tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

( 12 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τετάρτη, 01.02.12 14:59
 

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Γράφει η Δήμητρα Σμυρνή

Για το Θόδωρο Αγγελόπουλο, το σκηνοθέτη-ποιητή, γράφτηκαν πολλά. Γράφτηκαν, όταν πρωτοπαρουσιάστηκε κι έφερε στον κινηματογράφο την ποίηση της εικόνας, όταν καθιερώθηκε παγκόσμια, σπάζοντας τα σύνορα της Ελλάδας, όταν χάθηκε ξαφνικά, γυρίζοντας την τελευταία του ταινία.

Τα περισσότερα απ’ όσα γράφτηκαν ήταν ύμνοι. Κάποιοι βέβαια έσπευσαν αμέσως μετά το θάνατό του να τον επαναφέρουν  στις καθημερινές ανθρώπινες διαστάσεις, τονίζοντας πιθανά μειονεκτήματα του χαρακτήρα του, χωρίς όμως να καταφέρουν να μειώσουν στο ελάχιστο το καλλιτεχνικό του ανάστημα.

Ο Αγγελόπουλος ήταν μεγάλος. Ήταν μεγάλος, γιατί ζωγράφισε  την εικόνα της πατρίδας του, χωρίς εκπτώσεις και συμβιβασμούς, κόντρα στο ρεύμα, μέσα από την αγωνιώδη προσωπική του ματιά.

Ήταν ο σκηνοθέτης που τόλμησε με την πρώτη του ταινία, την «Αναπαράσταση», να αντιπαραθέσει στην αυτοκρατορία του αμερικάνικου κινηματογράφου, του κινηματογράφου με την ασύλληπτη ταχύτητα των εικόνων και την προβολή της βίας ως φυσικού φαινομένου, τα δικά του αργά ποιητικά πλάνα, δίνοντας συγκλονιστικά το πορτρέτο της ελληνικής επαρχίας, σε άσπρο-μαύρο, ντυμένο με ηπειρώτικα μοιρολόγια.

Ήταν ο σκηνοθέτης, που ξεκινούσε από πολύ μακριά κι από πολύ βαθιά. Ξεκινούσε από την ομηρική ποίηση, άγγιζε τους αρχαίους τραγικούς, για να καταλήξει στους μεγάλους νεότερους Έλληνες ποιητές, με μία φυσικότητα, που θύμιζε την άρρηκτη συνέχεια του ελληνικού ποιητικού λόγου μέσα από τους αιώνες. Γιατί ο λόγος του Αγγελόπουλου -έγραφε  ο ίδιος τα σενάρια στις ταινίες του- ο ποιητικός του λόγος, ήταν πάντα η ραχοκοκαλιά των εικόνων του.

Οι ταινίες του ήταν τα κύματα της ίδιας θάλασσας.

Άλλοτε τον βασανίζει η νοσταλγία του Οδυσσέα -«Ταξίδι στα Κύθηρα», «Το βλέμμα του Οδυσσέα»-  ενός σύγχρονου Οδυσσέα, που,  επιστρέφοντας στην πατρίδα του, βρίσκει έναν τόπο αλλοτριωμένο, έναν τόπο χαμένο για πάντα.  

Άλλοτε ζωντανεύει το μύθο των Ατρειδών -«Ο θίασος»- με τα παιχνίδια της εξουσίας, την προδοσία, την εκδίκηση, ανασταίνοντας μέσα από το μύθο την Ελλάδα της Αντίστασης και του Εμφυλίου μ’  έναν  μοναδικό τρόπο. Ταινία που θεωρείται από τους κριτικούς μια από τις δέκα καλύτερες ταινίες του Παγκόσμιου Κινηματογράφου.

Άλλοτε συνδέει οδυνηρά το παρελθόν με το παρόν του Ελληνισμού -«Μεγαλέξανδρος»-  ακουμπώντας πάνω σε στίχους του Σεφέρη.

Άλλοτε αγγίζει το φόβο του θανάτου -«Μια αιωνιότητα και μια μέρα»- αλλά και τη λύτρωση μέσα από τη μνήμη και τη συνειδητοποίηση της ουσιαστικής ομορφιάς της ζωής.

Άλλοτε ανατέμνει με πίκρα τη μοίρα των οραμάτων, που ξεψυχούν μέσα στο χρόνο, «Η σκόνη του χρόνου».

Ατέλειωτες εικόνες, αργές, ακολουθώντας τους φυσικούς ρυθμούς της ζωής, ποιητικές, δοσμένες από γωνίες, που μόνο ο δικός του φακός μπορούσε να συλλάβει… Ατέλειωτες εικόνες, ντυμένες με τη μουσική της Ελένης Καραϊνδρου, μουσική βαθιά ατμοσφαιρική, που έγινε ένα με τις ταινίες του... Παντρεύοντας τη σκέψη με το συναίσθημα, οι εικόνες του κατάφερναν να οδηγήσουν το θεατή «ενώπιον ενωπίω» με την ελληνική πραγματικότητα...  

Βλέποντας τις ταινίες του Αγγελόπουλου, ο Έλληνας αντίκριζε το πρόσωπό του στον καθρέφτη του χρόνου. Ποιος ήταν, ποιος είναι και -με τρόμο- ποιος θα είναι στο μέλλον. Όποιος ήθελε να δει και όποιος μπορούσε -γιατί οι συμβολισμοί του Αγγελόπουλου δεν ήταν πάντα προσιτοί- γινόταν μάρτυρας της ανθρώπινης περιπέτειας, της ατομικής και της συλλογικής. Ο ίδιος άλλωστε είπε «οι ταινίες μου δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια καταγραφή της ανθρώπινης περιπέτειας μέσα στο χρόνο».

Η περιπέτεια όμως αυτή δεν μπορεί ν’ αφήνει κανέναν αδιάφορο. Όποιος αγγίζει τις πληγές του, τότε ίσως μπορεί και να τις γιατρέψει.

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Ο πόνος δε μένει πια εδώ…

Σήμερα ξεκίνησες από τα χτες. Ούτε καφές, ούτε κουλούρι. Γύρισες τα μαγαζιά, φόρτωσες σακούλες και χαρτιά τον ουρανό, έτρεξες για γλυκά, ζωγράφισες κάρτες, έκοψες κορδέλες, υλικά και συνήθειες. Και σαν όλα πια πήραν μια θέση στη σκηνή, έκανες ένα βήμα πίσω.  Λεπτό πανί στο χρώμα της άμμου, φουσκωτές γιρλάντες με ασημένια στολίδια, λεπτά…

Απόψε κλείδωσε… δε θα γυρίσω

Είναι κάποιες μέρες που δεν ξημερώνουν. Κρεμιούνται από την κουπαστή, τσαλαβουτούν σε νερά, γεμίζουν λάσπες και αφήνουν πατημασιές μέχρι το αύριο. Σε προσπερνούν, νιώθεις τη στάχτη τους να σε σκεπάζει πριν καν καείς, γεμίζουν με αέρα βορινό τα μπατζάκια σου μα εσύ στέκεσαι. Από συνήθεια. Από απόγνωση. Από απορία. Ποτέ δε σου εξήγησε…

Άνθρωποι από καλό χαρμάνι…

Κάθε πρώτη του Μάη, στο πλακόστρωτο έξω από το πατρικό της γιαγιάς μου τραβούσε χειρόφρενο το αγροτικό της Τασίας. Φορτωμένο με κασόνια, διαλυμένα πλαστικά, ιμάντες από χοντρό πανί, αρώματα εξοχής και μερικές σταγόνες πετρέλαιο στο κούτελο. Μια ντουντούκα από εφημερίδα, όπερα στο κασετόφωνο και ένα κομμένο λεμόνι σε πλαστικό ποτήρι. Τα…

ΕΚΠΛΗΞΗ IX: Για 9η χρονιά οι καλλιτέχνες στο πλευρό των αστέγων

Για μια ακόμη χρονιά, η καλλιτεχνική κοινότητα συσπειρώνεται επιστρατεύοντας τη δύναμη της τέχνης προς όφελος των αστέγων της Αθήνας, μέσα από την «ΕΚΠΛΗΞΗ», την ετήσια έκθεση της εικαστικής πλατφόρμας του artAZ, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με την ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΚΟ. Η μεγάλη εικαστική γιορτή, που αναδεικνύει το κοινωνικό πρόσωπο της…

Έλα να ξαπλώσεις δίπλα μου

Έλα να ξαπλώσεις δίπλα μου. Όχι, μη θυμώνεις. Δε θέλω κάτι πονηρό, δε σου ζητάω αυτό που πιστεύεις. Θέλω μόνο να ξαπλώσεις δίπλα μου και να μου κρατήσεις το χέρι, ξορκίζοντας όλους τους φόβους και τις αδυναμίες μου. Θέλω να αισθανθώ την παρουσία σου δίπλα μου να με διαβεβαιώνει πως όλα θα πάνε καλά, όταν εγώ είμαι πεπεισμένη για το…

Μια κριτική για την ταινία It

Το It, η κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Stephen King, μου κέντρισε το ενδιαφέρον στο να θελήσω να το παρακολουθήσω. Η ταινία περιστρέφεται γύρω από το χαρακτήρα ενός τρομακτικού κλόουν ο οποίος κυνηγάει και φοβίζει μία παρέα παιδιών. Έχοντας δει την κλασική τηλεοπτική σειρά It του 1990 με τον ανεπανάληπτο Tim Burry, θεωρώ πως…

Η γυναίκα που χαμογελούσε πάντα

Μια γυναίκα κάποτε χαμογελούσε πάντα. Όλη την ημέρα, όλες τις ώρες, όλα τα δευτερόλεπτα. Κάθε άνθρωπος που τη γνώριζε απορούσε. Πώς είναι δυνατόν, ποτέ της δεν αντιμετώπισε προβλήματα και δυσκολίες; Η φήμη της είχε διαδοθεί παντού. Ήθελαν πολλοί να μάθουν ποιο είναι αυτό το κλειδί και η κοσμοθεωρία της για την ευτυχισμένη ζωή. Ένας…

Εκδήλωση αλληλεγγύης με προβολή της μεσαίου μήκους ταινίας «Μέρες Βροχής»

Αφορμή για να στηθεί μια όμορφη εκδήλωση αλληλεγγύης θα αποτελέσει η προβολή της ταινίας μυθοπλασίας «Μέρες Βροχής» (Rainy Days) του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου σε σενάριο Σίμου Οικονομίδη, που θα προβληθεί την Τρίτη 13 Νοεμβρίου στις 19:00 στον κινηματογράφο Studio new star art cinema στην Αθήνα. Πρόκειται για μια μεσαίου μήκους ταινία…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Η μάστιγα της Ήπιας Κατάθλιψης

Πολλοί άνθρωποι επιλέγουν, για λίγο ή μεγάλο διάστημα, να ζουν μια ήπια…

Πώς να ελέγχεις τα συναισθήματά σου

Η αλήθεια είναι ότι κανένας κοινωνικός θεσμός δεν μας έμαθε πώς να…

Για έναν καλύτερο κόσμο

Οι άνθρωποι είμαστε περίεργα πλάσματα. Και ενίοτε αψυχολόγητα. Οι…

Η αποκάλυψη του χαρακτήρα μας

Η έννοια της προσωπικότητάς μας αφορά στον τρόπο που συμπεριφερόμαστε ή…

Η γυναίκα που χαμογελούσε πάντα

Μια γυναίκα κάποτε χαμογελούσε πάντα. Όλη την ημέρα, όλες τις ώρες, όλα…

Στο δρόμο για την τελειότητα, χάσαμε την αξία...

Ώρες ώρες κάθομαι και σκέφτομαι, πόσο πιο απλά ήταν τα πράγματα κάποτε…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Διάσημοι άνθρωποι που οδηγήθηκαν από την αποτυχία στην επιτυχία

Αν δεν αποτύχεις στη ζωή, δεν θα μπορέσεις ποτέ να γευτείς την…

Κλεπτομανία

Η κλεπτομανία ορίζεται ως μία συναισθηματική διαταραχή του ελέγχου…

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης