Μήπως είσαι δυσλεκτικός και δεν το ξέρεις;
- tempo team ΥΓΕΙΑ & ΖΩΗ
Η δυσλεξία αποτελεί μια πολύ συχνή μορφή μαθησιακής δυσκολίας, που παρουσιάζεται στον γραπτό και προφορικό λόγο. Προβλήματα δυσλεξίας αντιμετωπίζει το 10-15% των παιδιών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, τα οποία στην πλειοψηφία τους είναι αγόρια.
Τα άτομα που είναι δυσλεκτικά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις μαθησιακές απαιτήσεις κατά τα πρώτα χρόνια του σχολικού βίου τους, λόγω δυσκολιών ανάγνωσης, γραφής ή ομιλίας, ενώ στη συνέχεια αντιμετωπίζουν προβλήματα στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η δυσλεξία καθιστά τα άτομα αυτά «ελαττωματικά», όπως αφελώς νομίζουν ορισμένοι, καθώς είναι αλήθεια ότι συνήθως διαθέτουν ουκ ολίγα προσόντα και ταλέντα. Μάλιστα, η δυσλεξία θεωρείται από πολλούς ως ένας «διαφορετικός τρόπος σκέψης», με τον οποίο τα δυσλεκτικά άτομα αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα.
Μέσα από μια πολυδιάστατη ματιά, ο δυσλεκτικός άνθρωπος σκέφτεται με εικόνες, οι οποίες καταχωρούνται στη μνήμη του ως πραγματικές. Ως αποτέλεσμα, η δημιουργική σκέψη αναμιγνύεται με την πραγματικότητα κι έτσι συχνά διαφοροποιείται αυτό που κάποιος δυσλεκτικός βλέπει ή ακούει.
Ωστόσο, οι δυσλεκτικοί πρέπει απαραιτήτως να γνωρίζουν την ιδιαιτερότητά τους αυτή, ούτως ώστε να μην συναντούν εμπόδια κατά τη διάρκεια του βίου τους. Γι’ αυτό το λόγο, θα πρέπει να γίνεται εγκαίρως η διάγνωση από τους ειδικούς, προκειμένου να δίνονται οι σωστές κατευθύνσεις αντιμετώπισης της κατάστασης και να δρομολογούνται οι απαραίτητες ενέργειες, ανάλογα με την περίπτωση. Το διδακτικό πρόγραμμα θα πρέπει να προσαρμόζεται από νωρίς στις ειδικές μαθησιακές ανάγκες του δυσλεκτικού ατόμου, με σκοπό να ενισχύεται η αυτοπεποίθησή του και τα κίνητρά του για μάθηση.
Είναι γεγονός ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις στην επιστημονική κοινότητα για την αντιμετώπιση της δυσλεξίας και το τοπίο δεν είναι ξεκάθαρο όσον αφορά την εγκυρότερη από τις μεθόδους που εφαρμόζονται. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, κυριαρχεί η άποψη ότι τα δυσλεκτικά άτομα μαθαίνουν περισσότερο να ζουν με τη δυσλεξία, καλλιεργώντας π.χ. εναλλακτικούς τρόπους μάθησης, παρά την ξεπερνούν ολοκληρωτικά. Η δυσλεξία δεν θεραπεύεται, όπως πιστεύεται, αλλά το άτομο γεννιέται και πεθαίνει με αυτήν.
Τα συμπτώματα της δυσλεξίας
Συχνά, τα παιδιά με δυσλεξία αδυνατούν να διαχωρίσουν τα σύμφωνα, κάνουν αναγραμματισμούς, προσθέτουν ή παραλείπουν συλλαβές, αντιστρέφουν ή παραμορφώνουν τις λέξεις. Παράλληλα, δυσκολεύονται πολλές φορές να κατανοήσουν το κείμενο που διαβάζουν κι έτσι η διαδικασία ανάγνωσης γίνεται για εκείνα δυσάρεστη και η αφομοίωση του περιεχομένου δυσχερής.
Οι αριθμοί δυσκολεύουν επίσης αρκετά δυσλεκτικά παιδιά, που αδυνατούν να πραγματοποιήσουν ακόμα και απλές αριθμητικές πράξεις, ενώ η βραχυπρόθεσμη μνήμη τους παρουσιάζει αδυναμίες, πράγμα που δεν τα βοηθά να αφομοιώσουν το μαθησιακό υλικό.
Αξίζει βέβαια να αναφερθεί ότι τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να παρατηρηθούν και σε παιδιά που δεν είναι δυσλεκτικά, ωστόσο η συχνότητα των προβλημάτων αυτών είναι πολύ μικρότερη σε τέτοιες περιπτώσεις.
Η δυσλεξία στη ζωή των ενηλίκων
Όπως προαναφέρθηκε, η δυσλεξία δεν αποκαθίσταται κι έτσι το άτομο αντιμετωπίζει τα προβλήματα που πηγάζουν από αυτήν και στην ενήλικη ζωή τους. Ναι μεν μπορούν να ασκούν με επιτυχία το επάγγελμα που επιλέγουν και μάλιστα να γίνονται εξαιρετικοί επιχειρηματίες (είναι χαρακτηριστικό ότι ένα μεγάλο ποσοστό επιχειρηματιών σε Αμερική και Βρετανία είναι δυσλεκτικοί!) ή να συνάπτουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις, ωστόσο είναι πιθανό να αντιμετωπίζουν διάφορες άλλες δυσκολίες.
Έτσι, λοιπόν, ένας ενήλικας με δυσλεξία ενδέχεται να:
- κουράζεται εύκολα και να δυσκολεύεται στην εκτέλεση νοερών μαθηματικών πράξεων,
- μην μπορεί να συγκεντρωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μία δραστηριότητα και να εμφανίζει διάσπαση προσοχής,
- κάνει ορθογραφικά λάθη όταν γράφει κάτι υπό πίεση ή όταν βρίσκεται σε θορυβώδες περιβάλλον και νοιώθει ανασφάλεια γι’ αυτό,
- μην μπορεί να οργανώσει την σκέψη του όταν βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή άγχους,
- αντιμετωπίζει δυσκολίες όταν εκτελεί μια σύνθετη οδηγία,
- συγχέει ημερομηνίες, διευθύνσεις, χρονολογίες, ή τηλεφωνικούς αριθμούς,
- παρουσιάζει ελλιπή χωρικό προσανατολισμό,
- μπερδεύει τη σειρά των αριθμών σε έναν λογαριασμό,
- διαβάζει αργά και με δυσκολία,
- μην μπορεί να συγκρατήσει τις πληροφορίες που του δίνονται,
- μεταφέρει λανθασμένα τα μηνύματα που του δίνονται ή να τα ξεχνάει εντελώς,
- απογοητεύεται όταν μένει πίσω σε σχέση με τους υπόλοιπους και να αισθάνεται άσχημα αν οι άλλοι τον θεωρούν λιγότερο ικανό,
- μην είναι πρόθυμος να διαβάσει κάποιο βιβλίο λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζει κατά την ανάγνωση του κειμένου,
- μπερδεύεται να κρατήσει σημειώσεις σε χαρτί,
- μην είναι εύκολο γι’ αυτόν να οργανώσει σωστά τη δουλειά του και να τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα ή τις προθεσμίες,
- αποφεύγει τον προφορικό λόγο σε συναντήσεις με κόσμο, καθώς φοβάται μήπως τον προδώσουν οι αδυναμίες του,
- αισθάνεται ότι δεν είναι τόσο ικανός στη δουλειά του και πως πιθανότατα έχει ακολουθήσει λάθος καριέρα.