους και άλλοτε για να απαξιώσουν «παρεκκλίνουσες» συμπεριφορές. Ο Μαξ Βέμπερ στην κλασική μελέτη για την ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Γερμανία, διακρίνει έντονες συσχετίσεις μεταξύ της προτεσταντικής ηθικής και του πνεύματος πειθαρχίας που απαιτούσε η ανάπτυξη του καπιταλισμού. Γενικά, η χριστιανο-ιουδαϊκή παράδοση διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην πειθάρχηση των πολιτών στον Άλλο, που στις κοινωνίες μας εκφράζεται με την πρωτοκαθεδρία της έννομης τάξης (Α. Μπαντιού/«Η ηθική»). Οι προηγούμενες επιδράσεις αποτυπώνονται στη συγκρότηση του ψυχολογικού υποκειμένου και είναι έκδηλες στα πιστεύω και τις στάσεις που διαμορφώνουν οι πολίτες.

Οι πρόσφατες πράξεις ανυπακοής στοχεύουν ακριβώς στον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής και διαβρώνουν τα κυρίαρχα πρότυπα. Το κοινωνικό «συμβόλαιο», αποτέλεσμα του κοινωνικού κράτους των αρχών του εικοστού αιώνα, έχει διαρραγεί. Ζούμε την εξέλιξη ενός μαφιόζικου καπιταλισμού που για να προωθήσει τα συμφέροντα του δεν διστάζει να εξαπολύει πολέμους, να καταστρέφει ολόκληρα κράτη και να οδηγεί κοινωνικές ομάδες στην οικονομική εξαθλίωση, ακόμη και στις μητροπόλεις του καπιταλισμού.

Η βίαιη εισβολή του «καπιταλισμού της καταστροφής» στη χώρα μας στερείται κάθε νομιμοποιητικής βάσης. Ακολουθεί μια ανεξέλεγκτη πορεία ξεπουλήματος της παραγωγικής δομής και του πλούτου της χώρας, που εκτείνεται ακόμη και σε συμβολικές συλλογικές μορφές που εντάσσονται στο χώρο του πολιτιστικού. Οι ιδιώτες αφού αλώσουν τα εμπορεύσιμα τμήματα (φιλέτα) του δημόσιου τομέα, αφήνουν ό,τι απομείνει να λειτουργεί ως κατάλοιπο μιας υποβαθμισμένης ποιότητας. Από την άλλη, οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ προκρίνουν ατομικές λύσεις στα συλλογικά προβλήματα. Οι ίδιοι φροντίζουν για τους εαυτούς τους με ειδικά προγράμματα ασφάλισης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, στέλνουν τα παιδιά τους σε επιλεγμένα ιδιωτικά σχολεία, δημιουργούν αποστειρωμένες υγειονομικές ζώνες όπου κινούνται και ζουν, απομακρυσμένοι από τους κοινούς ανθρώπους και τις ανάγκες τους. Συνεπώς, δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να πληρώνουν δημόσιες υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιούν.

Ο αχαλίνωτος καπιταλισμός των ημερών μας προσπαθεί να επιβάλει μια «κουλτούρα επιβιωτισμού» (Κρίστοφερ Λας/«0 ελάχιστος εαυτός»). Την υιοθέτηση, δηλαδή, καθημερινών πρακτικών που μοιάζουν με τις στρατηγικές επιβίωσης που απαντώνται σε ακραίες συνθήκες. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο άνθρωπος χάνει την ικανότητα να δεσμεύει το χρόνο, να έχει αναφορές στο παρελθόν και να σχεδιάζει το μέλλον και η συμπεριφορά του αποδεσμεύεται συναισθηματικά από τους άλλους.

Σήμερα, λοιπόν, που ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, αποτινάσσουν τις ηθικές αξίες ενός συστήματος που προβάλλει γυμνό, χωρίς το αναγκαίο μασκάρεμα που το έκανε ελκυστικό, πράξεις ανυπακοής, σαν αυτές που περιγράφονται εδώ, αποτελούν απελευθερωτικές ενέργειες. Το κυριολεκτικό γκρέμισμα της μπάρας στις εθνικές οδούς, συνοδευόμενο από σημαντικές νοητικές διεργασίες, αποδεσμεύει πρωτόγνωρες συγκινήσεις, όπως πολύ εύστοχα σημείωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής Ενάντια στα Διόδια, σε πρόσφατη εκδήλωση για τα θέματα ανυπακοής στην Καλλιθέα. Πράγματι, η καθημερινή έκφραση ανυπακοής σε μια καταστροφική και αδιέξοδη πορεία που υποθηκεύει το μέλλον του λαού μας σε τραπεζίτες και δανειστές που ξεδιάντροπα τα θέλουν όλα, είναι απελευθερωτική και προβάλλει ψήγματα ενός άλλου συστήματος αξιών. Στοχεύει στην ανάκτηση από το λαό της αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας που του στερούν. Είναι εκφράσεις ύψιστης κοινωνικής αλληλεγγύης, αναγκαίες παράμετροι μιας πολιτικής και πολιτιστικής ανάτασης.

Η κοινωνική δυναμική που αναπτύσσεται στο πρωτογενές επίπεδο των κινημάτων, προσφέρει το αναγκαίο υπόβαθρο που οφείλει να μετασχηματιστεί σε αιτήματα και συγκεκριμένες πολιτικές. Στις οριακές καταστάσεις που απαντώνται στις πρακτικές των κινημάτων, μπορούμε συχνά να ανιχνεύσουμε αναδυόμενες κοινωνικές τάσεις ή το περίγραμμα επιθυμητών πολιτικών σχεδίων. Ένα παράδειγμα αντλείται από τη σύγκλιση συνδικάτων, κινημάτων ανυπακοής και συνοικιακών ομάδων σε πολιτικά αιτήματα, καθώς και σε κοινούς τόπους: στις πορείες και εκεί, στο Σύνταγμα, μπροστά στη Βουλή! Ένα άλλο, προέρχεται από την αμηχανία μας να υπερασπιστούμε πολιτικά επιμέρους κοινοβουλευτικές εκπροσωπήσεις, μπροστά στο συνεχώς ογκούμενο πλήθος συμπολιτών μας που, χειραφετημένο από πολιτικές δουλείες δεκαετιών, διερωτάται για το ρόλο των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, μιας κατ' επίφαση κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Δεν είναι, άραγε, αυτό δηλωτικό των επιθυμητών πολιτικών ιεραρχήσεων που αρμόζουν στην περίοδο; Και δεν είναι όλα αυτά ηχηρά μηνύματα και προτροπές να αποτινάξουμε τις «μπάρες» της πολιτικής ορθότητας, του καθεστωτικού καθωσπρεπισμού ή μιας ναρκισσιστικής αυτοαναφορικότητας, με τις αναγκαίες ευρείες κοινωνικές και πολιτικές συσσωματώσεις που αρμόζουν στα επίδικα των καιρών;

Γράφει ο Επίκουρος Καθηγητής Κώστας Ζαχάρος  - Εφημερίδα «Δρόμος της Αριστεράς»

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Θωμάς Κινδύνης: «Ο δρόμος προς την ευτυχία περνάει μέσα από τη γνώση και την αγάπη»

Αποκλειστική συνέντευξη του γνωστού καλλιτέχνη στο tempo.gr Ο Θωμάς Κινδύνης είναι ένας πραγματικός δάσκαλος του θεάτρου και της ζωής με αστείρευτη ενέργεια και αισιοδοξία, που προσπαθεί να σκορπίσει την ευτυχία στους γύρω του μέσα από την άοκνη ενασχόλησή του με ένα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων. Πρόκειται για τον ορισμό του πολυπράγμονα…

Ανοιχτή ακρόαση για ηθοποιούς στο θέατρο Altera Pars

Ανοιχτή ακρόαση για άνδρες και γυναίκες ηθοποιούς διοργανώνουν ο θεατρικός οργανισμός Altera Pars και ο σκηνοθέτης Πέτρος Νάκος, για τις ανάγκες των κεντρικών παραγωγών του θεάτρου της ερχόμενης σεζόν 2018-2019. Πιο συγκεκριμένα, ζητούνται: - Άνδρες ηθοποιοί ερμηνευτικής ηλικίας 15 χρονών (οι υποψήφιοι αυτής της κατηγορίας μπορεί να…

Γιώργος Πλειός: «Να μη γίνουν τα fake news αφορμή για διακρίσεις εναντίον εναλλακτικών απόψεων»

Την άποψη ότι η όλη συζήτηση για τις παραποιημένες ειδήσεις ή αλλιώς «fake news» σχετίζεται πολλές φορές με την ηγεμονία στον δημόσιο λόγο, εξέφρασε σε συνέντευξή του ο καθηγητής Γιώργος Πλειός. Μάλιστα, όπως τόνισε, θα πρέπει να υπάρξει μεγάλη προσοχή όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα, για το οποίο πολύς λόγος γίνεται το τελευταίο…

«Γλυκυτάτη γαία πατρίς» με την Άννα Βαγενά στο θέατρο Μεταξουργείο

Ξεκίνησαν οι παραστάσεις του έργου «Γλυκυτάτη γαία πατρίς» στη σκηνή του θεάτρου Μεταξουργείο. Πρόκειται για θεατρική μεταφορά από τρία μικρά διηγήματα του τελευταίου βιβλίου της Βάσας Σολωμού Ξανθάκη, της συγγραφέως του «Γάμου». Η σκηνοθεσία και η σκηνική μεταφορά ανήκουν στην αγαπημένη Άννα Βαγενά. Με καταπληκτικές περιγραφές της ζωής…

Γιορτή πολιτισμού από τα «Παραπολιτικά 90,1»

Με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων χρόνων λειτουργίας, ο ραδιοφωνικός σταθμός «Παραπολιτικά 90,1» γιορτάζει μαζί με τους ακροατές του σε μια σειρά εκδηλώσεων με ελεύθερη είσοδο, στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων Από τις 11 έως τις 13 Μαΐου και ώρες 10:00-22:00, θα λειτουργεί Bazaar με χιλιάδες βιβλία που θα κοστίζουν μόλις 1 ευρώ. Επίσης,…

Τριήμερο προβολών «Με το Βλέμμα της Κριτικής»

Άκρως επιτυχημένο κρίνεται το τριήμερο προβολών «Με το Βλέμμα της Κριτικής» που διεξήχθη στις 27, 28 και 29 Απριλίου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, εμπλουτίζοντας φέτος την ετήσια δραστηριότητα της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (Π.Ε.Κ.Κ.). Για πρώτη φορά, όλες οι ταινίες που απέσπασαν το βραβείο της Π.Ε.Κ.Κ. τη χρονιά που…

Back in Time

Βουγιουκλάκη - Καρέζη: Ταινίες που χάθηκαν στο χρόνο…

Πάρα πολλοί νεαροί Έλληνες ηθοποιοί ταξιδεύουν στην Αμερική με την…

Αφιέρωμα: Έλλη Λαμπέτη (1926-1983)

Παρ’ ότι λείπει από κοντά μας αρκετά χρόνια, ουδείς την έχει…

Θεόφ. Καΐρης, ο φιλόσοφος της νεότερης Ελλάδας που ξεπέρασε τα εσκαμμένα

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ακολούθησε την μοίρα όλων των μεγάλων διανοητών,…

Δέσπω Διαμαντίδου (1916-2004)

Η Δέσπω Διαμαντίδου υπήρξε εκ των σημαντικοτέρων Ελληνίδων ηθοποιών…

Αφιέρωμα: Δημήτρης Χορν (1921-1998)

Ο Δημήτρης Χορν γεννήθηκε το 1921, στην Αθήνα, ήταν γόνος γνωστής και…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

Οι Ιρανές δεν ντύνονται όπως νομίζεις

Το στερεότυπο που αρκετοί έχουν στο μυαλό τους για τις γυναίκες από…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης