tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

( 14 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τετάρτη, 26.07.17 01:43
 

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

Ο Ανδρέας Εμπειρίκος γεννήθηκε στη Μπράιλα της Ρουμανίας στις 2 Σεπτεμβρίου του 1901 και έφυγε από τη ζωή στην Κηφισιά στις 3 Αυγούστου του 1975, σε ηλικία 74 ετών, από καρκίνο του πνεύμονα. 

Ήταν ποιητής, πεζογράφος, φωτογράφος και ψυχαναλυτής, ενώ αποτελεί πρωτοπόρο του ελληνικού υπερρεαλισμού και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του στον ελληνικό χώρο.

Η ποιητική συλλογή του «Υψικάμινος» (1935) αποτελεί το πρώτο υπερρεαλιστικό κείμενο που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα. Διαβάστε παρακάτω μερικά αποσπάσματά του και ακούστε τον ίδιο τον Εμπειρίκο να τα διαβάζει.

Παρουσία αγγέλων εντός ατμομηχανής

«Όταν με τη βαρύτητα του ανέμου που συναρπάζει τα φρόκαλα μεσ’ απ’ τα πόδια των μανάδων εσάλπισε το πεφταστέρι τις τελευταίες εντολές των θεανθρώπων σηκώθηκε υπερήφανος ο φθόγγος και μ’ ευκαμψία τελείου μηχανικού λεπτολογήματος παρέσυρε την ευτυχία προς τα πελάγη μιας παμμεγίστης παλιρροίας. Τότε συνέβη να φτερνισθούν οι φυσητήρες και όλα τα κήτη ανέστρεψαν την κοιλιά τους και κατεποντίσθηκαν αύτανδρα τα περασμένα κουφάρια υπέρ της αναγεννήσεως της ευτυχίας υπέρ της ειρήνης υπέρ της αμαυρώσεως υπέρ της εκλάμψεως της αληθείας υπέρ της κατισχύσεως των ρόδων και της μαγικής αράχνης εν έτει χαράς για τον αιώνα των μεγάλων ολισθημάτων των κυμάτων επάνω στα στεκούμενα καράβια.»

Έλυτρον

Διαυγείς αλλά με πληθυντική παρρησία δεχτήκαμε στο στήθος μας την ανταύγεια ενός θυμού. Περιορισμός δεν υπήρχε. Tο φιλί που δώσαμε μας το πήρε το δρολάπι και ξερριζωμένοι κραυγάσαμε μέσα στα χόρτα της νυκτός την ώρα του περιοδικού φρουρού μας. H κλοπή του φιλήματος μας προσέδωσε αναπάντεχη ζηλοτυπία αλλά η αλήθεια απεδείχθη και απεδείχθη ιδική μας. Tώρα και το δρολάπι το ίδιο κυκλοφορεί μέσα στην αλήθεια μας με μύρα και με καρπούς και δροσίζει την πυκνότητα των πουλιών του στήθους μας. Tα ποθητά λουλούδια ποικίλλουν την γαλήνη των εκτάσεων της καρδιάς μας και πληθαίνουν τα πιστά στίφη των ενιαυτών που μας ανήκουν.

Χειμερινά σταφύλια

Tης πήραν τα παιγνίδια και τον εραστή της. Έσκυψε λοιπόν το κεφάλι και παρ' ολίγον να πεθάνη. Mα τα δεκατρία ριζικά της σαν τα δεκατέσσερά της χρόνια εσπάθισαν την φευγαλέα συμφορά. Kανείς δεν μίλησε. Kανείς δεν έτρεξε να την προστατεύση κατά των υπερποντίων καρχαριών που την είχαν ήδη ματιάξει όπως ματιάζει η μυίγα ένα διαμάντι μια χώρα μαγεμένη. K' έτσι ξεχάστηκε ανηλεώς αυτή η ιστορία όπως συμβαίνει κάθε φορά που ξεχνιέται από τον δασοφύλακα το αστροπελέκι του στο δάσος. 

Ισπαχάν

Καταιγίς οξυτάτης μορφής εσκέπασε τη χώρα. Βράχοι ωρυόμενοι επέπεσαν κατά των πλατυγύρων λιμνών και το πονεμένο ψάρι σύρθηκε ως το σταθμό των αναχωρητών. Εκεί δε βρέθηκε καμιά βοήθεια γιατί το βέλασμα των μεγαλοσαύρων εσκόρπισε τα φτερουγίσματά του κι από δω κι από κει και τα μανιτάρια παρεσιώπησαν τα πραγματικά γεγονότα στην περιιπτάμενη γαμήλιο πομπή των στεναγμών ενός νέου πλανήτου. Κατόπι δεν είχε τίποτε την ίδια σημασία. Η ησυχία δεν υπήρχε ως οντότης πραγματική. Ο όλεθρος εχαλιναγωγείτο από καμήλους. Οι κρόταφοι των νεκρών ανθούσαν. Τα λίγα περιστέρια εκοπίαζαν γιατί ο πολτός της λίμνης είχε σχηματίσει διώρυγα στο στενότατο σημείο του περάσματός τους από χιλιόστομες ύβρεις καταπατημένες με γδούπο αλλοφροσύνης μανάδων και μικρών παιδιών ισχνοτέρων και από τα κόκαλα μιας νυχτερίδος. 

Θρυλικόν ανάκλιντρον

O ειρμός του ποταμού διεκόπη. H συνοχή όμως του τοπείου είταν τόση που και ο ποταμός κυλούσε. Mέσα από τα φύλλα των αγρών προς το γεφύρι που χτυπούσε ο ήλιος τα σπαρτά τα λευκά στήθη τα λουλούδια μέσα στα διάφανα πουκάμισα που ακκουμπούσαν στα χαράματα τα κορίτσια σκύβαν γυμνά ή σχεδόν γυμνά να συνθλίψουν και να χαϊδέψουν γενικά τα σώματά τους και τα σώματα των ανθών. O περιφερειακός δρόμος του έγινε δρόμος ολοκλήρου πόλεως και το ποτάμι που την χωρίζει σε έξη μέρη αγκαλιάζει την ώρα που συνελήφθη το τοπείο στα δάχτυλα του πεπρωμένου. 

Τριαντάφυλλα στο παράθυρο

Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια. Yπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα και απ' αυτήν την αγαλματώδη παρουσία του περασμένου έπους. Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη. Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας. Σκοπός της ζωής μας είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας και της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν εις κάθε ένθερμον αναμόχλευσιν των υπαρχόντων. Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένον δέρας της υπάρξεώς μας. 

Λέοντες ωρυόμενοι επί στήθους Παρθένου

Λέοντες ωρυόμενοι επί στήθους Παρθένου βαυκαλιζομένης από τα κύματα της κρεμαστής πολιτείας κοιμίζουν το πάθος της για τα πουλιά και τα ερωτικά τροπάρια. Το σμήνος όμως που αγάπησε δεν εγκατέλειψε το φως της. Το πήρε και το σήκωσε και αφού μετουσιώθη και η ριπή ακόμη το ξανακούμπησε τριγύρω της. Ένα λιοντάρι ερωτεύτηκε την παρθένον και τότε το σμήνος τρομαγμένο χωρίστηκε σε δύο σε τρία σε τέσσερα και τέλος σε εικοσιπέντε και ενώ οι άλλοι λέοντες ενεσκολόπιζαν τον μάρτυρα της αγάπης πέσανε επάνω της και την εχάιδεψαν με τα ματωμένα τους φτερά. Το πολύωρο όνειρο δεν ακούστηκε πια πότε. Φράγματα υψώθηκαν εκεί που έμεινε το πάθος άναυδο και τα φιστίκια που μαζεύουν τα φτωχά παιδιά μοιάζουν με  τρεχαντήρια

Κλωστήριον νυκτερινής ανάπαυλας

Eίμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας. Όταν τραγουδάμε εμπρός στους εκφραστικούς πίνακες των ζωγράφων όταν σκύβουμε εμπρός στα άχυρα μιας καμμένης πόλεως όταν προσεταιριζόμεθα την ψιχάλα του ρίγους είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας γιατί ό,τι και αν επιδιώξουμε δεν είναι δυνατόν να πούμε όχι να πούμε ναι χωρίς το μέλλον του προορισμού μας όπως μια γυναίκα δεν μπορεί να κάμη τίποτε χωρίς την πυρκαγιά που κλείνει μέσα στη στάχτη των ποδιών της. Όσοι την είδαν δεν στάθηκαν να ενατενίσουν ούτε τα συστρεφόμενα κηπάρια ούτε την ευωχία των μαλλιών που λατρεύτηκαν ούτε τα σουραύλια των εργαστηριακών μεταγγίσεων από μια χώρα σε φλέβες κόλπου θερμού προστατευομένου από τα εγκόσμια και τα μελτέμια της κυανής ανταύγειας λιγυρών παρθένων. Eίμεθα όλοι εντός του μέλλοντος μιας πολυσύνθετης σημαίας που κρατεί τους εχθρικούς στόλους εμπρός στα τείχη της καρδιάς μου κατοχυρώνοντες ψευδαισθήσεις πιστοποιούντες ενδιάμεσες παρακλητικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να νοηθή το αντικείμενον της πάλης. Στιγμιότυπα μας απέδειξαν την ορθότητα της πορείας μας προς τον προπονητήν του ιδίου φαντάσματος της προελεύσεως των ονείρων και του καθενός κατοίκου της καρδιάς μιας παμπαλαίας πόλης. Όταν εξαντληθούν τα χρονικά μας θα φανούμε γυμνότεροι και από την άφιξι της καταδίκης παρομοίων πλοκαμιών και παστρικών βαρούλκων γιατί όλοι μας είμεθα εντός της σιωπής του κρημνιζομένου πόνου στα γάργαρα τεχνάσματα του μέλλοντός μας. 

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

Η σημασία της αρχής και του τέλους στο λογοτεχνικό βιβλίο

Ο θεματικός πυρήνας ενός λογοτεχνικού βιβλίου, ή, με άλλα λόγια, η πλοκή, οι ήρωες, ο χώρος και ο χρόνος, ξεκινούν από μια βάση, την αρχή, κατόπιν διανύουν μια ανοδική, και, συνάμα, δύσκολη πορεία, τη μέση, και, έπειτα από αρκετό κόπο και μόχθο, καταλήγουν σε μια υψηλή κορυφή, το τέλος, όπου από εκεί μπορούμε να ατενίσουμε όλα όσα μας…

«Για κάτι λάθη και κάτι πάθη - #ΤοΒιβλ1ο» από τη Σπυριδούλα Κούτρα

Μόλις κυκλοφόρησε σε συλλεκτική έκδοση και περιορισμένο αριθμό αντιτύπων το βιβλίο «Για κάτι λάθη και κάτι πάθη - #ΤοΒιβλ1ο» της Σπυριδούλας Κούτρα. Η συγγραφέας γράφει για δύο ζωές. Αυτή που ξεκινάει με το πρώτο σου κλάμα και αυτή τη δεύτερη επιλεγμένη, κατακτημένη, ξαναχτισμένη με πείσμα ζωή που δομείται αποκλειστικά από σένα και…

Δωρεάν προβολή online της ταινίας «Μέρες Βροχής» του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου

Την ταινία «Μέρες Βροχής - Rainy Days» του Αλεσσάντρο Σπηλιωτόπουλου διαθέτουν δωρεάν για online προβολή οι συντελεστές της, προσπαθώντας έτσι να συμβάλλουν στην ψυχαγωγία όλων εμάς που βιώνουμε τον αναγκαστικό εγκλεισμό στο σπίτι λόγω του κορωνοϊού. Πρόκειται για μια ταινία η οποία προωθήθηκε όλο αυτό το διάστημα μέσω διάφορων…

Η απουσία σου

Έβρεχε. Παράξενη κοπέλα, το δέρμα της χλωμό, με έντονα μάτια, έμοιαζε σαν τη βροχή που έπεφτε στο παράθυρό της. Οι αστραπές που έριχνε έμοιαζαν με τα μάτια της, που φεγγοβολούσαν μέσα στο σκοτάδι. Τα κόκκινα μάγουλά της που έκαιγαν από έρωτα, είχαν χλομιάσει, είχε νιώσει άδεια. Η καρδιά όταν αδειάζει, μοιάζει με κίτρινο κερί που σβήνει.…

Επίλογοι

Τα πρώτα καρβέλια φεύγουν για το μοναστήρι μέσα σε ψάθινα καλάθια. Τα πρώτα χρόνια φορτώνονταν στον Ηρακλή, το μοναδικό μουλάρι του χωριού. Καθώς φτιάχτηκε ο δρόμος για την πόλη, ανέλαβε τη δουλειά το φορτηγάκι. Παρόλα αυτά ο Ηρακλής συνέχιζε το ίδιο δρομολόγιο κάθε πρωί μέχρι τη μονή και πάλι πίσω στην πλατεία. Μια παγερή μέρα, κάποιος…

Αυτή τη μόνη λέξη

Με τον Μάνο γνωρίζονταν από παιδιά. Στην ίδια στενή γειτονιά, σπίτια διπλανά. Όταν πέθανε ο κυρ Απόστολος και άδειασε το χαμηλό σπίτι στα δεξιά, είχε ευχηθεί η Μυρτώ να ερχόταν μια μεγάλη οικογένεια. Σαν πέρασε ο χειμώνας και πήρε ο ήλιος τον ανήφορο, τα παράθυρα στη Μενάνδρου 14 άνοιξαν διάπλατα. Το τραπεζάκι της βεράντας στόλιζε πλέον…

Ταξιδεύοντας…

(για τον Λευτέρη… που πάντα θα αξίζει το όνομά του) Κλείνοντας την πόρτα πίσω εκείνο το βράδυ, ένιωσε το κάθε βήμα του να σκάβει σαν γηραιός τυφλοπόντικας μια στοά μέχρι το υπόγειο. Χαμογέλασε στη σκέψη. Δεν είχε υπόγειο. Κακοτεχνίες. Αυτά πλήρωνε τώρα. Γιατί  έρχονται στιγμές που θέλεις να πετάξεις μέσα ένα χαλί, μια κουζίνα με καμένο…

Καλό συναπάντημα...

Στον προθάλαμο του ανακαινισμένου κτιρίου δίπλα στον παλιό ηλεκτρικό είχε στηθεί από μέρες ένα πρόχειρο γραφείο. Δύο πλάκες μπετόν, μια λωρίδα μοκέτας κι ένα ξύλινο ράφι κάπου πιο πίσω. Μια εταιρεία σχεδίου με έδρα το Μόναχο αναζητούσε προσωπικό. Η αγγελία είχε κυκλοφορήσει σε μια τοπική εφημερίδα και οι αιτήσεις είχαν ήδη ξεπεράσει τις…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Όταν σταμάτησε ο χρόνος...

Δεν υπάρχουν πολλά λόγια για να περιγράψει κανείς πώς είναι να ζεις…

Ο φόβος και οι άνθρωποι

Οι συλλογικοί φόβοι διατρέχουν την ιστορία της ανθρωπότητας. Οι αιτίες…

Ο εαυτός μου μέσα από τα μάτια ενός χωρισμού

Ένα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα του ανθρώπινου είδους είναι η βαθειά…

Ύμνος της ελευθερίας

Η αγάπη πέφτει στο χώμα, ριζώνει όταν βρίσκει πρόσφορο έδαφος, ήλιο και…

Μπορεί η αγάπη να γίνει μίσος;

Η αγάπη μπορεί να αλλάξει και να γίνει κάτι άλλο;  Η αγάπη μπορεί να…

COVID-19: Οι συνέπειες ενός φόβου

Ο Σπινόζα είχε πει: «Ο φόβος είναι ασταθής θλίψη προερχόμενη από την…

Back in Time

Όταν ο «βασιλιάς» Έλβις Πρίσλεϊ βίωνε την αποτυχία

Λένε πως η αποτυχία είναι απαραίτητη για την ίδια την επιτυχία και…

Η «ψυχή» των Queen, Φρέντι Μέρκιουρι

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1946, γεννήθηκε ο πιο χαρισματικός ροκ…

Γεώργιος Παπανικολάου, ένας σπουδαίος Έλληνας

Πώς μπορείς να μείνεις αδιάφορη απέναντι σε έναν άνθρωπο που…

Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο ποιητής της ανθρώπινης περιπέτειας

Γράφει η Δήμητρα Σμυρνή Για το Θόδωρο Αγγελόπουλο, το…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Οι χειρότερες ταινίες όλων των εποχών

Αν έχετε σαδομαζοχιστικές τάσεις και θέλετε για κάποιον ακατανόητο…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

5 ευγενικές χειρονομίες που εκλείπουν στις μέρες μας

Η ευγένεια στις ημέρες μας είναι μία υπόθεση τόσο δύσκολη που πολλοί…

Διάσημοι άνθρωποι που οδηγήθηκαν από την αποτυχία στην επιτυχία

Αν δεν αποτύχεις στη ζωή, δεν θα μπορέσεις ποτέ να γευτείς την…

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης