tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Λιάνα Κανέλλη: «Οι ιδέες υποτάχτηκαν στη συσκευασία της εικόνας»

Λιάνα Κανέλλη: «Οι ιδέες υποτάχτηκαν στη συσκευασία της εικόνας»

( 0 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Δευτέρα, 07.11.11 12:22
 

Λιάνα Κανέλλη

Όσα έγιναν τούτες τις μέρες στην κεντρική πολιτική σκηνή, σύντροφοι, ενέχουν έναν τεράστιο προπαγανδιστικό κίνδυνο, που υποτιμάται ως λεπτομέρεια σ' έναν ορυμαγδό πραγματικών και τεχνητών γεγονότων κι εξελίξεων. Είναι ο κίνδυνος της παγίωσης της αντίληψης ότι ο πολιτικός λόγος έχει εδραιωθεί στις συνειδήσεις των πολιτών ως θεατρικός, κενός ιδεολογικού και συνάμα ορθολογικού περιεχομένου. Δηλαδή, όποιος μιλάει για τα κοινά προβλήματα και προτείνει την οργανωμένη πολιτικά αντιμετώπισή τους, είναι πρόχειρος θεατρολόγος με λογική υποταγμένη σε ιδιοτελή συμφέροντα της συγκυρίας. Δεν απέχει η αντίληψη από την αλήθεια που μαστίζει τον αστικό αντιπροσωπευτικό λόγο. Ομως, η γενίκευση ότι κάθε πολιτικός λόγος είναι εξ ορισμού τέτοιος, κλείνει αυτιά και στόματα με κόστος ανυπολόγιστο για τη συλλογική αλλά και ατομική υγεία των πολιτών.

Εδώ χρειάζεται μια παραδοχή. Η κρίση αντιπροσωπευτικότητας, ειδικώς στις γηραιές ευρωπαϊκές δημοκρατίες, εντάθηκε από την επικοινωνιακή τεχνολογική εξέλιξη που ταύτισε την έκφραση με τα πρόσωπα. Στην εποχή της θεοποιημένης, ως αποδεικτικό στοιχείο, εικόνας, όπου ισχύει το δόγμα media is the faces, δηλαδή τα ΜΜΕ είναι τα πρόσωπα, η φθορά του λόγου είναι ταυτόσημη της φθοράς των προσώπων. Οι ιδέες πέρασαν αναγκαστικά σε δεύτερη μοίρα. Υποτάχτηκαν στη συσκευασία της εικόνας, όπως ακριβώς συμβαίνει με έναν πίνακα που πνίγεται σε μια βαριά πλουμιστή και δυσανάλογα πλατιά κορνίζα με φωτάκια. Η προσοχή μετατίθεται, αν δεν αποσπάται εντελώς, από το θέμα στο κάδρο. Η φθαρμένη αστική γλώσσα έγινε άθροισμα από κλισέ και συνθήματα μηδαμινής εμπειρικής κι επομένως πολιτικά επικίνδυνης πειστικότητας, που όμως πωλούνται και αγοράζουν ψήφους, χάρη στην απολύτως ελεγχόμενη εικόνα. Συσσωρεύονται έτσι εντυπώσεις περί πραγματικότητας που επικαλύπτουν τη δυνατότητα ανάλυσης και αντιμετώπισής της.

Έτσι, όταν ξεσπά πραγματική κρίση, οικονομική, αξιακή, πολιτισμική ή πολιτική εν τέλει, η κυρίαρχη αστική τάξη κερδίζει εκείνο το χρόνο που απαιτείται ώστε η μάζα των πολιτών να διαμορφώσει ταξική συνείδηση. Θυσιάζει, δηλαδή, το σύστημα χειραγώγησης των μαζών, την ίδια του την αξιοπιστία όποτε χρειάζεται, προκειμένου να μη διαμορφωθεί γλώσσα και έκφραση αντίστασης άλλου ιδεολογικού περιεχομένου και σκοπού. Ετσι, ο... πρωθυπουργός ψεύδεται, παλινωδεί και φτύνει μοτίβα, θεατρινίζει με τέτοια ένταση, ώστε να παράγει την εικόνα του αόκνως εργαζόμενου. Το μέτρο βεβαίως στην εποχή των ΜΜΕ, διδάσκεται και εκτελείται στην πράξη από ειδικούς της επικοινωνίας και της διαφήμισης έναντι αδράς αμοιβής σε είδος, συμβόλαια ή χρήμα. Ο Παπανδρέου το ξεπέρασε κατά πολύ και μοιραία η προσοχή πέρασε επιτέλους στον πίνακα-ουσία κι όχι στην κορνίζα-θέαμα.

Έτσι ζήσαμε και ζούμε την όπερα μπούφα ως όπερα για μπούφους, που δεν είμαστε. Αυτή τη φορά ο χρόνος λειτούργησε υπέρ μας. Το πρόσωπο, η εικόνα, αποκάλυψε ως αντιπροσωπευτικότητα, την ιδεολογική ταυτότητα των πατρώνων της. Αυτό που αποτελεί όπλο και συνάμα, ως κατάχρηση, αχίλλειο πτέρνα της αστικής βιομηχανίας παραγωγής εικόνας, δηλαδή η κατοχή όχι απλώς των μέσων παραγωγής αλλά και διάθεσης - διανομής εντυπώσεων ικανών να διασώζουν την απουσία ουσίας επί μακρόν, είναι το πεδίο που αγνόησε ως πραγματική βιομηχανική παραγωγή η μαρξιστική - λενινιστική αριστερά επί δεκαετίες. Καθημερινά το πληρώνει εντός εκτός Ελλάδας βαλλόμενη ως μη πειστική ή και ξύλινη, καθώς δεν κατέχει τα μέσα και την τεχνογνωσία αναγωγής των στόχων της σε κυρίαρχη εικόνα ιδεών. Αν και όσο προλαβαίνει στην εποχή της ταχύτητας με την οποία οι οθόνες εξελίσσονται σε προεκτάσεις των υποκειμενικών και συλλογικών σκέψεων και ιδεών, καθώς χρειάζεται Πρόσωπο κι όχι Πρόσωπα στο φάσμα της εικόνας ως πολιτισμό, με δεδομένη την εικονοκλαστική στρατηγική και τακτική της εφαρμοσμένης στην πράξη οικοδόμησης του σοσιαλισμού όπως τον γνωρίσαμε ως τώρα, ο επιστημονικός πολιτικός κομμουνιστικός λόγος πρέπει να αποκτήσει την εικόνα που του αξίζει: Είναι η πιο επίκαιρη και πιο διέξοδη πολιτική πρόταση για έναν πραγματικά καλύτερο κόσμο της εργασίας, της επιστήμης, των ανθρώπων και του ίδιου του θεάματος που όταν υψώνεται σε θέατρο γίνεται μίμηση πράξεως σπουδαίας και τελείας, διδάσκει και ευωχεί. Η αστική τάξη εκφυλίστηκε ιδεολογικά και πολιτικά, σάπισε ως εικόνα - θεατρινισμός και θα πέσει ευκολότερα κι ίσως λιγότερο αιματηρά αν κι εφόσον αποκτήσουμε την εικόνα της πραγματικότητας στην οποία οδηγεί η δράση κι οι ιδέες μας...

Πηγή: Εφημερίδα «Ριζοσπάστης»

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Αυτή τη μόνη λέξη

Με τον Μάνο γνωρίζονταν από παιδιά. Στην ίδια στενή γειτονιά, σπίτια διπλανά. Όταν πέθανε ο κυρ Απόστολος και άδειασε το χαμηλό σπίτι στα δεξιά, είχε ευχηθεί η Μυρτώ να ερχόταν μια μεγάλη οικογένεια. Σαν πέρασε ο χειμώνας και πήρε ο ήλιος τον ανήφορο, τα παράθυρα στη Μενάνδρου 14 άνοιξαν διάπλατα. Το τραπεζάκι της βεράντας στόλιζε πλέον…

Ταξιδεύοντας…

(για τον Λευτέρη… που πάντα θα αξίζει το όνομά του) Κλείνοντας την πόρτα πίσω εκείνο το βράδυ, ένιωσε το κάθε βήμα του να σκάβει σαν γηραιός τυφλοπόντικας μια στοά μέχρι το υπόγειο. Χαμογέλασε στη σκέψη. Δεν είχε υπόγειο. Κακοτεχνίες. Αυτά πλήρωνε τώρα. Γιατί  έρχονται στιγμές που θέλεις να πετάξεις μέσα ένα χαλί, μια κουζίνα με καμένο…

Καλό συναπάντημα...

Στον προθάλαμο του ανακαινισμένου κτιρίου δίπλα στον παλιό ηλεκτρικό είχε στηθεί από μέρες ένα πρόχειρο γραφείο. Δύο πλάκες μπετόν, μια λωρίδα μοκέτας κι ένα ξύλινο ράφι κάπου πιο πίσω. Μια εταιρεία σχεδίου με έδρα το Μόναχο αναζητούσε προσωπικό. Η αγγελία είχε κυκλοφορήσει σε μια τοπική εφημερίδα και οι αιτήσεις είχαν ήδη ξεπεράσει τις…

Μια ζαριά καλή…

Κάθε Τρίτη και άλλο παιχνίδι. Αυτή ήταν η συμφωνία και οι κανόνες σαφείς. Αν έχανες, πλήρωνες την άλλη φορά. Κέρδιζες; Υπομονή μέχρι την  επόμενη παρτίδα. Δεν ήταν και πολύς καιρός που έπαιζε ο Μενέλαος. Βράδυ πάνω στο ποτό τον τραβολόγησε ένας φίλος να συμπληρωθεί η ομάδα. Ο φίλος έφυγε, έμεινε εκείνος με τρία χαρτιά να ποντάρει για το…

Οι πολλές «έξυπνες» συσκευές καθιστούν τους ανθρώπους λιγότερο ευτυχισμένους

Μπορεί η τεχνολογία να διευκολύνει τη ζωή μας, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι μας κάνει περισσότερο ευτυχισμένους. Ακριβώς το αντίθετο μάλλον, όπως προέκυψε από έρευνα Ελλήνων ερευνητών της διασποράς για τα νέα «γκάτζετ» των «έξυπνων» σπιτιών (smart homes). Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι όσες περισσότερες «έξυπνες» ηλεκτρονικές συσκευές…

Υπόκλιση…

Στο υπόγειο της οδού Βαλσάμη η λάμπα έκαιγε εδώ και μέρες. Κάπου κάπου ακουγόταν ένας θόρυβος πνιχτός σαν σουβλιά σε λαμαρίνα κι έπειτα πηχτή σιωπή. Στο διπλανό δωμάτιο η κυρά Ευθαλία στριφογύριζε στα χέρια της ένα παλιό μπατζάκι για κόντεμα. Κι έσπαγε το κεφάλι της… Εκείνο το απόγευμα ο μικρός της γιος λέει θα έπαιζε στο θέατρο. Τον…

Ελληνοφρένεια: Ο τσολιάς επιστρέφει στα ερτζιανά!

Από τη συχνότητα του ραδιοφωνικού σταθμού ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90,1 θα εκπέμπει στο εξής η «Ελληνοφρένεια», όπως ανακοινώθηκε. Οι εκπομπές θα ξεκινήσουν στις 9 του Σεπτέμβρη και θα μεταδίδονται Δευτέρα έως Παρασκευή 13:00 με 14:00 το μεσημέρι. Ακολουθεί η ανακοίνωση του σταθμού, αναλυτικά: «Τα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ 90,1 καλωσορίζουν την «Ελληνοφρένεια»…

Ο Πεταλωτής για τους μισθούς των 40.000 ευρώ στην ΕΡΤ

Με αφορμή τις ανακατατάξεις σε πρόσωπα της ΕΡΤ μετά την αλλαγή κυβέρνησης και την έλευση προσεχώς νέων μεγάλων ονομάτων στο Ραδιομέγαρο, άναψε η συζήτηση για τα συμβόλαιά τους και το κατά πόσο η δημόσια τηλεόραση μπορεί να καλύψει τις υψηλές οικονομικές τους απαιτήσεις.  Ο πρώην υπουργός της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Πεταλωτής, έσπευσε…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Αεροπλανάκι…

Εκείνη την Παρασκευή του Οκτώβρη η κυρία Μερόπη ξεκίνησε πάλι για το…

Κι όταν πατάς τα όρια...;

Όρια. Καταβάθος, εαυτέ μου, δεν ξέρω αν συμπάθησες ποτέ στ' αλήθεια…

Το ξεπούλημα της ΔΕΗ και το τέλος των ψευδαισθήσεων

Το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας που λαμβάνει χώρα στον τόπο μας τα…

Οι βροχεροί άνθρωποι

Έχεις βρεθεί στην εξοχή πριν αρχίσει να βρέχει; Έχεις μυρίσει το χώμα…

Ζήσε τη στιγμή!

Ζήσε τη στιγμή γιατί το επόμενο λεπτό θα είναι ανάμνηση. Η κάθε στιγμή…

Ταξίδι είσαι

Ταξίδι είσαι. Ακόμα δεν το έχεις καταλάβει ότι ταξιδεύεις και…

Back in Time

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή

Όταν έπεσε στο τραπέζι η πρόταση να κάνουμε ένα αφιέρωμα για τις…

Θεόφιλος Καΐρης, ο φιλόσοφος της νεότερης Ελλάδας που ξεπέρασε τα εσκαμμένα

Ο Θεόφιλος Καΐρης, ακολούθησε την μοίρα όλων των μεγάλων διανοητών,…

Εφιάλτης, η σπουδαιότερη ελληνική ταινία τρόμου

Και όμως, ο ελληνικός κινηματογράφος μπορεί να καυχηθεί ότι για μία…

Οι 10 ταινίες με το πιο ανατρεπτικό φινάλε

Δέκα αξέχαστες κινηματογραφικές ταινίες, που το τέλος τους έχει…

«Ο γέρος και η θάλασσα» του Χέμινγουεϊ σε ένα εντυπωσιακό animation φιλμ

Βασισμένη στη πασίγνωστη νουβέλα του Έρνεστ Χέμινγουεϊ «Ο γέρος και η…

Οι κορυφαίες ατάκες του παλιού καλού ελληνικού κινηματογράφου (ΒΙΝΤΕΟ)

Όταν φέρνουμε στο μυαλό μας ταινίες του παλιού καλού κινηματογράφου,…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Θρίλερ και ταινίες τρόμου που άφησαν εποχή (Β' μέρος αφιερώματος)

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για τις καλύτερες ταινίες τρόμου και θρίλερ…

Κοινωφελής Εκμετάλλευση

Είμαι 1 χρόνο άνεργη, πτυχιούχος άνεργη. Έτσι, θεώρησα ότι η…

Οι Ιρανές δεν ντύνονται όπως νομίζεις

Το στερεότυπο που αρκετοί έχουν στο μυαλό τους για τις γυναίκες από…

Διάσημοι άνθρωποι που οδηγήθηκαν από την αποτυχία στην επιτυχία

Αν δεν αποτύχεις στη ζωή, δεν θα μπορέσεις ποτέ να γευτείς την…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης