tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

( 14 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τετάρτη, 01.02.12 14:59
 

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Γράφει η Δήμητρα Σμυρνή

Για το Θόδωρο Αγγελόπουλο, το σκηνοθέτη-ποιητή, γράφτηκαν πολλά. Γράφτηκαν, όταν πρωτοπαρουσιάστηκε κι έφερε στον κινηματογράφο την ποίηση της εικόνας, όταν καθιερώθηκε παγκόσμια, σπάζοντας τα σύνορα της Ελλάδας, όταν χάθηκε ξαφνικά, γυρίζοντας την τελευταία του ταινία.

Τα περισσότερα απ’ όσα γράφτηκαν ήταν ύμνοι. Κάποιοι βέβαια έσπευσαν αμέσως μετά το θάνατό του να τον επαναφέρουν  στις καθημερινές ανθρώπινες διαστάσεις, τονίζοντας πιθανά μειονεκτήματα του χαρακτήρα του, χωρίς όμως να καταφέρουν να μειώσουν στο ελάχιστο το καλλιτεχνικό του ανάστημα.

Ο Αγγελόπουλος ήταν μεγάλος. Ήταν μεγάλος, γιατί ζωγράφισε  την εικόνα της πατρίδας του, χωρίς εκπτώσεις και συμβιβασμούς, κόντρα στο ρεύμα, μέσα από την αγωνιώδη προσωπική του ματιά.

Ήταν ο σκηνοθέτης που τόλμησε με την πρώτη του ταινία, την «Αναπαράσταση», να αντιπαραθέσει στην αυτοκρατορία του αμερικάνικου κινηματογράφου, του κινηματογράφου με την ασύλληπτη ταχύτητα των εικόνων και την προβολή της βίας ως φυσικού φαινομένου, τα δικά του αργά ποιητικά πλάνα, δίνοντας συγκλονιστικά το πορτρέτο της ελληνικής επαρχίας, σε άσπρο-μαύρο, ντυμένο με ηπειρώτικα μοιρολόγια.

Ήταν ο σκηνοθέτης, που ξεκινούσε από πολύ μακριά κι από πολύ βαθιά. Ξεκινούσε από την ομηρική ποίηση, άγγιζε τους αρχαίους τραγικούς, για να καταλήξει στους μεγάλους νεότερους Έλληνες ποιητές, με μία φυσικότητα, που θύμιζε την άρρηκτη συνέχεια του ελληνικού ποιητικού λόγου μέσα από τους αιώνες. Γιατί ο λόγος του Αγγελόπουλου -έγραφε  ο ίδιος τα σενάρια στις ταινίες του- ο ποιητικός του λόγος, ήταν πάντα η ραχοκοκαλιά των εικόνων του.

Οι ταινίες του ήταν τα κύματα της ίδιας θάλασσας.

Άλλοτε τον βασανίζει η νοσταλγία του Οδυσσέα -«Ταξίδι στα Κύθηρα», «Το βλέμμα του Οδυσσέα»-  ενός σύγχρονου Οδυσσέα, που,  επιστρέφοντας στην πατρίδα του, βρίσκει έναν τόπο αλλοτριωμένο, έναν τόπο χαμένο για πάντα.  

Άλλοτε ζωντανεύει το μύθο των Ατρειδών -«Ο θίασος»- με τα παιχνίδια της εξουσίας, την προδοσία, την εκδίκηση, ανασταίνοντας μέσα από το μύθο την Ελλάδα της Αντίστασης και του Εμφυλίου μ’  έναν  μοναδικό τρόπο. Ταινία που θεωρείται από τους κριτικούς μια από τις δέκα καλύτερες ταινίες του Παγκόσμιου Κινηματογράφου.

Άλλοτε συνδέει οδυνηρά το παρελθόν με το παρόν του Ελληνισμού -«Μεγαλέξανδρος»-  ακουμπώντας πάνω σε στίχους του Σεφέρη.

Άλλοτε αγγίζει το φόβο του θανάτου -«Μια αιωνιότητα και μια μέρα»- αλλά και τη λύτρωση μέσα από τη μνήμη και τη συνειδητοποίηση της ουσιαστικής ομορφιάς της ζωής.

Άλλοτε ανατέμνει με πίκρα τη μοίρα των οραμάτων, που ξεψυχούν μέσα στο χρόνο, «Η σκόνη του χρόνου».

Ατέλειωτες εικόνες, αργές, ακολουθώντας τους φυσικούς ρυθμούς της ζωής, ποιητικές, δοσμένες από γωνίες, που μόνο ο δικός του φακός μπορούσε να συλλάβει… Ατέλειωτες εικόνες, ντυμένες με τη μουσική της Ελένης Καραϊνδρου, μουσική βαθιά ατμοσφαιρική, που έγινε ένα με τις ταινίες του... Παντρεύοντας τη σκέψη με το συναίσθημα, οι εικόνες του κατάφερναν να οδηγήσουν το θεατή «ενώπιον ενωπίω» με την ελληνική πραγματικότητα...  

Βλέποντας τις ταινίες του Αγγελόπουλου, ο Έλληνας αντίκριζε το πρόσωπό του στον καθρέφτη του χρόνου. Ποιος ήταν, ποιος είναι και -με τρόμο- ποιος θα είναι στο μέλλον. Όποιος ήθελε να δει και όποιος μπορούσε -γιατί οι συμβολισμοί του Αγγελόπουλου δεν ήταν πάντα προσιτοί- γινόταν μάρτυρας της ανθρώπινης περιπέτειας, της ατομικής και της συλλογικής. Ο ίδιος άλλωστε είπε «οι ταινίες μου δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια καταγραφή της ανθρώπινης περιπέτειας μέσα στο χρόνο».

Η περιπέτεια όμως αυτή δεν μπορεί ν’ αφήνει κανέναν αδιάφορο. Όποιος αγγίζει τις πληγές του, τότε ίσως μπορεί και να τις γιατρέψει.

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η πλοκή, οι ήρωες, ο χώρος και ο χρόνος, ξεκινούν από μια βάση, την αρχή, κατόπιν διανύουν μια ανοδική, και, συνάμα, δύσκολη πορεία, τη μέση, και, έπειτα από αρκετό κόπο και μόχθο, καταλήγουν σε μια υψηλή κορυφή, το τέλος, όπου από εκεί μπορούμε να ατενίσουμε όλα όσα μας…

Αντρέι Ταρκόφσκι, ο ποιητής της εικόνας που «μιλούσε» με τη σιωπή

Ο Αντρέι Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι (1932-1986) αποτελεί έναν από τους κορυφαίους εκπροσώπους του ρωσικού κινηματογράφου και τον σημαντικότερο ίσως Ρώσο σκηνοθέτη μετά τον Σεργκέι Αϊζενστάιν, ο οποίος υπήρξε μια από τις βασικές επιρροές του. Το έργο του βέβαια δεν είναι τόσο πλούσιο σε ποσότητα, αφού σε 23 χρόνια γύρισε μόλις επτά ταινίες…

«Για κάτι λάθη και κάτι πάθη - #ΤοΒιβλ1ο» από τη Σπυριδούλα Κούτρα

Μόλις κυκλοφόρησε σε συλλεκτική έκδοση και περιορισμένο αριθμό αντιτύπων το βιβλίο «Για κάτι λάθη και κάτι πάθη - #ΤοΒιβλ1ο» της Σπυριδούλας Κούτρα. Η συγγραφέας γράφει για δύο ζωές. Αυτή που ξεκινάει με το πρώτο σου κλάμα και αυτή τη δεύτερη επιλεγμένη, κατακτημένη, ξαναχτισμένη με πείσμα ζωή που δομείται αποκλειστικά από σένα και…

Δωρεάν προβολή online της ταινίας «Μέρες Βροχής» του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου

Την ταινία «Μέρες Βροχής - Rainy Days» του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου διαθέτουν δωρεάν για online προβολή οι συντελεστές της, προσπαθώντας έτσι να συμβάλλουν στην ψυχαγωγία όλων εμάς που βιώνουμε τον αναγκαστικό εγκλεισμό στο σπίτι λόγω του κορωνοϊού. Πρόκειται για μια ταινία η οποία προωθήθηκε όλο αυτό το διάστημα μέσω διάφορων…

Η απουσία σου

Έβρεχε. Παράξενη κοπέλα, το δέρμα της χλωμό, με έντονα μάτια, έμοιαζε σαν τη βροχή που έπεφτε στο παράθυρό της. Οι αστραπές που έριχνε έμοιαζαν με τα μάτια της, που φεγγοβολούσαν μέσα στο σκοτάδι. Τα κόκκινα μάγουλά της που έκαιγαν από έρωτα, είχαν χλομιάσει, είχε νιώσει άδεια. Η καρδιά όταν αδειάζει, μοιάζει με κίτρινο κερί που σβήνει.…

Επίλογοι

Τα πρώτα καρβέλια φεύγουν για το μοναστήρι μέσα σε ψάθινα καλάθια. Τα πρώτα χρόνια φορτώνονταν στον Ηρακλή, το μοναδικό μουλάρι του χωριού. Καθώς φτιάχτηκε ο δρόμος για την πόλη, ανέλαβε τη δουλειά το φορτηγάκι. Παρόλα αυτά ο Ηρακλής συνέχιζε το ίδιο δρομολόγιο κάθε πρωί μέχρι τη μονή και πάλι πίσω στην πλατεία. Μια παγερή μέρα, κάποιος…

Αυτή τη μόνη λέξη

Με τον Μάνο γνωρίζονταν από παιδιά. Στην ίδια στενή γειτονιά, σπίτια διπλανά. Όταν πέθανε ο κυρ Απόστολος και άδειασε το χαμηλό σπίτι στα δεξιά, είχε ευχηθεί η Μυρτώ να ερχόταν μια μεγάλη οικογένεια. Σαν πέρασε ο χειμώνας και πήρε ο ήλιος τον ανήφορο, τα παράθυρα στη Μενάνδρου 14 άνοιξαν διάπλατα. Το τραπεζάκι της βεράντας στόλιζε πλέον…

Ταξιδεύοντας…

(για τον Λευτέρη… που πάντα θα αξίζει το όνομά του) Κλείνοντας την πόρτα πίσω εκείνο το βράδυ, ένιωσε το κάθε βήμα του να σκάβει σαν γηραιός τυφλοπόντικας μια στοά μέχρι το υπόγειο. Χαμογέλασε στη σκέψη. Δεν είχε υπόγειο. Κακοτεχνίες. Αυτά πλήρωνε τώρα. Γιατί  έρχονται στιγμές που θέλεις να πετάξεις μέσα ένα χαλί, μια κουζίνα με καμένο…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Μια προσωπική άποψη για τον πόνο

Τίτλος τραγουδιού: "A pena" (μετάφραση «ο πόνος») Μια προσωπική άποψη…

Ο Χίτσκοκ καθαιρείται

Τα οξυμμένα πνεύματα και η γενικότερη ανάφλεξη της αμερικανικής…

Οι αναμνήσεις των συναισθημάτων μου...

Η μνήμη είναι σαν μία λίμνη αναμνήσεων. Άλλες τις ψαρεύουμε -όταν…

Ο χρόνος αδέκαστος και αμείλικτος κριτής

Ο χρόνος άπαντα τοίσιν ύστερον φράσει. Λάλος γαρ ούτος ουκ ερωτώσιν…

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η…

Εμπειρίες ψυχικής δύναμης

Είναι βράδυ και κάθομαι στο παρκαρισμένο σβηστό αμάξι μου, στη θέση του…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…

Κοινωφελής Εκμετάλλευση

Είμαι 1 χρόνο άνεργη, πτυχιούχος άνεργη. Έτσι, θεώρησα ότι η…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης