Μέλισσα, ένα έντομο θησαυρός!

Μέλισσα, ένα έντομο θησαυρός!

5 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 5.00 (10 Ψήφοι)

meli_8556672Η κυψέλη -το σπίτι της μέλισσας- είναι η μικρογραφία ενός κράτους, με τους κατοίκους  απόλυτα υπάκουους στους θεσπισμένους στο DNA νόμους, αφού δεν παραβιάζονται ούτε στο ελάχιστο και τηρούνται με θρησκευτική ευλάβεια και αδιατάραχτη συνέπεια.

Από τα πολύ παλιά χρόνια οι άνθρωποι ήξεραν να παίρνουν το μέλι και να το χρησιμοποιούν στη διατροφή τους. Επί πολλούς αιώνες το μέλι ήταν η μόνη γνωστή γλυκαντική ουσία. Οι Θεοί του Ολύμπου τρέφονταν με νέκταρ και αμβροσία. Ο Ησίοδος και ο Πίνδαρος αναφέρουν ότι ο Αρισταίος, γιος του Απόλλωνα και της Κυρήνης, ήταν ο εισηγητής της καλλιέργειας των μελισσών, του σταφυλιού και της ελιάς, ο προστάτης των βοσκών και των κυνηγών, θεράποντας της ιατρικής και της μαντικής. Ο Αρισταίος είχε γίνει αθάνατος, επειδή η Γη και οι Ώρες, στις οποίες τον είχε παραδώσει ο Απόλλωνας, τον έτρεφαν με αμβροσία.

Η μέλισσα που εξημερώθηκε από τον άνθρωπο ανήκει στο γένος Apis (είδος Apis mellifica). Παλαιότερα οι μέλισσες εκτρέφονταν σε κοφίνια διάφορων τύπων, σε ξύλινα κιβώτια, σε πήλινα δοχεία, σε κοίλους κορμούς δέντρων κλπ. Ο μελισσοκόμος έπαιρνε απλώς μερικές κηρήθρες, τις συνέθλιβε και αποκτούσε ένα προϊόν μέτριας ποιότητας. Η ανακάλυψη της κυψέλης με τα κινητά πλαίσια καθώς και της λεγόμενης τεχνητής κηρήθρας, που εφαρμόζεται στα πλαίσια, επέφερε μεγάλες αλλαγές: οικονομία σε μέλι, κερί και εργασία εκ μέρους του σμήνους, άνεση στην επίβλεψη της ζωής της αποικίας, καταπολέμηση των ασθενειών και, επίσης, περιορισμό της δημιουργίας κηφηνοκελλιών στον απαραίτητο για την επιβίωση του μελισσιού αριθμό.

Η εκτροφή της μέλισσας είναι αρκετά διαδεδομένη και ευδοκιμεί στην Άνδρο και στο χωριό μου τον Πιτροφό, όπου το θυμάρι, η αλεκάτη, το φασκόμηλο και άλλοι μυρωδάτοι θάμνοι είναι αυτοφυείς και διάσπαρτοι. Η μελισσοκομία είναι περισσότερο ένα χόμπι, που καταλήγει ένας έρωτας με τη φύση και είναι παράλληλα ένα καλό συμπλήρωμα στην οικονομία.

Η φροντίδα των μελισσών και η παραγωγή μελιού είναι μια ευχάριστη αλλά και επίπονη ενασχόληση.  Επιγραμματικά, το τρίπτυχο για μια πετυχημένη εξάσκηση της μελισσοκομίας είναι: Υγεία, καλή μάνα και αξιοποίηση της μελισσοβοσκής. Η προσπάθεια εναρμονισμού των τριών αυτών παραμέτρων για τη δημιουργία μιας επιτυχούς συνισταμένης κάθε άλλο παρά απλή υπόθεση είναι. Παρά τα προβλήματα, το μέλι είναι ένα προϊόν περιζήτητο, και κάθε προσπάθεια παραγωγής ενός σωστού προϊόντος έχει καλή ανταπόκριση.

Μελοπαραγωγή

Το μέλι δεν είναι τίποτα άλλο από το νέκταρ των ανθέων που καθημερινά τρυγούν οι μέλισσες. Επόμενο λοιπόν είναι πως ανάλογα με τα άνθη της περιοχής έχει και το μέλι τις ξεχωριστές ιδιότητες και το άρωμα. Οι μέλισσες μας δίνουν ένα από τα πιο θαυμάσια φυσικά προϊόντα. Είναι μια θεσπέσια υγιεινή λιχουδιά για μικρούς και μεγάλους.

Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο ωφέλιμο είναι το μέλι που βάζετε κάθε πρωί στο ψωμί, στη φρυγανιά ή στον καφέ σας. Μπορεί να έχει απέραντη γλύκα, αλλά δεν είναι απλώς μια γλυκαντική ύλη όπως η ζάχαρη. Πρόκειται για ένα μοναδικό στο είδος του προϊόν, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, γνωστό από την αρχαιότητα για την ωφέλιμη δράση του στην υγεία του οργανισμού. Σήμερα, νέες επιστημονικές έρευνες έρχονται να πιστοποιήσουν αυτές του τις ιδιότητες.

Στο χωριό μου, ο τρύγος του μελισσιού γίνεται δυο φορές το χρόνο, τον Ιούλιο και τον Οκτώβρη. Το μέλι που παράγεται είναι πολύ καλής ποιότητας. Τον Ιούλη βγαίνει το πιο περιζήτητο με το φίνο άρωμα, το θυμαρίσιο και τον Οκτώβρη της αλεκάτης, που λέγεται όμως πως είναι πιο ωφέλιμο. Εκτός από το μέλι παίρνουμε και τα εξής ακόμη προϊόντα:

Κερί: Στις περισσότερες περιοχές το κερί αποτελεί παραπροϊόν της μελισσοκομίας. Η παραλαβή του γίνεται την εποχή του τρυγητού. Η πρώτη ύλη θερμαίνεται στους 630°C, οπότε το κερί λιώνει και ανεβαίνει στην επιφάνεια, από όπου και λαμβάνεται, ψύχεται, σκληραίνει και υφίσταται περαιτέρω επεξεργασία για να χρησιμοποιηθεί πάλι στη μελισσοκομία στην παραγωγή κεριών ποιότητας, καλλυντικών, στη γεωργία, στην τέχνη και στη βιομηχανία.

Γύρη: Σε μια μεγάλη κυψέλη συσσωρεύονται ετησίως 25-30 κιλά γύρης, ποσότητα μεγαλύτερη από αυτή που χρειάζεται το σμήνος. Το 1/10 περίπου αυτής της ποσότητας αφαιρείται και χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο γιατί έχει σημαντικές διαιτητικές και φαρμακευτικές ιδιότητες.

Βασιλικός πολτός: Αποτελεί τη μοναδική τροφή των προνυμφών της βασίλισσας, και είναι μια πλούσια πρωτεϊνούχος ουσία, με πολλές θρεπτικές και θεραπευτικές ιδιότητες.

Πρόπολη: Πρόκειται για είδος ρητίνης που συλλέγουν οι μέλισσες από τους οφθαλμούς διαφόρων δέντρων. Έχει θεραπευτικές και αντιβιοτικές ιδιότητες, ενώ χρησιμοποιείται επίσης στη βερνικοποιία και τη φαρμακευτική.

Υγρό αδένων κεντριού - δηλητήριο - μέλισσας:  Για τη συλλογή του υγρού από τους αδένες του κεντριού των μελισσών χρησιμοποιείται ειδική τεχνική. Το υγρό αυτό χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική (θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας) και στην απευαισθητοποίηση ατόμων που είναι υπερευαίσθητα στο τσίμπημα των μελισσών.

Μελοϊδιότητες

Το μέλι μας εφοδιάζει με ενέργεια, καθώς αποτελεί πηγή απλών και σύνθετων υδατανθράκων.  Το αντιοξειδωτικό του περιεχόμενο έχει ιδιαίτερα ευεργετική δράση στον οργανισμό μας. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ορισμένα από τα αντιοξειδωτικά συστατικά του (όπως το καφεϊκό οξύ, το μέθυλ-καφεϊκό οξύ, το φαινυλέθυλ-καφεϊκό οξύ και το φαινυλδιμέθυλ-καφεϊκό οξύ) έχουν σημαντική αντικαρκινική δράση. Ειδικότερα, επιστημονική μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση αυτών των αντιοξειδωτικών σε πειραματόζωα ανέστειλε των πολλαπλασιασμό νεοπλασματικών κυττάρων του εντέρου.

Επίσης με τη μορφή καταπλάσματος, έχει θετική επίδραση σε ασθενείς με χρόνιες πληγές και έλκη. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι περιέχει απλά σάκχαρα, τα οποία απορροφούν υγρά από την πληγή, αναστέλλοντας έτσι την ανάπτυξη μικροβίων, τα οποία χρειάζονται υγρασία για να επιβιώσουν και να πολλαπλασιαστούν.

Παράλληλα, το μέλι περιέχει το ένζυμο οξειδάση της γλυκόζης, το οποίο προάγει την παραγωγή υπεροξειδίου του υδρογόνου, μιας ουσίας με ήπιες αντισηπτικές ιδιότητες. Την αντιβακτηριδιακή του δράση την οφείλει σε μεγάλο βαθμό στο αντιοξειδωτικό πινοσεμπρίνη, που βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά στο μέλι.

Ακόμη συντελεί στην καλή λειτουργία του εντέρου. Το μέλι θεωρείται ένα από τα καλύτερα φυσικά, ελαφρά καθαρτικά. Η φρουκτόζη που περιέχει απορροφάται δυσκολότερα και σε συνδυασμό με τη χολίνη διεγείρει τα έντερα και προλαμβάνει τη δυσκοιλιότητα.

Θεωρείται καταπραϋντικό και χαλαρωτικό. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μία κουταλιά μέλι σε χλιαρό γάλα διευκολύνει τον ύπνο.

Το υψηλό ποσοστό φρουκτόζης, σε συνδυασμό με τα ένζυμα που περιέχει το μέλι, βοηθά όσους βρίσκονται σε κατάσταση μέθης να συνέλθουν πιο γρήγορα. Γι’ αυτό το σκοπό, διαλύστε 2 κουταλιές μέλι σε λίγο χυμό λεμονιού. Το μέλι περιέχει 17% νερό, γι’ αυτό έχει και ενυδατική δράση.

Επικονίαση

Πρόκειται για λειτουργία των ανώτερων φυτών κατά την οποία η ώριμη γύρη από τους στήμονες μεταφέρεται στο στίγμα του ύπερου για να γίνει έτσι η γονιμοποίηση του ωάριου και να σχηματιστούν τα σπέρματα (αναπαραγωγή του φυτού). Οι μέλισσες βοηθούν στη γονιμοποίηση ποσοστού 60 με 70 % των φυτικών ειδών. Άρα το ουσιαστικότερο «προϊόν» της μέλισσας είναι η επικονίαση αφού αυτή η προσφορά της στη φύση ξεπερνάει την αξία όλων των προϊόντων της κυψέλης.

Στην πράξη η επικονίαση των ανθέων από τη μέλισσα επιφέρει τεράστια οφέλη στους παραγωγούς. Έρευνες αλλά και προσωπικές παρατηρήσεις παραγωγών οπορωφόρων δέντρων και άλλων καλλιεργειών (π.χ. κηπευτικών) δείχνουν πως η απόδοση μετά από βόσκηση μελισσιών στις καλλιέργειες αυτές αυξάνει. Επιπλέον, η καρπόδεση ενισχύεται και οι καρποί γίνονται μεγαλύτεροι με αποτέλεσμα, εκτός από αύξηση της ποσότητας να απολαμβάνουν και βελτίωση της ποιότητας. Σε πολλές χώρες, ήδη από χρόνια, οι παραγωγοί νοικιάζουν μελίσσια προκειμένου να τοποθετηθούν την κατάλληλη περίοδο σε καλλιέργειες με αυξημένες επικονιαστικές ανάγκες. Εκεί η προσφορά της μέλισσας στην επικονίαση έχει αναγνωριστεί.

Παρά τη μοναδική και αναντικατάστατη συμμετοχή της μέλισσας στην οικονομική, οικολογική, ακόμη και αισθητική διαμόρφωση της υπόστασης του πλανήτη στο σύνολό του, αλλά και του ανθρώπου ειδικότερα, και ακόμη παρά την ύπαρξη αυστηρής νομοθεσίας για το θέμα, θα πρέπει να επισημανθεί το ακανθώδες πρόβλημα που προκύπτει από τη χρήση ψεκασμών με μελισσοτοξικές φυτοπροστατευτικές ουσίες σε ορισμένες καλλιέργειες. Και ενώ η μέλισσα αποτελεί αποδεδειγμένα τον ισορροπιστή της φύσης υπόκειται συχνά τις δυσμενείς συνέπειες των ψεκασμών.


Συντάκτης: Δημήτρης Περτέσης

Εργάτης του κόσμου, από συνήθεια σκεπτόμενος. Δεν ξέρω γιατί αποτυπώνω τις σκέψεις μου στο χαρτί, ίσως για να βρω συνοδοιπόρους, ή για να πάει η σκέψη μου πιο πέρα. Μπορεί γιατί έχω κάτι να πω, ή ακόμη μπορεί να μην και έχω τίποτα καλύτερο να κάνω, όμως το πιο σίγουρο γιατί είναι βαθιά μέσα μου χαραγμένο, πως ο λόγος είναι το πιο δυνατό όπλο του πολιτισμού, είναι ο άνθρωπος και 'γω απλά νομίζω πως είμαι αυτό...

Πρόσφατα Δημοφιλή

ΑΒ Βασιλόπουλος: Ανάστατοι οι εργαζόμενοι εξαιτίας μαζικών απολύσεων

ΑΒ Βασιλόπουλος: Ανάστατοι οι εργαζόμενοι εξαιτίας μαζικών απολύσεων

Στα «κάγκελα» βρίσκονται οι εργαζόμενοι των σούπερ μάρκετ «ΑΒ Βασιλόπουλος» μετά…
Ράγισες και πόνεσα, έσπασες και πέθανα

Ράγισες και πόνεσα, έσπασες και πέθανα

Δυσκολεύομαι να αποτυπώσω αυτά τα συναισθήματα. Δυσκολεύομαι να περιγράψω αυτόν τον πόνο.…
Πολυγλωσσία, γλωσσικά ρεπερτόρια, διαγλωσσικότητα στην εκπαίδευση

Πολυγλωσσία, γλωσσικά ρεπερτόρια, διαγλωσσικότητα στην εκπαίδευση

Η σύγχρονη γλωσσολογική έρευνα σχετικά με τη γλωσσική επαφή και τη γλωσσική αλλαγή αλλά…
Σταμάτα να φοβάσαι!

Σταμάτα να φοβάσαι!

Φοβάσαι. Ένας φόβος πλημμυρίζει την ψυχή σου κάθε φορά που πας να κάνεις κάτι καινούργιο.…
Άλλο σύντροφοι και άλλο συγκάτοικοι!

Άλλο σύντροφοι και άλλο συγκάτοικοι!

Πόσοι πιστεύετε ότι έχετε ξεχωρίσει αυτούς τους δύο όρους; Και αν το πιστεύετε, πόσο…

Τελευταία Θέματα

Όταν τα eSports συναντούν τον παραδοσιακό αθλητισμό

Όταν τα eSports συναντούν τον παραδοσιακό αθλητισμό

Κάποτε οι αθλητές ήταν προσκολλημένοι στο σπορ με το οποίο γίνονταν γνωστοί και ελάχιστοι…

Στείλε το άρθρο σου

Επιλογή Συντακτικής Ομάδας

Please publish modules in offcanvas position.