tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Η ανυπακοή των πολιτών χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

( 0 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Πέμπτη, 17.03.11 14:32
 

Η ανυπακοή χτυπά τον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής

Ο αγώνας των εργαζομένων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ), το κίνημα ανυπακοής των πολιτών στα διόδια και τις αυξήσεις των εισιτηρίων και η αντίσταση των κατοίκων της Κερατέας, έχουν σήμερα πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντίσταση κατά της κυβέρνησης και της τρόικας.

Κινήματα φαινομενικά ετερόκλητα, αφού σύμφωνα με τις κλασικές θεωρητικές σχηματοποιήσεις, το πρώτο βρίσκεται στον πυρήνα της «βασικής» αντίθεσης, ενώ τα άλλα τοποθετούνται μάλλον στην περιφέρεια των μεγάλων αντιθέσεων, συγκλίνουν πολιτικά και βαδίζουν μαζί, όπως στη μεγάλη πορεία της 23ης Φεβρουαρίου. Ειδικότερα, η ανυπακοή στις αυξήσεις των εισιτηρίων και ο αγώνας των εργαζομένων στα ΜΜΜ, θα αποτελέσουν ένα ενιαίο κίνημα αντίστασης στην επιχειρούμενη ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται τόσο στις σχέσεις μεταξύ των δύο κινημάτων, όσο και σε κοινές μορφές δράσης.

Θορυβημένοι οι κυβερνητικοί εισπράκτορες επιτίθενται στην ογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο πολιτικός αυταρχισμός εκφράζεται με τις συνήθεις μορφές: Κατασταλτικά μέτρα για το σωφρονισμό όσων συμμετέχουν σε πράξεις ανυπακοής και απροσχημάτιστες απειλές και κομματικές παρεμβάσεις στο συνδικαλιστικό χώρο των ΜΜΜ. Επιπλέον, επιχειρείται η απαξίωση του κινήματος ανυπακοής. Η κυβέρνηση και ο εσμός των «ενσωματωμένων» επικαλούνται το νόμο, αναφέρονται σε παράνομες πράξεις και επιδιώκουν την ηθική απαξίωση όσων συμμετέχουν με ανοίκειους χαρακτηρισμούς.

Ας παραμείνουμε λίγο στην προσπάθεια ηθικής απαξίωσης των ανυπάκουων. Η επίκληση των ηθικών αξιών από τους κυβερνώντες στοχεύει οε συγκεκριμένα πολιτικά αποτελέσματα: την αποδοχή και τη συντήρηση της υφιστάμενης κατάστασης. Η εμπέδωση ενός συστήματος κοινά αποδεκτών αξιών είναι ουσιώδης παράμετρος του πολιτικού συστήματος, αφού προσβλέπει στην υιοθέτηση των αναγκαίων κανονιστικών ρυθμίσεων και ορίζει κριτήρια αξιολόγησης της συμπεριφοράς των πολιτών.

Γι' αυτό και οι εκάστοτε ηγεμονικές ελίτ τις επικαλούνται -άλλοτε για να προσδώσουν κύρος στις ενέργειες τους και άλλοτε για να απαξιώσουν «παρεκκλίνουσες» συμπεριφορές. Ο Μαξ Βέμπερ στην κλασική μελέτη για την ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Γερμανία, διακρίνει έντονες συσχετίσεις μεταξύ της προτεσταντικής ηθικής και του πνεύματος πειθαρχίας που απαιτούσε η ανάπτυξη του καπιταλισμού. Γενικά, η χριστιανο-ιουδαϊκή παράδοση διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην πειθάρχηση των πολιτών στον Άλλο, που στις κοινωνίες μας εκφράζεται με την πρωτοκαθεδρία της έννομης τάξης (Α. Μπαντιού/«Η ηθική»). Οι προηγούμενες επιδράσεις αποτυπώνονται στη συγκρότηση του ψυχολογικού υποκειμένου και είναι έκδηλες στα πιστεύω και τις στάσεις που διαμορφώνουν οι πολίτες.

Οι πρόσφατες πράξεις ανυπακοής στοχεύουν ακριβώς στον πυρήνα της κυρίαρχης ηθικής και διαβρώνουν τα κυρίαρχα πρότυπα. Το κοινωνικό «συμβόλαιο», αποτέλεσμα του κοινωνικού κράτους των αρχών του εικοστού αιώνα, έχει διαρραγεί. Ζούμε την εξέλιξη ενός μαφιόζικου καπιταλισμού που για να προωθήσει τα συμφέροντα του δεν διστάζει να εξαπολύει πολέμους, να καταστρέφει ολόκληρα κράτη και να οδηγεί κοινωνικές ομάδες στην οικονομική εξαθλίωση, ακόμη και στις μητροπόλεις του καπιταλισμού.

Η βίαιη εισβολή του «καπιταλισμού της καταστροφής» στη χώρα μας στερείται κάθε νομιμοποιητικής βάσης. Ακολουθεί μια ανεξέλεγκτη πορεία ξεπουλήματος της παραγωγικής δομής και του πλούτου της χώρας, που εκτείνεται ακόμη και σε συμβολικές συλλογικές μορφές που εντάσσονται στο χώρο του πολιτιστικού. Οι ιδιώτες αφού αλώσουν τα εμπορεύσιμα τμήματα (φιλέτα) του δημόσιου τομέα, αφήνουν ό,τι απομείνει να λειτουργεί ως κατάλοιπο μιας υποβαθμισμένης ποιότητας. Από την άλλη, οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ προκρίνουν ατομικές λύσεις στα συλλογικά προβλήματα. Οι ίδιοι φροντίζουν για τους εαυτούς τους με ειδικά προγράμματα ασφάλισης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, στέλνουν τα παιδιά τους σε επιλεγμένα ιδιωτικά σχολεία, δημιουργούν αποστειρωμένες υγειονομικές ζώνες όπου κινούνται και ζουν, απομακρυσμένοι από τους κοινούς ανθρώπους και τις ανάγκες τους. Συνεπώς, δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να πληρώνουν δημόσιες υπηρεσίες που δεν χρησιμοποιούν.

Ο αχαλίνωτος καπιταλισμός των ημερών μας προσπαθεί να επιβάλει μια «κουλτούρα επιβιωτισμού» (Κρίστοφερ Λας/«0 ελάχιστος εαυτός»). Την υιοθέτηση, δηλαδή, καθημερινών πρακτικών που μοιάζουν με τις στρατηγικές επιβίωσης που απαντώνται σε ακραίες συνθήκες. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο άνθρωπος χάνει την ικανότητα να δεσμεύει το χρόνο, να έχει αναφορές στο παρελθόν και να σχεδιάζει το μέλλον και η συμπεριφορά του αποδεσμεύεται συναισθηματικά από τους άλλους.

Σήμερα, λοιπόν, που ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού, αποτινάσσουν τις ηθικές αξίες ενός συστήματος που προβάλλει γυμνό, χωρίς το αναγκαίο μασκάρεμα που το έκανε ελκυστικό, πράξεις ανυπακοής, σαν αυτές που περιγράφονται εδώ, αποτελούν απελευθερωτικές ενέργειες. Το κυριολεκτικό γκρέμισμα της μπάρας στις εθνικές οδούς, συνοδευόμενο από σημαντικές νοητικές διεργασίες, αποδεσμεύει πρωτόγνωρες συγκινήσεις, όπως πολύ εύστοχα σημείωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής Ενάντια στα Διόδια, σε πρόσφατη εκδήλωση για τα θέματα ανυπακοής στην Καλλιθέα. Πράγματι, η καθημερινή έκφραση ανυπακοής σε μια καταστροφική και αδιέξοδη πορεία που υποθηκεύει το μέλλον του λαού μας σε τραπεζίτες και δανειστές που ξεδιάντροπα τα θέλουν όλα, είναι απελευθερωτική και προβάλλει ψήγματα ενός άλλου συστήματος αξιών. Στοχεύει στην ανάκτηση από το λαό της αξιοπρέπειας και υπερηφάνειας που του στερούν. Είναι εκφράσεις ύψιστης κοινωνικής αλληλεγγύης, αναγκαίες παράμετροι μιας πολιτικής και πολιτιστικής ανάτασης.

Η κοινωνική δυναμική που αναπτύσσεται στο πρωτογενές επίπεδο των κινημάτων, προσφέρει το αναγκαίο υπόβαθρο που οφείλει να μετασχηματιστεί σε αιτήματα και συγκεκριμένες πολιτικές. Στις οριακές καταστάσεις που απαντώνται στις πρακτικές των κινημάτων, μπορούμε συχνά να ανιχνεύσουμε αναδυόμενες κοινωνικές τάσεις ή το περίγραμμα επιθυμητών πολιτικών σχεδίων. Ένα παράδειγμα αντλείται από τη σύγκλιση συνδικάτων, κινημάτων ανυπακοής και συνοικιακών ομάδων σε πολιτικά αιτήματα, καθώς και σε κοινούς τόπους: στις πορείες και εκεί, στο Σύνταγμα, μπροστά στη Βουλή! Ένα άλλο, προέρχεται από την αμηχανία μας να υπερασπιστούμε πολιτικά επιμέρους κοινοβουλευτικές εκπροσωπήσεις, μπροστά στο συνεχώς ογκούμενο πλήθος συμπολιτών μας που, χειραφετημένο από πολιτικές δουλείες δεκαετιών, διερωτάται για το ρόλο των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, μιας κατ' επίφαση κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Δεν είναι, άραγε, αυτό δηλωτικό των επιθυμητών πολιτικών ιεραρχήσεων που αρμόζουν στην περίοδο; Και δεν είναι όλα αυτά ηχηρά μηνύματα και προτροπές να αποτινάξουμε τις «μπάρες» της πολιτικής ορθότητας, του καθεστωτικού καθωσπρεπισμού ή μιας ναρκισσιστικής αυτοαναφορικότητας, με τις αναγκαίες ευρείες κοινωνικές και πολιτικές συσσωματώσεις που αρμόζουν στα επίδικα των καιρών;

Γράφει ο Επίκουρος Καθηγητής Κώστας Ζαχάρος  - Εφημερίδα «Δρόμος της Αριστεράς»

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η γυναίκα που χαμογελούσε πάντα

Μια γυναίκα κάποτε χαμογελούσε πάντα. Όλη την ημέρα, όλες τις ώρες, όλα τα δευτερόλεπτα. Κάθε άνθρωπος που τη γνώριζε απορούσε. Πώς είναι δυνατόν, ποτέ της δεν αντιμετώπισε προβλήματα και δυσκολίες; Η φήμη της είχε διαδοθεί παντού. Ήθελαν πολλοί να μάθουν ποιο είναι αυτό το κλειδί και η κοσμοθεωρία της για την ευτυχισμένη ζωή. Ένας…

Εκδήλωση αλληλεγγύης με προβολή της μεσαίου μήκους ταινίας «Μέρες Βροχής»

Αφορμή για να στηθεί μια όμορφη εκδήλωση αλληλεγγύης θα αποτελέσει η προβολή της ταινίας μυθοπλασίας «Μέρες Βροχής» (Rainy Days) του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου σε σενάριο Σίμου Οικονομίδη, που θα προβληθεί την Τρίτη 13 Νοεμβρίου στις 19:00 στον κινηματογράφο Studio new star art cinema στην Αθήνα. Πρόκειται για μια μεσαίου μήκους ταινία…

Οι Sbaraquack LIVE στο Apolis

Την ευκαιρία να απολαύσουν για μια ακόμη φορά ζωντανά τους Sbaraquack θα έχουν οι μουσικόφιλοι, καθώς το συγκρότημα επιστρέφει την Παρασκευή 9 Νοεμβρίου στο Apolis lounge & beat στην Πετρούπολη. Στόχος των Sbaraquack, όπως υποδηλώνει και το όνομά τους, να τα κάνουν όλα σμπαράλια! Με την ιαχή τους (=Quack!), τα μέλη της μπάντας…

Social Hackers Academy: Μια σχολή προγραμματισμού που προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση προσφύγων και ανέργων

Σε μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία προχώρησε η Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Social Hackers Academy», με σκοπό την κοινωνική ένταξη και επαγγελματική αποκατάσταση ανέργων, προσφύγων και άλλων ευάλωτων ομάδων, μέσα από την εκπαίδευσή τους στον προγραμματισμό, τις νέες τεχνολογίες και την επιχειρηματικότητα. Οι ιδρυτές της Ακαδημίας εντόπισαν…

10 σοφές φράσεις του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου

Ο Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής της Ρωμιοσύνης, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ποιητές του 20ου αιώνα. Το πλούσιο ποιητικό του έργο αποτελεί μία σπουδαία παρακαταθήκη για κάθε νέο άνθρωπο, μαθητή και ποιητή. Ας δούμε δέκα από τις πιο σοφές ρήσεις του μεγάλου μας ποιητή, οι οποίες μπορούν να μας εμπνεύσουν και να μας νουθετήσουν για…

Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλο και τον σεναριογράφο Ηλία Φλωράκη

Ο Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλος και ο Ηλίας Φλωράκης αποτελούν δύο ανθρώπους με βαθιά γνώση της κινηματογραφικής θεωρίας και πράξης, που έχουν να επιδείξουν πλούσιο έργο στους τομείς ενασχόλησής τους. Ο πρώτος είναι πολυβραβευμένος σκηνοθέτης κινηματογραφικών ταινιών, με παρουσία σε πλήθος διεθνών φεστιβάλ και συμμετοχή σε μεγάλες ξένες…

«Ο Δράκος των Χρωμάτων» στο θέατρο Μορφές Έκφρασης

Μια παράσταση παιχνίδι για μικρά παιδιά με χρώματα, μουσική και πολύ χορό!  Επιστρέφει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στις «Μορφές Έκφρασης» η παιδική θεατρική παράσταση «Ο Δράκος των Χρωμάτων» της Άννας Σεβαστής Τζίμα, που απευθύνεται σε μικρά παιδιά από 3 έως 8 ετών. Η πρεμιέρα θα λάβει χώρα το Σάββατο 3 Νοεμβρίου στις 17:30 μ.μ. Οι…

Ευγένιος Τριβιζάς, ο συγγραφέας της παιδικής μας ηλικίας

Θα συμβάδιζαν ποτέ οι σπουδές Εγκληματολογίας με τη συγγραφή παιδικών παραμυθιών; Θα μπορούσαν άραγε να συνυπάρξουν ποτέ η άγρια φύση των ανθρώπινων ενστίκτων με την αθωότητα και αγνότητα της παιδικής ψυχής; Και όμως, ο αγαπημένος συγγραφέας των παιδιών και συγγραφέας της Φρουτοπίας και άλλων σπουδαίων παιδικών παραμυθιών, ο Ευγένιος…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Η σιωπή αποτελεί το «φάρμακο» της ψυχικής υγείας μας

Μερικά πολύ απλά πράγματα είναι πιο σημαντικά για την ψυχική μας υγεία…

Αναξιοκρατία και διαφθορά οι κύριες αιτίες του brain drain

Οι Έλληνες εγκαταλείπουν τη χώρα τα τελευταία χρόνια για ένα καλύτερο…

Η μάστιγα της Ήπιας Κατάθλιψης

Πολλοί άνθρωποι επιλέγουν, για λίγο ή μεγάλο διάστημα, να ζουν μια ήπια…

Για έναν καλύτερο κόσμο

Οι άνθρωποι είμαστε περίεργα πλάσματα. Και ενίοτε αψυχολόγητα. Οι…

Πώς να ελέγχεις τα συναισθήματά σου

Η αλήθεια είναι ότι κανένας κοινωνικός θεσμός δεν μας έμαθε πώς να…

10 σπουδαίες ρήσεις του Bruce Lee

Ο Bruce Lee παραμένει ένα φαινόμενο, ένας από τους σπουδαιότερους…

Back in Time

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…

Οι κορυφαίες ατάκες του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου (ΒΙΝΤΕΟ)

Όταν φέρνουμε στο μυαλό μας ταινίες του παλιού καλού κινηματογράφου,…

Kind of blue, η επιτομή της jazz μουσικής

Η jazz ανήκει στα είδη της μουσικής που επιθυμώ να ακούσω το βράδυ,…

Τα video games που μας μεγάλωσαν

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που αγαπήθηκαν στο παρελθόν είναι πάρα πολλά…

Θεόφιλος Καΐρης, ο φιλόσοφος της νεότερης Ελλάδας που ξεπέρασε τα εσκαμμένα

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ακολούθησε την μοίρα όλων των μεγάλων διανοητών,…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή

Όταν έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να κάνουμε ένα αφιέρωμα για τις…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Καρυωτάκης - Πολυδούρη: Μια ιστορία από το παρελθόν

Είναι φορές που δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις αν τα γεγονότα που…

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης