tempo.gr

tempo.gr | Online περιοδικό ποικίλης ύλης

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

( 13 Ψήφοι )
Σύνταξη-επιμέλεια: tempo team | Τετάρτη, 26.07.17 01:43
 

Ο υπερρεαλιστής Ανδρέας Εμπειρίκος

Ο Ανδρέας Εμπειρίκος γεννήθηκε στη Μπράιλα της Ρουμανίας στις 2 Σεπτεμβρίου του 1901 και έφυγε από τη ζωή στην Κηφισιά στις 3 Αυγούστου του 1975, σε ηλικία 74 ετών, από καρκίνο του πνεύμονα. 

Ήταν ποιητής, πεζογράφος, φωτογράφος και ψυχαναλυτής, ενώ αποτελεί πρωτοπόρο του ελληνικού υπερρεαλισμού και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του στον ελληνικό χώρο.

Η ποιητική συλλογή του «Υψικάμινος» (1935) αποτελεί το πρώτο υπερρεαλιστικό κείμενο που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα. Διαβάστε παρακάτω μερικά αποσπάσματά του και ακούστε τον ίδιο τον Εμπειρίκο να τα διαβάζει.

Παρουσία αγγέλων εντός ατμομηχανής

«Όταν με τη βαρύτητα του ανέμου που συναρπάζει τα φρόκαλα μεσ’ απ’ τα πόδια των μανάδων εσάλπισε το πεφταστέρι τις τελευταίες εντολές των θεανθρώπων σηκώθηκε υπερήφανος ο φθόγγος και μ’ ευκαμψία τελείου μηχανικού λεπτολογήματος παρέσυρε την ευτυχία προς τα πελάγη μιας παμμεγίστης παλιρροίας. Τότε συνέβη να φτερνισθούν οι φυσητήρες και όλα τα κήτη ανέστρεψαν την κοιλιά τους και κατεποντίσθηκαν αύτανδρα τα περασμένα κουφάρια υπέρ της αναγεννήσεως της ευτυχίας υπέρ της ειρήνης υπέρ της αμαυρώσεως υπέρ της εκλάμψεως της αληθείας υπέρ της κατισχύσεως των ρόδων και της μαγικής αράχνης εν έτει χαράς για τον αιώνα των μεγάλων ολισθημάτων των κυμάτων επάνω στα στεκούμενα καράβια.»

Έλυτρον

Διαυγείς αλλά με πληθυντική παρρησία δεχτήκαμε στο στήθος μας την ανταύγεια ενός θυμού. Περιορισμός δεν υπήρχε. Tο φιλί που δώσαμε μας το πήρε το δρολάπι και ξερριζωμένοι κραυγάσαμε μέσα στα χόρτα της νυκτός την ώρα του περιοδικού φρουρού μας. H κλοπή του φιλήματος μας προσέδωσε αναπάντεχη ζηλοτυπία αλλά η αλήθεια απεδείχθη και απεδείχθη ιδική μας. Tώρα και το δρολάπι το ίδιο κυκλοφορεί μέσα στην αλήθεια μας με μύρα και με καρπούς και δροσίζει την πυκνότητα των πουλιών του στήθους μας. Tα ποθητά λουλούδια ποικίλλουν την γαλήνη των εκτάσεων της καρδιάς μας και πληθαίνουν τα πιστά στίφη των ενιαυτών που μας ανήκουν.

Χειμερινά σταφύλια

Tης πήραν τα παιγνίδια και τον εραστή της. Έσκυψε λοιπόν το κεφάλι και παρ' ολίγον να πεθάνη. Mα τα δεκατρία ριζικά της σαν τα δεκατέσσερά της χρόνια εσπάθισαν την φευγαλέα συμφορά. Kανείς δεν μίλησε. Kανείς δεν έτρεξε να την προστατεύση κατά των υπερποντίων καρχαριών που την είχαν ήδη ματιάξει όπως ματιάζει η μυίγα ένα διαμάντι μια χώρα μαγεμένη. K' έτσι ξεχάστηκε ανηλεώς αυτή η ιστορία όπως συμβαίνει κάθε φορά που ξεχνιέται από τον δασοφύλακα το αστροπελέκι του στο δάσος. 

Ισπαχάν

Καταιγίς οξυτάτης μορφής εσκέπασε τη χώρα. Βράχοι ωρυόμενοι επέπεσαν κατά των πλατυγύρων λιμνών και το πονεμένο ψάρι σύρθηκε ως το σταθμό των αναχωρητών. Εκεί δε βρέθηκε καμιά βοήθεια γιατί το βέλασμα των μεγαλοσαύρων εσκόρπισε τα φτερουγίσματά του κι από δω κι από κει και τα μανιτάρια παρεσιώπησαν τα πραγματικά γεγονότα στην περιιπτάμενη γαμήλιο πομπή των στεναγμών ενός νέου πλανήτου. Κατόπι δεν είχε τίποτε την ίδια σημασία. Η ησυχία δεν υπήρχε ως οντότης πραγματική. Ο όλεθρος εχαλιναγωγείτο από καμήλους. Οι κρόταφοι των νεκρών ανθούσαν. Τα λίγα περιστέρια εκοπίαζαν γιατί ο πολτός της λίμνης είχε σχηματίσει διώρυγα στο στενότατο σημείο του περάσματός τους από χιλιόστομες ύβρεις καταπατημένες με γδούπο αλλοφροσύνης μανάδων και μικρών παιδιών ισχνοτέρων και από τα κόκαλα μιας νυχτερίδος. 

Θρυλικόν ανάκλιντρον

O ειρμός του ποταμού διεκόπη. H συνοχή όμως του τοπείου είταν τόση που και ο ποταμός κυλούσε. Mέσα από τα φύλλα των αγρών προς το γεφύρι που χτυπούσε ο ήλιος τα σπαρτά τα λευκά στήθη τα λουλούδια μέσα στα διάφανα πουκάμισα που ακκουμπούσαν στα χαράματα τα κορίτσια σκύβαν γυμνά ή σχεδόν γυμνά να συνθλίψουν και να χαϊδέψουν γενικά τα σώματά τους και τα σώματα των ανθών. O περιφερειακός δρόμος του έγινε δρόμος ολοκλήρου πόλεως και το ποτάμι που την χωρίζει σε έξη μέρη αγκαλιάζει την ώρα που συνελήφθη το τοπείο στα δάχτυλα του πεπρωμένου. 

Τριαντάφυλλα στο παράθυρο

Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια. Yπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα και απ' αυτήν την αγαλματώδη παρουσία του περασμένου έπους. Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη. Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας. Σκοπός της ζωής μας είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας και της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν εις κάθε ένθερμον αναμόχλευσιν των υπαρχόντων. Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένον δέρας της υπάρξεώς μας. 

Λέοντες ωρυόμενοι επί στήθους Παρθένου

Λέοντες ωρυόμενοι επί στήθους Παρθένου βαυκαλιζομένης από τα κύματα της κρεμαστής πολιτείας κοιμίζουν το πάθος της για τα πουλιά και τα ερωτικά τροπάρια. Το σμήνος όμως που αγάπησε δεν εγκατέλειψε το φως της. Το πήρε και το σήκωσε και αφού μετουσιώθη και η ριπή ακόμη το ξανακούμπησε τριγύρω της. Ένα λιοντάρι ερωτεύτηκε την παρθένον και τότε το σμήνος τρομαγμένο χωρίστηκε σε δύο σε τρία σε τέσσερα και τέλος σε εικοσιπέντε και ενώ οι άλλοι λέοντες ενεσκολόπιζαν τον μάρτυρα της αγάπης πέσανε επάνω της και την εχάιδεψαν με τα ματωμένα τους φτερά. Το πολύωρο όνειρο δεν ακούστηκε πια πότε. Φράγματα υψώθηκαν εκεί που έμεινε το πάθος άναυδο και τα φιστίκια που μαζεύουν τα φτωχά παιδιά μοιάζουν με  τρεχαντήρια

Κλωστήριον νυκτερινής ανάπαυλας

Eίμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας. Όταν τραγουδάμε εμπρός στους εκφραστικούς πίνακες των ζωγράφων όταν σκύβουμε εμπρός στα άχυρα μιας καμμένης πόλεως όταν προσεταιριζόμεθα την ψιχάλα του ρίγους είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας γιατί ό,τι και αν επιδιώξουμε δεν είναι δυνατόν να πούμε όχι να πούμε ναι χωρίς το μέλλον του προορισμού μας όπως μια γυναίκα δεν μπορεί να κάμη τίποτε χωρίς την πυρκαγιά που κλείνει μέσα στη στάχτη των ποδιών της. Όσοι την είδαν δεν στάθηκαν να ενατενίσουν ούτε τα συστρεφόμενα κηπάρια ούτε την ευωχία των μαλλιών που λατρεύτηκαν ούτε τα σουραύλια των εργαστηριακών μεταγγίσεων από μια χώρα σε φλέβες κόλπου θερμού προστατευομένου από τα εγκόσμια και τα μελτέμια της κυανής ανταύγειας λιγυρών παρθένων. Eίμεθα όλοι εντός του μέλλοντος μιας πολυσύνθετης σημαίας που κρατεί τους εχθρικούς στόλους εμπρός στα τείχη της καρδιάς μου κατοχυρώνοντες ψευδαισθήσεις πιστοποιούντες ενδιάμεσες παρακλητικές μεταρρυθμίσεις χωρίς να νοηθή το αντικείμενον της πάλης. Στιγμιότυπα μας απέδειξαν την ορθότητα της πορείας μας προς τον προπονητήν του ιδίου φαντάσματος της προελεύσεως των ονείρων και του καθενός κατοίκου της καρδιάς μιας παμπαλαίας πόλης. Όταν εξαντληθούν τα χρονικά μας θα φανούμε γυμνότεροι και από την άφιξι της καταδίκης παρομοίων πλοκαμιών και παστρικών βαρούλκων γιατί όλοι μας είμεθα εντός της σιωπής του κρημνιζομένου πόνου στα γάργαρα τεχνάσματα του μέλλοντός μας. 

 

Προσθήκη νέου σχολίου

Το tempo.gr παρακαλεί του φίλους αναγνώστες του να γράφουν με ελληνικούς και όχι με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish), όπως επίσης να αποφεύγουν και την υπερβολική χρήση κεφαλαίων γραμμάτων. Ο χώρος των σχολίων προσφέρεται σε όλους για να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους, χωρίς καμία λογοκρισία από την πλευρά των Διαχειριστών, αρκεί η διατύπωση να βρίσκεται πάντοτε σε κόσμια πλαίσια. Επισημαίνεται ότι όσα σχόλια είναι συκοφαντικά, προσβλητικά, υβριστικά ή περιέχουν προσωπικά δεδομένα, συνδέσμους προς πορνογραφικό υλικό ή κάθε είδους άσεμνο και απαγορευμένο περιεχόμενο, θα διαγράφονται αυτομάτως.


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

Περισσότερα Θέματα:

«Μαμά, γιατί θηλάζεις;»

Κυκλοφόρησε το παιδικό βιβλίο «Μαμά γιατί θηλάζεις» από τις εκδόσεις Οσελότος, που δημιουργήθηκε μέσα από τη συλλογική προσπάθεια της Μαρίας Δανιήλ-Παιδιάτρου, της Έφης Κουκουτσάκη-Μαίας και της Νατάσας Δανιήλ-φιλολόγου και εικονογράφου. Είναι αφιερωμένο σε όλες τις μαμάδες, αλλά απευθύνεται σε όλη την οικογένεια. Τα βάσανα της…

«Ο Άπιστος Θωμάς» του Καραβάτζιο

Ο εν λόγω πίνακας, με τίτλο «Ο Άπιστος Θωμάς», αποτελεί έργο του Μικελάντζελο Μερίτζι ντα Καραβάτζιο και τον ζωγράφισε περίπου το 1602-3, δηλαδή στις αρχές της εποχής Μπαρόκ.  Μερικά από τα χαρακτηριστικά του καλλιτεχνικού ύφους της περιόδου είναι το έντονο διακοσμητικό στοιχείο, η κίνηση, το συναίσθημα, τα έντονα χρώματα και οι έντονες…

Ο πόνος δε μένει πια εδώ…

Σήμερα ξεκίνησες από τα χτες. Ούτε καφές, ούτε κουλούρι. Γύρισες τα μαγαζιά, φόρτωσες σακούλες και χαρτιά τον ουρανό, έτρεξες για γλυκά, ζωγράφισες κάρτες, έκοψες κορδέλες, υλικά και συνήθειες. Και σαν όλα πια πήραν μια θέση στη σκηνή, έκανες ένα βήμα πίσω.  Λεπτό πανί στο χρώμα της άμμου, φουσκωτές γιρλάντες με ασημένια στολίδια, λεπτά…

Απόψε κλείδωσε… δε θα γυρίσω

Είναι κάποιες μέρες που δεν ξημερώνουν. Κρεμιούνται από την κουπαστή, τσαλαβουτούν σε νερά, γεμίζουν λάσπες και αφήνουν πατημασιές μέχρι το αύριο. Σε προσπερνούν, νιώθεις τη στάχτη τους να σε σκεπάζει πριν καν καείς, γεμίζουν με αέρα βορινό τα μπατζάκια σου μα εσύ στέκεσαι. Από συνήθεια. Από απόγνωση. Από απορία. Ποτέ δε σου εξήγησε…

Άνθρωποι από καλό χαρμάνι…

Κάθε πρώτη του Μάη, στο πλακόστρωτο έξω από το πατρικό της γιαγιάς μου τραβούσε χειρόφρενο το αγροτικό της Τασίας. Φορτωμένο με κασόνια, διαλυμένα πλαστικά, ιμάντες από χοντρό πανί, αρώματα εξοχής και μερικές σταγόνες πετρέλαιο στο κούτελο. Μια ντουντούκα από εφημερίδα, όπερα στο κασετόφωνο και ένα κομμένο λεμόνι σε πλαστικό ποτήρι. Τα…

ΕΚΠΛΗΞΗ IX: Για 9η χρονιά οι καλλιτέχνες στο πλευρό των αστέγων

Για μια ακόμη χρονιά, η καλλιτεχνική κοινότητα συσπειρώνεται επιστρατεύοντας τη δύναμη της τέχνης προς όφελος των αστέγων της Αθήνας, μέσα από την «ΕΚΠΛΗΞΗ», την ετήσια έκθεση της εικαστικής πλατφόρμας του artAZ, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με την ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΚΟ. Η μεγάλη εικαστική γιορτή, που αναδεικνύει το κοινωνικό πρόσωπο της…

Έλα να ξαπλώσεις δίπλα μου

Έλα να ξαπλώσεις δίπλα μου. Όχι, μη θυμώνεις. Δε θέλω κάτι πονηρό, δε σου ζητάω αυτό που πιστεύεις. Θέλω μόνο να ξαπλώσεις δίπλα μου και να μου κρατήσεις το χέρι, ξορκίζοντας όλους τους φόβους και τις αδυναμίες μου. Θέλω να αισθανθώ την παρουσία σου δίπλα μου να με διαβεβαιώνει πως όλα θα πάνε καλά, όταν εγώ είμαι πεπεισμένη για το…

Μια κριτική για την ταινία It

Το It, η κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Stephen King, μου κέντρισε το ενδιαφέρον στο να θελήσω να το παρακολουθήσω. Η ταινία περιστρέφεται γύρω από το χαρακτήρα ενός τρομακτικού κλόουν ο οποίος κυνηγάει και φοβίζει μία παρέα παιδιών. Έχοντας δει την κλασική τηλεοπτική σειρά It του 1990 με τον ανεπανάληπτο Tim Burry, θεωρώ πως…

Πρόσφατα Δημοφιλή

Η γυναίκα που χαμογελούσε πάντα

Μια γυναίκα κάποτε χαμογελούσε πάντα. Όλη την ημέρα, όλες τις ώρες, όλα…

Μιζέρια, ο ύπουλος εχθρός της κοινωνίας

Φίλε Άλκιμε!  Έπειτα από μια βροχή, αν είσαι τυχερός και στρέψεις το…

10 σοφές φράσεις του μεγάλου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου

Ο Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής της Ρωμιοσύνης, αποτελεί έναν από τους…

Ξεπερνώντας το αίσθημα ζήλιας για τους άλλους

Το αίσθημα της ζήλιας είναι λίγο πολύ γνωστό σε όλους. Εμφανίζεται σε…

Πώς να εντοπίσετε τις φοβίες σας και να απαλλαγείτε από αυτές

Ο φόβος είναι ένα ανθρώπινο συναίσθημα που προκαλείται εξαιτίας κάποιας…

Για τα «όχι» που άκουσα στη ζωή μου

Όλα τα όχι που άκουσα στη ζωή μου με έκαναν άνθρωπο δυνατότερο και…

Back in Time

Τα video games που μας μεγάλωσαν

Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια που αγαπήθηκαν στο παρελθόν είναι πάρα πολλά…

Οι 11 κορυφαίες ταινίες του Γούντι Άλεν

Ο Γούντι Άλεν έχει στο βιογραφικό του πλειάδα έργων και θεωρείται ως…

Η γλυκιά ανάμνηση της Μαλβίνας

Και ποιός δεν είχε παρακολουθήσει την Μαλβίνα Κάραλη στις μοναδικές…

Η «ψυχή» των Queen, Φρέντι Μέρκιουρι

Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1946, γεννήθηκε ο πιο χαρισματικός ροκ…

Οι χειρότερες ταινίες όλων των εποχών

Αν έχετε σαδομαζοχιστικές τάσεις και θέλετε για κάποιον ακατανόητο…

10 ταινίες και ο λόγος που άλλαξαν τη ζωή μου

1. Όσα παίρνει ο άνεμος Για την ανεπανάληπτη φράση της Katie Scarlett…

Επιλογές Συντακτικής Ομάδας

Οι τεχνικές προπαγάνδας των ΜΜΕ

Του Ευστράτιου Παπάνη* Κατά τον Ellul (1965) η προπαγάνδα αποτελεί…

Γιατί ο Καπιταλισμός δημιουργεί άσκοπες δουλειές - Του David Graeber

Είναι σαν κάποιος εκεί έξω να επινοεί άσκοπες δουλειές μόνο και μόνο…

Ξέρετε ποια είναι τα δύο προϊόντα με τις περισσότερες πωλήσεις παγκοσμίως;

Το γεγονός ότι το πετρέλαιο κατέχει την πρώτη θέση σε πωλήσεις στον…

Ιερά τέρατα του παγκόσμιου κινηματογράφου

Καινούργιοι μεγάλοι σταρ εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη κατά καιρούς,…

Αυτή τη Δημοκρατία εννοούν;

Επτά χρόνια πριν, ανυποψίαστοι πρωτοακούγαμε για την αμερικάνικη…

Καρυωτάκης - Πολυδούρη: Μια ιστορία από το παρελθόν

Είναι φορές που δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις αν τα γεγονότα που…
Στείλε το άρθρο σου

transparent

transparent


Το tempo.gr χρησιμοποιεί cookies για να σας προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες. Χρησιμοποιώντας τον ιστότοπό μας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies. Μάθετε περισσότερα.

Δέχομαι τα cookies από αυτό τον ιστότοπο.
Όροι χρήσης